Airbus, Air France bị kết tội ngộ sát tại thảm kịch làm 228 người chết

Một chiếc máy bay Airbus A350 của hãng Air France hạ cánh xuống sân bay Charles-de-Gaulle ở Roissy, gần Paris (Pháp) vào tháng 4/2021. Ảnh: Reuters.

Theo phán quyết của Tòa phúc thẩm Paris ngày 22/5, Air France và Airbus phải “chịu hoàn toàn trách nhiệm” đối với vụ tai nạn của chuyến bay AF447 - một trong những thảm họa hàng không nghiêm trọng nhất lịch sử nước Pháp, theo AFP.

Tai nạn xảy ra ngày 1/6/2009 khi chiếc Airbus A330 của Air France đang trên hành trình từ Rio de Janeiro tới Paris. Trong lúc bay qua Đại Tây Dương, tổ lái mất kiểm soát máy bay trước khi phi cơ lao xuống biển, cướp đi sinh mạng của toàn bộ 216 hành khách cùng 12 thành viên phi hành đoàn.

Trước đó, tòa sơ thẩm năm 2023 từng kết luận Airbus và Air France có sai sót, nhưng cho rằng chưa đủ cơ sở chứng minh những sai sót này trực tiếp dẫn tới tai nạn nên đã tuyên trắng án cho hai doanh nghiệp.

Tuy nhiên, tại phiên phúc thẩm, thẩm phán Sylvie Madec nhận định cấp sơ thẩm đã bỏ qua “chuỗi quan hệ nhân quả” dẫn tới hàng loạt quyết định sai lầm trong buồng lái và cuối cùng khiến máy bay rơi xuống Đại Tây Dương.

Theo bà Madec, thảm họa AF447 là “một tai nạn đã được báo trước” và hoàn toàn có thể tránh khỏi nếu các bên liên quan nhận thức đầy đủ mức độ nghiêm trọng của những lỗi kỹ thuật tồn tại trên máy bay.

Tại phiên xét xử, tòa được nghe phân tích cho thấy các ống pitot - thiết bị dùng để đo tốc độ máy bay - đã bị đóng băng khi chiếc AF447 đi qua vùng giông bão trên Đại Tây Dương. Sự cố khiến hệ thống báo động kích hoạt, chế độ lái tự động bị ngắt và phi công rơi vào tình huống xử lý cực kỳ phức tạp.

Sau khi tín hiệu tốc độ gặp trục trặc, tổ lái đã điều khiển máy bay ngóc đầu lên quá mức, khiến chiếc A330 rơi vào trạng thái thất tốc trước khi lao xuống biển.

Dù không loại trừ khả năng phi công mắc sai sót trong khoảng 4 phút 30 giây từ lúc cảm biến đóng băng tới khi máy bay rơi, tòa cho rằng các phi công không được đào tạo đầy đủ để xử lý tình huống khẩn cấp ở độ cao lớn.

“Phi công chuyến bay AF447 đã cố gắng bằng mọi cách để thoát khỏi tình huống kinh hoàng đó. Họ đã làm hết khả năng của mình và không thể bị quy toàn bộ trách nhiệm”, tòa nhận định.

Luật sư đại diện gia đình các nạn nhân cho rằng cả Airbus lẫn Air France đều đã biết trước những bất cập kỹ thuật liên quan dòng Airbus A330, song phi công lại không được huấn luyện thích đáng cho các kịch bản khẩn cấp tương tự.

Tòa phúc thẩm kết luận Airbus đã đánh giá thấp mức độ nguy hiểm của lỗi liên quan ống pitot và không cung cấp đầy đủ thông tin cho các hãng khai thác. Trong khi đó, Air France bị cho là không đào tạo đầy đủ cho phi công và không truyền đạt kịp thời các cảnh báo kỹ thuật tới tổ bay.

Tòa tuyên mỗi bên phải nộp phạt 225.000 euro - mức tối đa đối với tội danh ngộ sát áp dụng cho pháp nhân. Dù số tiền phạt chủ yếu mang tính biểu tượng, phán quyết được xem là cú giáng mạnh vào uy tín của cả Airbus và Air France.

Sau phán quyết, cả hai doanh nghiệp đều tuyên bố sẽ kháng cáo. Air France cho biết hiểu rằng quá trình pháp lý kéo dài sẽ gây thêm tổn thương cho gia đình nạn nhân, song khẳng định trách nhiệm hình sự của hãng trước đó đã hai lần bị bác bỏ. Trong khi đó, luật sư của Airbus tuyên bố cuộc chiến pháp lý vẫn chưa kết thúc.