Ấn Độ tuyên bố khống chế ổ dịch Nipah, châu Á tiếp tục siết sàng lọc
Cơ quan y tế nhiều nước khẳng định nguy cơ lây lan hiện ở mức thấp, nhưng cần duy trì cảnh giác với loại virus có tỷ lệ tử vong cao này.
Virus Nipah thường lây nhiễm từ vật chủ tự nhiên là dơi ăn quả sang người. Ảnh: NPR
Ổ dịch được khống chế
Bộ Y tế Ấn Độ vừa xác nhận lại thông tin về hai ca nhiễm virus Nipah được phát hiện kể từ tháng 12 tại bang Tây Bengal, miền Đông nước này, khẳng định đã kiểm soát được ổ dịch. Toàn bộ các trường hợp tiếp xúc gần đã được truy vết, cách ly và xét nghiệm.
Theo thông tin từ cơ quan chức năng, tổng cộng 196 người tiếp xúc đã được xác định và tất cả đều có kết quả xét nghiệm âm tính. Bộ Y tế Ấn Độ không công bố chi tiết về tình trạng của hai bệnh nhân, song khẳng định tình hình đang nằm trong tầm kiểm soát.
“Tình hình đang được theo dõi liên tục và mọi biện pháp y tế công cộng cần thiết đã được triển khai”, Bộ Y tế Ấn Độ nêu rõ.
Giới chức Ấn Độ cho biết đã kiểm soát được đợt bùng phát virus Nipah tại bang Tây Bengal. Ảnh: AP
Tây Bengal từng ghi nhận các đợt bùng phát Nipah vào các năm 2001 và 2007. Những năm gần đây, các ca bệnh chủ yếu được phát hiện tại bang Kerala, miền Nam Ấn Độ. Một đợt bùng phát lớn năm 2018 tại Kerala đã khiến ít nhất 17 người tử vong.
Nipah là virus lây truyền từ động vật sang người, được xác định lần đầu trong một đợt bùng phát tại Malaysia vào cuối những năm 1990. Virus có thể lây qua dơi ăn quả, lợn và qua tiếp xúc gần giữa người với người.
Bệnh do Nipah gây ra ban đầu có các triệu chứng giống các bệnh cảm cúm thông thường, nhưng có thể tiến triển nhanh dẫn đến sốt cao dữ dội, co giật, nôn mửa và biến chứng thần kinh nghiêm trọng. Hiện chưa có vaccine phòng bệnh, và phương pháp điều trị chủ yếu là chăm sóc hỗ trợ nhằm kiểm soát biến chứng và duy trì tình trạng ổn định cho bệnh nhân.
Virus Nipah được đặt vào nhóm các bệnh có khả năng gây đại dịch tương đương hoặc nghiêm trọng hơn COVID-19 do tỷ lệ tử vong cao, dao động từ 40% đến 75% tùy từng đợt bùng phát và điều kiện chăm sóc y tế.
Châu Á siết kiểm soát
Dù chưa ghi nhận ca bệnh nào bên ngoài Ấn Độ, một số quốc gia châu Á đã triển khai hoặc siết chặt các biện pháp kiểm soát tại cửa khẩu như biện pháp phòng ngừa sớm.
Indonesia, Thái Lan và Nepal những ngày qua đã tăng cường sàng lọc tại các sân bay lớn, bao gồm khai báo y tế, kiểm tra thân nhiệt và giám sát trực quan đối với hành khách nhập cảnh. Cục Kiểm soát Dịch bệnh Thái Lan cho biết đã lắp đặt máy quét thân nhiệt tại khu vực cửa đến dành cho các chuyến bay thẳng từ Tây Bengal tại sân bay Suvarnabhumi ở Bangkok.
Myanmar cho biết đang tăng cường cảnh giác vì có số lượng lớn dơi ăn quả, vật chủ tự nhiên chính của virus, và có chung biên giới với các quốc gia từng ghi nhận dịch Nipah trước đây. Ảnh: The New York Times
Tại Myanmar, Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế các chuyến đi không cần thiết đến Tây Bengal. Cơ quan này cũng đề nghị những người từng đến khu vực trên cần đi khám ngay nếu xuất hiện triệu chứng trong vòng 14 ngày sau khi di chuyển. Hệ thống giám sát sốt từng được thiết lập trong đại dịch COVID-19 tại các sân bay đã được tăng cường đối với hành khách đến từ Ấn Độ, đồng thời năng lực xét nghiệm và nguồn vật tư y tế cũng được chuẩn bị sẵn sàng.
Tại Việt Nam, Bộ Y tế đã yêu cầu tăng cường thực hành an toàn thực phẩm, đồng thời chỉ đạo địa phương xây dựng kế hoạch phòng chống dịch bệnh do virus Nipah tại các cửa khẩu, theo các tình huống; sẵn sàng nhân lực, vật tư, thuốc, hóa chất, thiết bị, phương tiện để đáp ứng kịp thời trong trường hợp có dịch xảy ra.
Giới chức y tế Philippines tuyên bố virus Nipah “hiếm gặp” tại nước này và chưa ghi nhận ca bệnh nào sau năm 2014. Tuy nhiên, Bộ Y tế Philiipines cho biết hệ thống giám sát dịch bệnh, đặc biệt tại các sân bay và cảng biển, luôn theo dõi chặt chẽ các dấu hiệu nhập cảnh có nguy cơ. Các chuyên gia y tế nước này nhấn mạnh, Nipah rất ít khi lan rộng trong dân số chung, chủ yếu lây từ động vật hoặc qua tiếp xúc thân thiết.
Philippines cho biết sẽ luôn theo dõi chặt chẽ các dấu hiệu nhập cảnh có nguy cơ để phòng ngừa virus. Ảnh: INFO
Trung Quốc cũng thông báo tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch tại khu vực biên giới. Các cơ quan y tế nước này được cho là đã tiến hành đánh giá rủi ro, tăng cường đào tạo nhân viên y tế và nâng cao năng lực giám sát, xét nghiệm.
Theo Luật Kiểm dịch vệ sinh khu vực biên giới được sửa đổi và có hiệu lực từ năm 2025, Trung Quốc đã đưa các loại bệnh Covid-19, AIDS, virus Nipah, Zika, Chikungunya vào danh mục kiểm tra, giám sát xuất nhập cảnh. Theo đó, trong quá trình làm thủ tục xuất nhập cảnh, Hải quan có thể áp dụng các biện pháp kiểm soát tại chỗ đối với những người nhiễm bệnh hoặc nghi ngờ nhiễm bệnh và các cơ quan kiểm soát dịch bệnh địa phương sẽ tiến hành cách ly, theo dõi, điều trị tại các cơ sở y tế được chỉ định.
Du khách nước ngoài được chỉ dẫn vào làm thủ tục nhập cảnh tại sân bay thủ đô Bắc Kinh. Ảnh: Nhân dân nhật báo
Tại Đài Loan (Trung Quốc), Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh Đài Loan (CDC) công bố sẽ chính thức đưa virus Nipah vào danh mục Bệnh truyền nhiễm bắt buộc khai báo (Category 5) từ tháng 3 tới. Điều này nhằm củng cố hệ thống cảnh báo sớm và tăng cường nhận thức cộng đồng đối với mối nguy hiểm của Nipah. CDC Đài Loan cũng đang hoàn thiện hướng dẫn điều trị lâm sàng, đồng thời duy trì các biện pháp giám sát y tế tại sân bay.
Tổng Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Đài Loan (Trung Quốc) Philip Lo (bên trái) cập nhật thông tin về virus Nipah tại một cuộc họp báo ở Đài Bắc. Ảnh: Taipei Times
Trong bối cảnh giao thương, đi lại quốc tế ngày càng gia tăng, các chuyên gia y tế cho rằng việc phát hiện sớm, truy vết nhanh và minh bạch thông tin là những yếu tố then chốt để ngăn chặn nguy cơ lan rộng của các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như Nipah.
Dù nguy cơ bùng phát trên diện rộng hiện được đánh giá là thấp, kinh nghiệm từ các dịch bệnh trước đây cho thấy sự chủ động của hệ thống y tế và ý thức phòng bệnh của cộng đồng vẫn đóng vai trò quyết định trong việc hạn chế những kịch bản xấu có thể xảy ra.
