Ấn Độ tuyên chiến với đồ ăn vặt lan đến trường học gây ra tình trạng béo phì
Hôm 24/9, Reuters đưa tin chính quyền Ấn Độ đang tiến gần hơn đến việc áp dụng các quy định mới nhằm hạn chế các cửa hàng bán thực phẩm chứa nhiều chất béo và đường trong phạm vi bán kính 50 mét quanh các trường học. Đây là đề xuất mới nhất nhằm cắt giảm tiêu thụ đồ ăn vặt tại quốc gia đang đối mặt với tỷ lệ béo phì gia tăng, đặc biệt là ở trẻ em.
Quy định này sẽ ảnh hưởng đến các cửa hàng gia đình, nhà hàng và quầy bán đồ ăn—từ nước ngọt có đường, khoai tây chiên mặn cho đến bánh samosa nhiều dầu mỡ hay pizza và burger béo ngậy nằm gần 1,5 triệu ngôi trường trên khắp Ấn Độ.
Các quy định mới này có thể là một trở ngại nữa đối với các tập đoàn đa quốc gia như PepsiCo, Coca-Cola, Mondelez và Nestle. Các công ty này vốn đã phải đối mặt với đề xuất dán nhãn cảnh báo màu đỏ lên những sản phẩm chứa nhiều chất béo, muối và đường (HFSS)—một động thái đưa Ấn Độ vào nhóm các thị trường có quy định an toàn thực phẩm nghiêm ngặt hơn như Chile và Mexico.
Một số doanh nghiệp và chủ cửa hàng tạp hóa gần trường học tại Ấn Độ đã bắt đầu lo lắng. Tại thành phố Bhubaneswar ở miền đông Ấn Độ, nhiều chủ cửa hàng cho biết doanh số có thể sụt giảm từ một phần ba trở lên.
Tại một cửa hàng, em Priyanshu Palei (15 tuổi) đã mua hai gói khoai tây chiên Uncle Chipps (một sản phẩm phổ biến của PepsiCo) và nhét vào ba lô trên đường đến lớp. "Em sẽ ăn món này vào giờ ra chơi” - em nói với hãng tin Reuters, đồng thời tỏ ra thích thú với chúng hơn là bữa trưa với cơm và món hầm đậu lăng do mẹ em chuẩn bị. Đó chính là thói quen mà Ấn Độ muốn thay đổi.
Ông Rajit Punhani, Giám đốc điều hành Cơ quan Tiêu chuẩn và An toàn Thực phẩm Ấn Độ (FSSAI)—đơn vị đang thúc đẩy những thay đổi này—cho biết kế hoạch "trường học an toàn thực phẩm" nhằm hướng trẻ em tránh xa các thói quen không lành mạnh ngay từ sớm.
Một cửa hàng bán thức ăn vặt gần trường học ở Ấn Độ - Ảnh: Reuters
"Chúng ta cần ngăn trẻ em tiêu thụ những loại thực phẩm này và hình thành thói quen ăn uống lành mạnh. Việc này sẽ không gây ảnh hưởng lớn đến các doanh nghiệp. Các chủ cửa hàng vẫn có thể bán những loại thực phẩm không thuộc nhóm HFSS" - ông nói với Reuters, đồng thời cho biết các quy định này nhằm mục đích khuyến khích các công ty thay đổi công thức chế biến sản phẩm.
Hiện chưa có mốc thời gian cụ thể cho đạo luật này, vốn được đề xuất lần đầu vào năm 2020. Trong bối cảnh chiến dịch siết chặt quản lý an toàn thực phẩm đang diễn ra trên toàn quốc, vào tháng 8 vừa qua, cơ quan chức năng đã công bố các ngưỡng hàm lượng chất béo, muối và đường sẽ kích hoạt lệnh hạn chế bán hàng ở gần và bên trong trường học, đồng thời mở cổng lấy ý kiến công chúng cho đến ngày 6/10.
Khi chế độ ăn uống thay đổi, số trẻ em Ấn Độ từ 5-19 tuổi được coi là thừa cân hoặc béo phì cũng tăng lên. Từ 28 triệu vào năm 2015, con số này đã tăng gần 50% lên 41 triệu vào năm 2025 và sẽ chạm mốc 56 triệu vào năm 2040, theo dữ liệu của Liên đoàn Béo phì Thế giới cho thấy.
Trong khi luật liên bang của Ấn Độ nhằm mục đích ngăn chặn các cửa hàng gần trường học bán và quảng cáo các sản phẩm HFSS chỉ dành cho học sinh, thì bang Maharashtra phía tây đã thực hiện một cách tiếp cận chặt chẽ hơn khi không cửa hàng nào trong phạm vi 50 mét từ trường học có thể bán những sản phẩm như vậy, ủy viên an toàn thực phẩm bang Tukaram Mundhe nói với Reuters.
Mundhe cho biết: "Sẽ có hàng trăm cửa hàng như vậy gần trường học. Làm thế nào để quản lý được việc họ có bán cho học sinh hay không? Các cửa hàng không thể dự trữ những mặt hàng này".
