Ấn Độ gửi 'tối hậu thư' cho Pháp về hợp đồng tiêm kích Rafale

Ấn Độ đã đưa ra tối hậu thư đối với Pháp trong các cuộc đàm phán về việc mua 114 tiêm kích Rafale, khi họ cảnh báo sẽ hủy bỏ hợp đồng trị giá 43 tỷ đô la.

Các quan chức cấp cao của Bộ Quốc phòng Ấn Độ, mới đây đã thông báo về sự thay đổi ưu tiên trong chương trình Máy bay chiến đấu tầm trung (MRFA) do nước này đề xuất.

Điều kiện chính mà phía Ấn Độ đưa ra đó là được tiếp cận Tài liệu kiểm soát giao diện (ICD), đây thực chất là "giới hạn đỏ" để ký kết thỏa thuận mua sắm chiến đấu cơ do Pháp sản xuất.

Theo nhận xét, yêu cầu này phản ánh sự thay đổi về mặt lý thuyết trong chính sách mua sắm của Ấn Độ hướng tới khái niệm tự chủ về quốc phòng, trong đó quyền tích hợp hệ thống được ưu tiên hơn tốc độ mua sắm.

New Delhi không còn hài lòng với việc mua một nền tảng "khép kín" khi chưa có khả năng nâng cấp và bảo trì, đặc biệt khi chương trình MRFA trị giá 38 - 43 tỷ đô la là một trong những thương vụ mua sắm máy bay chiến đấu lớn nhất thế giới.

Kết quả các cuộc đàm phán không chỉ quyết định tương lai Không quân và Hải quân Ấn Độ mà còn có thể thay đổi căn bản các quy tắc của thị trường vũ khí toàn cầu, buộc nhà sản xuất phải minh bạch hơn trong việc chuyển giao công nghệ.

Ấn Độ dự kiến mua 18 chiếc Rafale trực tiếp từ Pháp, trong khi 96 chiếc còn lại được sản xuất tại chỗ, trong các cơ sở của Hindustan Aeronautics Limited (HAL). Việc nội địa hóa nhằm đảm bảo tỷ lệ linh kiện địa phương trong sản phẩm hoàn chỉnh đạt từ 25% đến 50%.

Theo giới chuyên gia, từ góc độ kỹ thuật, tài liệu ICD là bản thiết kế chi tiết về cách các hệ thống con khác nhau của máy bay tương tác, thông qua giao thức điện tử và phần mềm.

Khác với mã nguồn, thứ được nhà sản xuất Dassault bảo vệ nghiêm ngặt như tài sản trí tuệ, ICD cho phép khách hàng tự tích hợp phần cứng mới mà không cần tiết lộ kiến trúc phần mềm cơ bản.

Đối với Ấn Độ, quyền tiếp cận rất quan trọng vì nó cho phép họ tự tích hợp tên lửa và cảm biến nội địa lên tiêm kích Rafale, tạo ra các gói hiện đại hóa mang màu sắc địa phương.

Việc bị ngăn chặn trong hợp đồng trước đó đối với 36 máy bay Rafale đầu tiên đã dẫn đến sự phụ thuộc đáng kể vào nhà cung cấp Pháp, làm tăng đáng kể chi phí và thời gian cho mỗi lần sửa đổi.

Quân đội Ấn Độ đang ưu tiên tích hợp kho vũ khí nội địa của mình, bao gồm cả tên lửa không đối không Astra và tên lửa chống radar Rudram.

Ngoài ra New Delhi cũng xem xét trang bị cho máy bay tên lửa hành trình chống hạm siêu âm BrahMos-NG và lắp đặt radar mảng pha chủ động (AESA) Uttam do nước này tự phát triển.

Theo thông tin sơ bộ, phía nhà sản xuất Dassault đang cố gắng cân bằng lợi ích xuất khẩu với nhu cầu bảo vệ công nghệ cốt lõi của mình.

Theo truyền thống, Dassault chỉ muốn "tích hợp có kiểm soát" dưới sự giám sát của nhà sản xuất, vì lo ngại đối tác tiếp cận tự do kiến trúc hệ thống sẽ gián tiếp để lộ logic thiết kế của các hệ thống con quan trọng.

Tuy nhiên nếu cuộc đàm phán đổ vỡ, điều này sẽ dẫn đến sự chậm trễ nghiêm trọng trong quá trình hiện đại hóa ngành hàng không Ấn Độ và buộc họ phải dựa vào các nguồn lực hiện có.

Trong trường hợp trên, thay vì mua thêm nhiều tiêm kích Rafale từ Pháp, Ấn Độ sẽ phải hiện đại hóa phi đội tiêm kích Su-30MKI và Tejas của mình một cách mạnh mẽ hơn.