Ăn cà chua thường xuyên, cơ thể có thể nhận được nhiều lợi ích hơn bạn ngh

Cà chua xuất hiện trong nhiều món ăn từ salad, nước ép đến canh, sốt và các món xào. Loại quả này đặc biệt được chú ý nhờ lycopene, sắc tố tạo nên màu đỏ đặc trưng và có đặc tính chống oxy hóa.

Những nghiên cứu gần đây cho thấy lợi ích tiềm năng của cà chua không chỉ nằm ở một cơ quan riêng lẻ. Từ não bộ, hệ tim mạch đến khả năng bảo vệ tế bào trước stress oxy hóa, loại quả quen thuộc này đang tiếp tục được quan tâm.

Một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên do nhóm nghiên cứu tại Đại học Barcelona (Tây Ban Nha) thực hiện đã tìm hiểu tác động của việc bổ sung cà chua đối với khả năng nhận thức ở người trưởng thành khỏe mạnh.

Nghiên cứu theo dõi 47 người trong độ tuổi 40-55, trong đó 42 người hoàn thành toàn bộ thử nghiệm. Mỗi người lần lượt trải qua hai giai đoạn ăn uống kéo dài 3 tháng, giữa hai giai đoạn có một tháng “washout”.

Ở một giai đoạn, những người tham gia sử dụng sốt cà chua cô đặc với lượng khoảng 0,5 g/kg cân nặng mỗi ngày, tương đương trung bình 34,6 g/ngày. Giai đoạn còn lại áp dụng chế độ ăn hạn chế lycopene.

Kết quả cho thấy sau thời gian sử dụng sốt cà chua, một số bài kiểm tra về nhận thức có sự thay đổi. Điểm khả năng tập trung tăng trung bình 7,2 điểm, tốc độ xử lý tăng 8,3 điểm và bài kiểm tra ghi nhớ liên tưởng khuôn mặt - tên tăng 0,8 điểm.

Nồng độ lycopene trong máu cũng tăng gần gấp đôi so với ban đầu.

Các nhà nghiên cứu còn nhận thấy sự thay đổi trong kết nối chức năng của một số mạng lưới não ở nhóm nhỏ 14 người được chụp fMRI.

Tuy nhiên, kết quả này mới cho thấy một tín hiệu đáng chú ý chứ chưa chứng minh ăn cà chua có thể trực tiếp cải thiện trí nhớ hoặc giúp não khỏe mạnh về lâu dài.

Một trong những lý do cà chua thường được nhắc đến trong các nghiên cứu dinh dưỡng là hàm lượng lycopene.

Đây là một carotenoid có đặc tính chống oxy hóa, giúp cơ thể chống lại tác động của các gốc tự do. Stress oxy hóa kéo dài có thể liên quan đến quá trình tổn thương tế bào và nhiều vấn đề sức khỏe.

Lycopene cũng là hợp chất tạo nên màu đỏ đặc trưng của cà chua. Đáng chú ý, chất này có khả năng vượt qua hàng rào máu não nên được các nhà nghiên cứu quan tâm khi tìm hiểu mối liên hệ giữa chế độ ăn và hoạt động của hệ thần kinh.

Ngoài lycopene, cà chua còn cung cấp nhiều hợp chất thực vật khác. Vì vậy, lợi ích dinh dưỡng của loại quả này không nên được quy hoàn toàn cho một chất duy nhất.

Việc bổ sung cà chua vào khẩu phần ăn cũng có thể góp phần tạo nên một chế độ ăn giàu thực vật và các chất chống oxy hóa.

Lycopene trong cà chua được nhiều nghiên cứu quan tâm vì mối liên hệ tiềm năng với sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa ăn cà chua có thể thay thế thuốc hoặc ngăn ngừa chắc chắn các bệnh tim mạch.

Lợi ích thực tế còn phụ thuộc vào tổng thể chế độ ăn, mức độ vận động và nhiều yếu tố sức khỏe khác.

Một điểm đáng chú ý là cách chế biến có thể ảnh hưởng đến khả năng cơ thể hấp thu lycopene. Quá trình làm nóng có thể thay đổi cấu trúc của lycopene theo hướng giúp cơ thể hấp thu chất này dễ dàng hơn. Khi cà chua được chế biến cùng một lượng chất béo phù hợp, khả năng hấp thu lycopene cũng có thể được hỗ trợ.

Vì vậy, không nhất thiết phải chỉ ăn cà chua sống để tận dụng giá trị dinh dưỡng. Cà chua cũng là nguồn cung cấp vitamin C, một dưỡng chất cần thiết cho cơ thể và nhạy cảm với nhiệt.

Đây là một trong những điểm khác biệt giữa cà chua sống và cà chua đã qua chế biến. Ăn sống có thể giúp giữ lại nhiều vitamin C hơn, trong khi nấu chín lại có lợi thế nhất định về khả năng hấp thu lycopene.

Thay vì lựa chọn tuyệt đối một cách ăn, có thể luân phiên cà chua tươi trong salad, ăn kèm rau củ hoặc sử dụng cà chua đã chế biến trong các món canh, sốt và món xào.

Một ưu điểm khác của cà chua là có thể kết hợp khá dễ dàng với nhiều nhóm thực phẩm khác. Người dùng có thể ăn cà chua tươi hoặc đưa vào các món đã nấu chín tùy khẩu vị và cách xây dựng bữa ăn.

Tuy nhiên, không nên vì những nghiên cứu về lycopene mà ăn cà chua quá mức hoặc kỳ vọng loại quả này mang lại một tác dụng sức khỏe đặc biệt.

Đặc biệt, người có hệ tiêu hóa nhạy cảm có thể gặp khó chịu nếu ăn nhiều cà chua trong thời gian ngắn do tính axit của loại quả này. Cà chua dùng để ăn sống cũng cần được rửa kỹ, lựa chọn quả còn tươi và không dập nát để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.