Ấn Độ tìm vốn Singapore cho tham vọng bứt tốc kinh tế không gian

Tiến sĩ Pawan Goenka có mặt tại Singapore ngày để tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian đầu tiên của Singapore nhằm thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư địa phương đối với các start-up không gian Ấn Độ. Ảnh: Gavin Foo

Theo The Straits Times, việc Ấn Độ đã phóng hơn một nửa số vệ tinh của Singapore không chỉ phản ánh năng lực kỹ thuật ngày càng hoàn thiện, mà còn cho thấy tham vọng của New Delhi trong việc mở rộng vai trò trong chuỗi giá trị không gian của đảo quốc này, khi lĩnh vực không gian tư nhân tại Ấn Độ đang tăng trưởng nhanh cả về quy mô lẫn mức độ tham gia của doanh nghiệp.

Theo kế hoạch được Chính phủ Ấn Độ công bố, nền kinh tế không gian của nước này sẽ tăng từ mức định giá khoảng 8,4 tỷ USD hiện nay lên 44 tỷ USD vào năm 2033, tương đương khoảng 56 tỷ đô la Singapore. Đây được xem là một trong những chiến lược công nghiệp - công nghệ tham vọng nhất của Ấn Độ trong thập kỷ tới.

Song song với mục tiêu kinh tế, Ấn Độ cũng đang theo đuổi những chương trình không gian mang tính biểu tượng và chiến lược dài hạn, bao gồm kế hoạch xây dựng trạm vũ trụ riêng vào năm 2035 và đưa người Ấn Độ lên Mặt Trăng vào năm 2040, qua đó thu hẹp khoảng cách với hai cường quốc không gian hàng đầu thế giới là Mỹ và Trung Quốc.

Theo báo cáo Smallsats by the Numbers 2025 của BryceTech, các doanh nghiệp Mỹ hiện chiếm tới khoảng 86% tổng số vệ tinh thương mại được phóng trên toàn cầu, tiếp theo là Trung Quốc với khoảng 9%. Trong khi đó, thị phần toàn cầu của Ấn Độ hiện mới chỉ vào khoảng 2%.

Dù xuất phát điểm còn khiêm tốn, các tổ chức phân tích đều dự báo tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường không gian tại châu Á trong thập kỷ tới, nhờ nhu cầu ngày càng lớn về dữ liệu vệ tinh phục vụ quy hoạch đô thị, giám sát môi trường, quản lý thiên tai, quốc phòng - an ninh và phát triển kinh tế số.

Trong bối cảnh đó, Ấn Độ muốn tận dụng lợi thế chi phí thấp, năng lực kỹ thuật ngày càng cải thiện và khung chính sách đang được tự do hóa để trở thành nhà cung cấp dịch vụ không gian quan trọng cho khu vực.

SINGAPORE - ĐIỂM TỰA TÀI CHÍNH CHO THAM VỌNG KHÔNG GIAN CỦA ẤN ĐỘ

“Kế hoạch 44 tỷ USD vào năm 2033 có cả cấu phần trong nước và quốc tế. Phần quốc tế chiếm khoảng 11 tỷ USD, còn trong nước là 33 tỷ USD - và 11 tỷ USD đó chắc chắn sẽ đến từ hợp tác quốc tế,” Tiến sĩ Pawan Goenka, Chủ tịch Trung tâm Xúc tiến và Cấp phép Không gian Quốc gia Ấn Độ (IN-SPACe), cho biết.

Ông Goenka có mặt tại Singapore nhân dịp Hội nghị Thượng đỉnh Không gian đầu tiên của nước này, nhằm giới thiệu tiềm năng của các start-up không gian Ấn Độ tới cộng đồng nhà đầu tư địa phương. Tại sự kiện, Chính phủ Singapore cũng chính thức công bố việc thành lập Cơ quan Không gian Quốc gia Singapore (NSAS), cho thấy tham vọng ngày càng rõ nét của đảo quốc trong lĩnh vực này.

Trong bốn năm qua, lĩnh vực không gian của Ấn Độ đã trải qua bước chuyển mang tính cấu trúc, từ mô hình do nhà nước độc quyền sang hệ sinh thái mở với hơn 200 doanh nghiệp không gian tư nhân. Các start-up đang định vị mình là những đơn vị dẫn đầu công nghệ trong lĩnh vực phóng vệ tinh chi phí thấp, theo yêu cầu, đồng thời tìm cách thu hút cả vốn đầu tư lẫn khách hàng quốc tế.

Một trong những yếu tố then chốt giúp Ấn Độ hấp dẫn dòng vốn Singapore là việc tháo gỡ mạnh mẽ các rào cản pháp lý. Theo ông Goenka, Ấn Độ hiện cho phép sở hữu nước ngoài lên tới 100% trong một số phân khúc nhất định của ngành không gian - một bước đi quan trọng đối với các lĩnh vực có chu kỳ đầu tư dài và mức độ rủi ro cao.

Đại sứ Ấn Độ tại Singapore Shilpak Ambule (trái) và Tiến sĩ Pawan Goenka (phải) tại một sự kiện ở khách sạn Shangri-La Singapore. Ảnh: Gavin Foo

HẠ TẦNG PHÓNG VỆ TINH NHỎ VÀ LỢI THẾ CHI PHÍ

Một lợi thế cạnh tranh đáng chú ý của Ấn Độ là hạ tầng phóng vệ tinh cỡ nhỏ - phân khúc đang tăng trưởng nhanh nhất của thị trường không gian toàn cầu và cũng là thế mạnh của Singapore.

Ấn Độ hiện sở hữu ba loại tên lửa phóng vệ tinh nhỏ, mỗi loại có tải trọng khoảng 500 kg, dự kiến sẽ đi vào vận hành đầy đủ trong vòng một đến một năm rưỡi tới. Trong khi Mỹ tập trung vào các tên lửa cỡ lớn với chi phí cao, Ấn Độ theo đuổi chiến lược khác biệt: phóng vệ tinh nhỏ, linh hoạt, theo yêu cầu và giá thành cạnh tranh.

Bên cạnh đó, nước này đang phát triển một bệ phóng chuyên biệt dành riêng cho vệ tinh nhỏ, tạo nên một chuỗi hạ tầng khép kín từ thiết kế, sản xuất đến phóng vệ tinh. Theo giới quan sát, mô hình này không chỉ giúp Ấn Độ nâng cao năng lực công nghệ mà còn mang lại lợi thế thương mại rõ rệt trong phân khúc khách hàng là các quốc gia và doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Yếu tố địa lý cũng là một điểm cộng khi một trung tâm phóng mới đang được xây dựng ở phía nam Chennai, với khoảng cách địa lý gần Singapore hơn cả New Delhi. Điều này giúp rút ngắn thời gian, chi phí và tăng cường khả năng phối hợp kỹ thuật giữa hai bên.

Quan hệ hợp tác song phương cũng đang mở rộng nhanh chóng. Gần đây, Transcelestial (Singapore) và HEX20 (Ấn Độ) đã triển khai các thử nghiệm chung nhằm đưa công nghệ truyền thông laser lên quỹ đạo. Đồng thời, Cơ quan Khoa học và Công nghệ Quốc phòng Singapore (DSTA) hợp tác với Digantara Industries của Ấn Độ trong việc phát triển các công cụ nâng cao nhận thức tình huống không gian (SSA).

Hai nước cũng đã ký kết một thỏa thuận hợp tác không gian toàn diện trong chuyến thăm New Delhi của Thủ tướng Singapore Lawrence Wong vào tháng 9/2025. Hiện Mỹ và Anh là hai khách hàng nước ngoài lớn nhất của Ấn Độ về số lượng vệ tinh được phóng, trong khi Singapore đứng thứ ba với hơn 20 vệ tinh đã được đưa vào quỹ đạo thành công.

CHUỖI GIÁ TRỊ KHÔNG GIAN VÀ DÒNG VỐN ĐẦU TƯ CHÂU Á

Không chỉ dừng ở hợp tác kỹ thuật, dòng vốn từ Singapore đang ngày càng đóng vai trò then chốt đối với hệ sinh thái không gian của Ấn Độ. Các khoản đầu tư của GIC và Temasek vào Skyroot Aerospace được xem là tín hiệu dẫn dắt thị trường, tạo hiệu ứng lan tỏa tới các quỹ đầu tư mạo hiểm và văn phòng gia đình trong khu vực.

Quá trình tự do hóa kinh tế không gian của Ấn Độ, bắt đầu từ năm 2020, diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế không gian toàn cầu đang chuyển dịch mạnh từ mô hình do nhà nước dẫn dắt sang hệ sinh thái thương mại, được dự báo sẽ đạt quy mô khoảng 1.800 tỷ USD vào năm 2035.

Ở góc nhìn chuỗi giá trị, Ấn Độ đang định vị mình ở khâu trung - thượng nguồn, tập trung vào phóng vệ tinh, hạ tầng quỹ đạo và dịch vụ nền tảng, trong khi Singapore đảm nhiệm vai trò trung tâm tài chính, công nghệ cao và thương mại hóa dữ liệu. Sự kết hợp này góp phần hình thành một trục hợp tác không gian mới tại châu Á, nơi vốn, công nghệ và thị trường được kết nối ngày càng chặt chẽ.

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược toàn cầu gia tăng và nhu cầu về dữ liệu không gian ngày càng lớn, kinh tế không gian đang trở thành một phần không thể tách rời của chuỗi giá trị công nghệ cao và kinh tế số. Đối với châu Á, câu chuyện Ấn Độ - Singapore không chỉ là hợp tác song phương, mà còn phản ánh xu hướng định hình lại vai trò của khu vực trong nền kinh tế không gian toàn cầu.

Trọng Hoàng