An Giang: Khi phòng, chống bạo lực gia đình không còn là chuyện riêng của mỗi nhà

Đại biểu thực hiện nghi thức bấm nút ra mắt Ngôi nhà Ánh Dương An Giang. Ảnh: HẠNH CHÂU

Những con số không thể xem nhẹ

Theo số liệu tổng hợp năm 2025 của Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh An Giang, toàn tỉnh ghi nhận 45 vụ bạo lực xảy ra tại 37 hộ gia đình. Trong số người có hành vi bạo lực, nam giới chiếm đa số với 29 người, nữ giới 8 người. Ở nhóm người bị bạo lực, nữ giới có 29 người, nam giới 8 người.

Trong số người bị bạo lực, có 6 người dưới 16 tuổi và 2 người từ 60 tuổi trở lên. Số liệu cho thấy bạo lực gia đình ảnh hưởng đến nhiều nhóm tuổi, trong đó phụ nữ, trẻ em và người cao tuổi cần được quan tâm trong công tác phòng ngừa, phát hiện, bảo vệ và hỗ trợ.

Hành lang pháp lý và vai trò của việc lên tiếng đúng lúc

Luật Phòng, chống bạo lực gia đình tạo hành lang pháp lý cho việc phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý hành vi bạo lực gia đình; đồng thời quy định trách nhiệm của cá nhân, gia đình, cộng đồng, cơ quan và tổ chức trong công tác này.

Khi phát hiện hoặc có thông tin về hành vi bạo lực gia đình, người dân có thể báo tin, tố giác đến UBND cấp xã nơi xảy ra vụ việc; cơ quan công an, đồn biên phòng gần nơi xảy ra vụ việc; cơ sở giáo dục nơi người bị bạo lực gia đình là người học; trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố, trưởng ban công tác Mặt trận ở khu dân cư; người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội cấp xã hoặc Tổng đài điện thoại quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình.

Số liệu năm 2025 tại An Giang cho thấy nhiều biện pháp xử lý, can thiệp đã được áp dụng. Trong đó, 16 trường hợp được góp ý, phê bình trong cộng đồng dân cư; 8 trường hợp được giáo dục, hỗ trợ chuyển đổi hành vi; 10 vụ bị xử lý hình sự và 2 trường hợp bị xử phạt hành chính.

Mạng lưới phòng ngừa từ cơ sở đến chính quyền

Năm 2025, toàn tỉnh có 239 mô hình phòng, chống bạo lực gia đình theo chuẩn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; 623 câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững; 788 nhóm phòng, chống bạo lực gia đình; 809 địa chỉ tin cậy ở cộng đồng và 644 đường dây nóng. Các mô hình, nhóm và địa chỉ hỗ trợ tạo thành mạng lưới phòng ngừa, phát hiện và hỗ trợ ngay từ cơ sở.

Ngày 2/6/2026, UBND tỉnh An Giang ban hành Kế hoạch số 286/KH-UBND thực hiện Chương trình phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới giai đoạn 2026 - 2030.

Kế hoạch đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, 100% người bị bạo lực trên cơ sở giới được phát hiện và tiếp cận ít nhất một dịch vụ hỗ trợ phù hợp; có ít nhất 5 nơi tạm lánh tại cộng đồng được chuẩn hóa; 60% xã, phường, đặc khu thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành; 100% xã, phường, đặc khu triển khai hình thức tiếp nhận trực tuyến hoặc ứng dụng công nghệ thông tin trong tiếp nhận, quản lý và hỗ trợ người bị bạo lực.

Góc nhìn từ Ngôi nhà Ánh Dương: Hỗ trợ tập trung tại một đầu mối

Nếu mạng lưới địa chỉ tin cậy và đường dây nóng là những đầu mối hỗ trợ tại cộng đồng thì Ngôi nhà Ánh Dương, được khánh thành ngày 19/8/2025 tại Trung tâm Bảo trợ xã hội An Giang, là nơi cung cấp các dịch vụ hỗ trợ tập trung.

Mô hình được triển khai trong khuôn khổ Dự án xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em tại Việt Nam giai đoạn 2021 - 2026, do Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia tài trợ, Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) triển khai, phối hợp với Sở Y tế tỉnh An Giang và nhận được sự hỗ trợ của Bộ Nội vụ.

Lãnh đạo tỉnh, Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tham quan Ngôi Nhà Ánh Dương An Giang. Ảnh: HẠNH CHÂU

Đây là Ngôi nhà Ánh Dương đầu tiên tại Đồng bằng sông Cửu Long, cung cấp tại một địa điểm các dịch vụ chăm sóc y tế, tư vấn tâm lý, hỗ trợ pháp lý, bảo vệ của công an và nơi tạm lánh khẩn cấp.

Tại lễ khánh thành, ông Matthew David Jackson, Trưởng Đại diện UNFPA tại Việt Nam, dẫn số liệu cho thấy gần 2 trong 3 phụ nữ Việt Nam từng trải qua ít nhất một hình thức bạo lực, nhưng phần lớn không tìm kiếm sự trợ giúp. Ông cho rằng Ngôi nhà Ánh Dương tại An Giang sẽ là địa chỉ an toàn để người bị bạo lực tìm đến khi cần được bảo vệ và hỗ trợ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Nguyễn Thị Minh Thúy cho biết, việc đưa mô hình vào hoạt động là bước cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về bình đẳng giới, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của phụ nữ, trẻ em. Tỉnh sẽ nỗ lực duy trì, củng cố mô hình để Ngôi nhà Ánh Dương trở thành một phần bền vững trong hệ thống bảo trợ xã hội của địa phương.

Mô hình giúp người bị bạo lực không phải kể lại câu chuyện của mình nhiều lần tại nhiều cơ quan. Mỗi trường hợp được phân công một cán bộ quản lý hồ sơ, điều phối việc chuyển gửi giữa các bộ phận y tế, công an, pháp lý và bảo trợ xã hội.

Từ con số đến hành động

Năm 2025, An Giang ghi nhận 45 vụ bạo lực gia đình xảy ra tại 37 hộ, trong tổng số gần 868.000 hộ gia đình toàn tỉnh. Những con số thống kê chỉ phản ánh một phần thực trạng. Phía sau mỗi vụ việc là những người bị tổn thương về thể chất, tinh thần và phải đối mặt với những hệ lụy có thể kéo dài trong đời sống gia đình.

Để bạo lực được phát hiện và ngăn chặn từ sớm, mỗi người dân cần lên tiếng, thông báo cho cơ quan, tổ chức có thẩm quyền khi phát hiện hành vi bạo lực, thay vì coi đó là “chuyện riêng của mỗi nhà”.

Phòng, chống bạo lực gia đình không dừng lại ở việc xử lý sau khi bạo lực xảy ra. Điều quan trọng là tạo môi trường để hành vi bạo lực được nhận diện sớm, người bị bạo lực biết nơi tìm kiếm sự giúp đỡ, cộng đồng không thờ ơ và các cơ quan, tổ chức phối hợp can thiệp kịp thời. Khi đó, các mô hình, địa chỉ tin cậy và đường dây nóng mới phát huy hiệu quả trong bảo vệ các thành viên gia đình.