Ấn Độ tiến thẳng lên tiêm kích thế hệ 6 và bỏ qua Dự án AMCA?

Ấn Độ đang bày tỏ ý định tham gia một trong những dự án chế tạo máy bay chiến đấu thế hệ thứ 6, khi lựa chọn giữa chương trình GCAP của Anh - Ý - Nhật với sản phẩm là tiêm kích Tempest, hoặc Dự án tiêm kích FCAS của Pháp - Đức - Tây Ban Nha.

Báo cáo khả thi đã được chính phủ Ấn Độ trình lên quốc hội nước này như một phần của nghiên cứu dài 152 trang, liên quan đến kế hoạch phân bổ ngân sách quốc phòng cho năm 2026.

Theo ấn phẩm chuyên ngành Aviation Week, văn bản cho thấy New Delhi có kế hoạch tham gia một trong những dự án nói trên "theo cách khẩn cấp" để nhanh chóng nâng cấp lực lượng không quân, thông qua việc hiện đại hóa và đổi mới phi đội tiêm kích.

Báo cáo nói trên cũng nhấn mạnh bước này không gây hủy bỏ dự án phát triển tiêm kích thế hệ thứ 5 nội địa mang tên AMCA, dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2035, hay việc sản xuất Su-57E theo giấy phép từ Nga.

Giới chuyên môn đánh giá, lựa chọn giữa tiêm kích Tempest và FCAS là khá rõ ràng đối với Ấn Độ. Hiện tại chỉ có dự án hợp tác Anh - Ý - Nhật Bản đang tiến triển đúng kế hoạch, mặc dù Rome luôn chỉ trích London về việc từ chối chia sẻ công nghệ.

Bất chấp tranh cãi, mốc thời gian dự kiến bắt đầu hoạt động của chiếc Tempest vào năm 2035 là khá thực tế. Nhưng vấn đề nằm chỗ các nước có sẵn lòng cho phép Ấn Độ tham gia dự án hay không, bởi vì trước đó đề xuất tương tự từ Saudi Arabia đã bị từ chối.

Trong khi đó, cuộc đối đầu giữa Paris và Berlin đã biến FCAS thành một trong những vụ bê bối quốc phòng ồn ào nhất. Hiện nay hai bên tiếp tục xung đột lợi ích và ý tưởng mới nhất để cứu vãn dự án là "chia tách" và tạo ra hai phiên bản chiến đấu cơ riêng biệt.

Rõ ràng triển vọng bấp bênh của dự án FCAS có thể là cơ hội để Ấn Độ tham gia, thay thế vị trí của Đức, so với việc được góp mặt trong chương trình Tempest đã sắp hoàn thành.

Trên thực tế, đây là một "món quà" New Delhi dành cho Paris, bởi diễn biến trên là lựa chọn khá hấp dẫn đối với Pháp - quốc gia đảm bảo nguồn tài chính cho dự án, khi có thể nhận đơn đặt hàng lớn từ Không quân Ấn Độ.

Ngoài ra việc ngành công nghiệp quốc phòng Ấn Độ không đưa ra bất kỳ yêu sách nào về vai trò tương đương trong dự án cũng tỏ ra rất có lợi cho Pháp. Nhưng tất cả đều phải trả giá bằng việc chuyển giao một số công nghệ và năng lực sản xuất cho New Delhi.

Điều này xét cho cùng đã và đang diễn ra trong bối cảnh hợp tác quốc phòng Pháp - Ấn được thắt chặt rất nhanh chóng, điển hình như đơn đặt hàng tiêm kích Rafale đang được tiến hành và hợp đồng khổng lồ cho 114 chiếc Rafale bổ sung vẫn ở phía trước.

Nhưng cần nhấn mạnh, việc Ấn Độ tham gia các dự án như vậy vẫn đòi hỏi một khoản chi phí rất lớn, có thể tham khảo phần góp vốn được công bố của Ý trong dự án chế tạo máy bay chiến đấu thế hệ thứ 6 Tempest lên tới 18,6 tỷ euro.

Số tiền này chiếm khoảng 1/3 tổng chi phí, tức là toàn bộ ước tính có thể lên tới khoảng 56 tỷ euro, cho nên ngân sách dành cho dự án FCAS tương tự khó lòng có sự khác biệt nhiều.

Nhưng đối với Ấn Độ, lợi ích từ việc sở hữu tiêm kích thế hệ 6 đang hấp dẫn New Delhi, đặc biệt khi Trung Quốc thử nghiệm tích cực chiếc J-36, cho nên trong trường hợp này, chi phí không quá quan trọng đối với họ.

Việt Dũng