An Giang hướng tới trung tâm kinh tế biển quốc gia

Sau 8 năm thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, An Giang đã đạt nhiều kết quả quan trọng trong phát triển kinh tế biển.

Tỉnh đang tiếp tục thực hiện những giải pháp chiến lược, với mục tiêu năm 2030 trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia.

* “Mỏ vàng” giữa lòng biển Tây

An Giang có vùng biển rộng 63.290 km², bờ biển dài 200 km, nằm trong vùng Vịnh Thái Lan, không chỉ là ngư trường trọng điểm có trữ lượng hải sản cao mà còn là cửa ngõ giao thương thuận lợi với các nước Đông Nam Á.

Mặt khác, vùng biển này có trên 140 hòn đảo; trong đó, khoảng 40 đảo có dân cư sinh sống. Nổi bật là đảo Phú Quốc như “thỏi nam châm” thu hút đầu tư, là biểu tượng của sự trỗi dậy mạnh mẽ trong phát triển kinh tế biển của An Giang.

Người dân thu hoạch vẹm xanh. Ảnh: Văn Sĩ - TTXVN

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang, sau 8 năm thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW, kinh tế biển hiện đã chiếm 80% GRDP toàn tỉnh. An Giang đưa kinh tế biển trở thành đầu tàu tăng trưởng, gắn liền với bảo tồn hệ sinh thái đại dương bền vững, tạo sức sống mãnh liệt từ biển khơi.

Thực tế phát triển kinh tế biển của An Giang thời gian qua, lĩnh vực du lịch biển đảo “cất cánh", nhất là thu hút đầu tư xây dựng. Đến nay, tỉnh thu hút 317 dự án đầu tư du lịch, tổng vốn hơn 408.100 tỷ đồng; trong đó Phú Quốc chiếm 86% quy mô đầu tư toàn tỉnh, tạo nên một thương hiệu du lịch đẳng cấp khu vực và thế giới.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Phú Quốc ước đón hơn 1,3 triệu lượt du khách quốc tế tham quan, du lịch, tăng trên 50% so cùng kỳ, đạt 67,9% kế hoạch và chiếm 98,9% tổng lượt khách du lịch quốc tế đến toàn tỉnh. Tổng thu du lịch của Phú Quốc hơn 31.500 tỷ đồng, tăng 46% so cùng kỳ, chiếm hơn 80% tổng thu du lịch toàn tỉnh. Điều đó cho thấy sức hút của Phú Quốc ngày càng mạnh mẽ, xu hướng khách quốc tế chọn nơi đây làm điểm đến du lịch, nghỉ dưỡng an toàn, thân thiện, chất lượng.

Tiếp đến, lĩnh vực thủy sản, tỉnh chuyển dịch theo hướng bền vững, hiệu quả. Ông Lê Hữu Toàn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang cho biết, trên cơ sở tái cơ cấu ngành nông nghiệp, tỉnh quy hoạch, xây dựng các dự án nuôi trồng thủy sản ven biển, quanh các đảo, vùng ven bờ, phát triển mạnh nuôi biển, chủ động giảm dần khai thác ven bờ gắn với bảo vệ nguồn lợi thủy sản tự nhiên. Từ đó, ngành thủy sản đóng góp đáng kể vào GRDP và kim ngạch xuất khẩu của tỉnh.

Năm 2025, sản lượng thủy sản đạt hơn 1,56 triệu tấn, tương ứng giá trị sản xuất trên 52.300 tỷ đồng. Tỉnh đặt mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030, tổng sản lượng thủy sản đạt 9,24 triệu tấn, tăng 24,23% so với giai đoạn 2021 - 2025; trong đó, diện tích nuôi trồng tăng 47,12%, sản lượng cá nuôi lồng bè biển tăng 46,17%, tôm tăng 42,99%, thủy sản khác như nhuyễn thể, cua biển… tăng 45,65%

Đối với hạ tầng năng lượng có bước đột phá, đặc biệt tỉnh hoàn thành đường dây 220kV vượt biển Kiên Bình - Phú Quốc dài hơn 80 km, tổng vốn đầu tư hơn 2.210 tỷ đồng là một kỳ tích, đảm bảo nguồn điện phục vụ sản xuất và đời sống cho đảo Ngọc Phú Quốc; 100% xã, phường và đặc khu có điện.

Mặt khác, hệ thống cảng biển như cảng quốc tế Phú Quốc, Hòn Chông, cảng nước sâu Nam Du đang phát huy hiệu quả kết nối giao thương, thúc đẩy phát triển kinh tế biển của tỉnh. Dịch vụ vận tải biển ngày càng được đổi mới, ứng dụng công nghệ trong công tác quản lý, đáp ứng nhu cầu xã hội.

Các khu công nghiệp, khu đô thị ven biển được xây dựng dần hoàn thiện. Đến nay, các khu, cụm công nghiệp này đã thu hút được 28 dự án đầu tư, tổng vốn đăng ký hơn 8.000 tỷ đồng; trong đó, có 20 dự án đi vào hoạt động sản xuất kinh doanh, giải quyết việc làm cho khoảng 13.340 lao động. Hiện, tỉnh tập trung thực hiện việc lập, điều chỉnh quy hoạch các đô thị ven biển, nhất là các đô thị động lực Rạch Giá, Hà Tiên, Phú Quốc, Kiên Lương…

Lãnh đạo tỉnh An Giang chia sẻ, thành tựu sau 8 năm An Giang thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW là nhận thức về vai trò của biển trong phát triển kinh tế - xã hội được khẳng định rõ ràng; ngành kinh tế biển phát triển, với hạ tầng cảng biển, du lịch ven biển, nuôi trồng thủy sản có bước tiến rõ rệt; thu nhập và điều kiện sống của cộng đồng ven biển được nâng lên; quốc phòng - an ninh, giữ vững chủ quyền biển đảo, tạo môi trường hòa bình để phát triển…

Tuy nhiên, phát triển kinh tế biển ở An Giang còn nhiều những bất cập. Lãnh đạo tỉnh chia sẻ, đối với ngành du lịch và dịch vụ biển, sản phẩm du lịch chưa phong phú, hoạt động liên kết, hợp tác, xúc tiến quảng bá du lịch hiệu quả chưa đồng bộ… Đối với nuôi trồng và khai thác, nuôi trồng thủy sản phát triển chưa ổn định, tỷ lệ ứng dụng công nghệ cao trong nuôi biển, nhất là nuôi xa bờ còn thấp, hiệu quả nghề khai thác giảm; các dự án đầu tư nuôi biển đã được chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng tiến độ triển khai chậm…

Mặt khác, một số cảng biển đã được quy hoạch nhưng chậm được đầu tư xây dựng hoặc nâng cấp; việc huy động nguồn lực ngoài xã hội để đầu tư kết cấu hạ tầng chưa đáp ứng được mục tiêu, đầu tư chưa đạt tiến độ quy hoạch đề ra.

Cùng đó, tỉnh phát triển công nghiệp ven biển còn hạn chế, nhất là công nghiệp chế biến; thu hút đầu tư hạ tầng, đầu tư sản xuất kinh doanh vào các khu, cụm công nghiệp chưa đạt kỳ vọng; đầu tư phát triển lưới điện ra các xã đảo còn chậm; chưa triển khai được các dự án phát triển năng lượng tái tạo…

* Lộ trình trở thành Trung tâm kinh tế biển mạnh

Mục tiêu năm 2030, An Giang trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia, có nền kinh tế biển hiện đại, bền vững, đóng góp quan trọng vào GRDP của tỉnh và quốc gia, đồng thời khẳng định vị thế chiến lược trong khu vực và trên thế giới.

Công nhân thi công cụm dự án Tổ hợp đa chức năng APEC trên đảo Phú Quốc (An Giang). Ảnh: TTXVN phát

Bí thư Tỉnh ủy An Giang Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh, thực hiện thông điệp chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát triển kinh tế biển trong giai đoạn mới, An Giang cần chuyển mạnh từ tư duy kinh tế biển sang tư duy không gian phát triển biển quốc gia mạnh. Biển không chỉ là nguồn tài nguyên mà phải được nhìn nhận như không gian phát triển chiến lược, nơi hội tụ lợi ích kinh tế, quốc phòng - an ninh, văn hóa và môi trường; đưa biển trở thành động lực tăng trưởng nhanh và bền vững, gắn với hội nhập quốc tế và bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Định hướng của An Giang là phát triển kinh tế biển xanh, khai thác hợp lý tài nguyên, gắn với bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học; xây dựng hạ tầng biển hiện đại, gồm: Cảng biển, logistics, đô thị ven biển, khu công nghiệp - dịch vụ biển. Tỉnh đẩy mạnh khoa học - công nghệ biển, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, năng lượng tái tạo từ biển; gắn kết quốc phòng - an ninh với phát triển kinh tế, tạo thế trận quốc phòng toàn dân trên biển, bảo vệ chủ quyền đi đôi với phát triển; phát triển nguồn nhân lực biển chất lượng cao, đào tạo chuyên ngành hàng hải, khai thác dầu khí, năng lượng gió - mặt trời…

Chiến lược phát triển kinh tế biển giai đoạn 2026 - 2030 và những năm tiếp sau, đối với phát triển du lịch và dịch vụ biển, An Giang phát triển hạ tầng giao thông, logistics phục vụ du lịch, kết nối các vùng du lịch, thương mại trên biển, ven biển. Tỉnh nâng cấp Cảng hàng không Quốc tế Phú Quốc, mở thêm tuyến bay thẳng đến Châu Âu, Mỹ, Australia…; đầu tư Cảng quốc tế hành khách và du thuyền Dương Đông, An Thới; phát triển dịch vụ vận tải hành lý, trung tâm thông tin du lịch, dịch vụ hậu cần cảng biển; hoàn thiện các tuyến giao thông thủy cao tốc…

Tỉnh tập trung nguồn lực phát triển công nghiệp và đô thị biển thông minh; quy hoạch các đô thị trọng điểm như Rạch Giá, Hà Tiên, Phú Quốc theo mô hình tăng trưởng xanh và đô thị thông minh; đồng thời, thúc đẩy các ngành công nghiệp phụ trợ, đóng mới và sửa chữa tàu thuyền xa bờ để hỗ trợ ngư dân.

Đối với nuôi trồng và khai thác thủy sản, tỉnh mở rộng diện tích nuôi tôm nước lợ theo mô hình công nghiệp, phát triển nuôi sinh thái, hữu cơ tại các vùng rừng ngập mặn, vùng tôm - lúa nhiễm mặn ven biển. Tỉnh phát triển nuôi trồng thủy sản gắn kết hài hòa với du lịch sinh thái biển, chế biến thủy, hải sản, bảo vệ và phát triển nguồn lợi. Đầu tư nâng cấp các cảng cá, bến cá, khu neo đậu tàu thuyền, tổ chức tốt dịch vụ hậu cần nghề cá.

Tỉnh tái cơ cấu toàn diện khai thác hải sản, sắp xếp lại đội tàu khai thác hải sản, hình thành hệ thống cơ sở hạ tầng thủy sản đồng bộ, gắn kết các ngành công nghiệp phụ trợ, dịch vụ hậu cần nghề cá. Đồng thời, đẩy mạnh chế biến và xuất khẩu thủy sản, tạo ra các sản phẩm chủ lực, đặc thù của địa phương có chất lượng, giá trị kinh tế cao.

Tiếp đến, An Giang hướng tới khai thác điện gió, điện mặt trời trên các đảo và ven biển. Các ngành kinh tế mới như dược liệu biển, nuôi trồng rong tảo và quy hoạch vùng nuôi chim yến được tỉnh chú trọng để đa dạng hóa chuỗi giá trị. Tỉnh phát triển kinh tế biển không đánh đổi môi trường, quản lý chặt chẽ các khu bảo tồn biển, tăng cường trồng rừng ngập mặn và xây dựng kè giảm sóng, gây bồi tạo bãi trồng rừng phòng hộ, ứng phó với biến đổi khí hậu; kiểm soát rác thải nhựa đại dương và bảo tồn đa dạng sinh học tại Phú Quốc…

An Giang đặt mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia vào năm 2030, với ba trụ cột phát triển là du lịch biển đảo, thủy sản công nghệ cao và hàng hải - logistics. Đặc biệt, Phú Quốc đóng vai trò đầu tàu, cùng Rạch Giá và Hà Tiên tạo thành tam giác phát triển chiến lược. Với chiến lược phát triển đồng bộ trên ba trụ cột, cùng tam giác Phú Quốc - Rạch Giá - Hà Tiên, An Giang mở ra một không gian phát triển mới trong chiến lược phát triển kinh tế biển hiện đại./.