Để hàng Việt có thêm cơ hội vươn ra thị trường quốc tế

Sức mua tăng, hành vi tiêu dùng chuyển dịch

Nhìn vào kết quả tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 8 tháng năm 2026, với mức tăng trưởng 13,3%, trong đó dịch vụ ăn uống tăng 16,1% và du lịch tăng trên 17%, có thể thấy sức mua và nhu cầu tiêu dùng đang tăng trưởng mạnh mẽ.

Người tiêu dùng chọn mua thực phẩm tại siêu thị WinMart. Ảnh: Phạm Hùng

Đáng chú ý, xu hướng tiêu dùng hiện nay đang có sự chuyển dịch rõ nét. Người tiêu dùng không còn mua sắm dàn trải mà ngày càng có sự chọn lọc, ưu tiên những nhóm hàng đáp ứng nhu cầu thiết yếu, chăm sóc sức khỏe và thân thiện với môi trường. Cùng với đó, xu hướng mua sắm đa kênh, đặc biệt trên các nền tảng thương mại điện tử, ngày càng phát triển.

Một điểm đáng chú ý là tiêu dùng ngày càng gắn với trải nghiệm. Mức tăng trưởng của dịch vụ ăn uống và du lịch cho thấy người dân không chỉ quan tâm đến việc mua sắm hàng hóa mà còn chú trọng hơn đến các dịch vụ, hoạt động trải nghiệm. Những chuyển dịch này phản ánh sự thay đổi mạnh mẽ trong hành vi và xu hướng tiêu dùng hiện nay.

Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đánh giá, trong 8 tháng năm 2026, các doanh nghiệp bán lẻ đã nắm bắt khá tốt diễn biến thị trường và triển khai nhiều giải pháp nhằm kích cầu tiêu dùng.

Theo đó, doanh nghiệp đẩy mạnh các chương trình giảm giá, khuyến mại với nhiều hình thức hấp dẫn để thu hút sức mua của người dân. Chú trọng đổi mới cơ sở vật chất, cải thiện phong cách phục vụ, nâng cao trải nghiệm mua sắm tại các cơ sở bán lẻ.

Doanh nghiệp cũng tăng cường chuyển đổi số, ứng dụng thương mại điện tử, kết hợp linh hoạt giữa các kênh bán hàng trực tuyến và trực tiếp nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người tiêu dùng. Ưu tiên phân phối hàng Việt, đặc biệt là các sản phẩm đặc sản vùng miền, hàng hóa địa phương.

Tại nhiều trung tâm thương mại, siêu thị, hàng Việt được bố trí tại các quầy, kệ nhằm tăng khả năng tiếp cận và thu hút người tiêu dùng.

Các doanh nghiệp phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước triển khai các chương trình kích cầu, xúc tiến thương mại của Bộ Công Thương và các đơn vị liên quan; đồng thời phối hợp với lực lượng quản lý thị trường trong công tác đấu tranh chống hàng giả, hàng gian lận thương mại và hàng kém chất lượng, góp phần củng cố niềm tin của người tiêu dùng.

Cùng với đó, doanh nghiệp bán lẻ tăng cường phối hợp với các nhà phân phối, nhà cung cấp để chủ động xây dựng kế hoạch đặt hàng, kết nối sản xuất với hệ thống phân phối, bảo đảm nguồn cung, nhất là trong các dịp lễ, Tết. Đồng thời, tìm cách giảm chi phí logistics, hạ giá thành sản phẩm, tạo điều kiện để người dân tiếp cận hàng hóa với mức giá phù hợp, củng cố niềm tin và thúc đẩy tiêu dùng.

Cần kích cầu đủ mạnh, đầu tư nâng tầm thương hiệu hàng Việt

Thời gian qua, các chương trình kích cầu đã được triển khai khá mạnh mẽ. Tuy nhiên, mỗi năm xu hướng tiêu dùng lại có sự thay đổi, trong khi những khó khăn, thách thức của thị trường cũng khác nhau. Giới chuyên gia khuyến nghị, các chương trình kích cầu cần được thiết kế phù hợp với từng giai đoạn, thay vì lặp lại những cách thức cũ.

Khu gian hàng Hà Nội tại “Tuần lễ hàng Việt Nam tại Thái Lan 2026”. Ảnh: Thanh Hương

Theo đó, Bộ Công Thương cần chủ trì xây dựng một liên minh kích cầu, với sự tham gia của Nhà nước, ngân hàng, nhà sản xuất, nhà phân phối, hệ thống bán lẻ và các đơn vị du lịch. Chương trình kích cầu phải đủ mạnh, có sức lan tỏa và sức thuyết phục, thay vì chỉ dừng ở những chương trình giảm giá, khuyến mại đơn lẻ của từng doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, chính sách để thúc đẩy phát triển hệ thống phân phối, đặc biệt là thương mại điện tử. Thời gian qua, Bộ Công Thương đã tích cực nghiên cứu, đề xuất với Chính phủ các chương trình, giải pháp, đề án phát triển thị trường trong nước, cũng như các cơ chế, chính sách phát triển những mô hình và hạ tầng thương mại mới.

Quan tâm đến giải pháp xây dựng và phát triển thương hiệu hàng Việt, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam Trần Thị Phương Lan cho rằng, khi một sản phẩm, doanh nghiệp đã được công nhận đạt thương hiệu quốc gia thì cần tiếp tục có cơ chế hỗ trợ để thương hiệu đó phát triển mạnh hơn tại thị trường trong nước, đồng thời từng bước vươn ra thị trường quốc tế.

Mục tiêu không chỉ dừng ở việc xây dựng những thương hiệu mạnh trong nước mà còn phải tạo điều kiện để các thương hiệu quốc gia của Việt Nam nâng cao sức cạnh tranh, mở rộng xuất khẩu và từng bước khẳng định vị thế, tương xứng với các thương hiệu hàng hóa trên thị trường thế giới.

Ngoài ra, cần xây dựng một kênh đối thoại thường xuyên giữa Chính phủ với doanh nghiệp và các đối tượng có liên quan. Thông qua kênh đối thoại này, các cơ quan quản lý có thể thường xuyên nắm bắt tình hình, nhận diện những điểm nghẽn, khó khăn và kịp thời tháo gỡ cho doanh nghiệp.

Đặc biệt, cần tiếp tục sử dụng hiệu quả các chính sách tài khóa để hỗ trợ tăng thu nhập cho người dân, đồng thời nghiên cứu các chính sách về thuế, VAT và các cơ chế liên quan nhằm hỗ trợ doanh nghiệp bán lẻ, doanh nghiệp sản xuất. Điều quan trọng là phải tạo được một cơ chế vận hành đồng bộ để khai thác tốt cả thị trường trong nước và quốc tế, giúp doanh nghiệp phát triển tốt, phát triển bền vững.

Bên cạnh sự hỗ trợ của Nhà nước, nội lực của doanh nghiệp cũng giữ vai trò rất quan trọng. Doanh nghiệp phải chủ động nghiên cứu thị trường, tự vận động, tự đổi mới và vươn lên, đồng thời đồng hành với Nhà nước trong quá trình xây dựng cơ chế, chính sách và hệ thống vận hành thị trường.