An Giang khơi thông nguồn lực từ những dự án tồn đọng

Không để đất đai, vốn và cơ hội phát triển bị “đóng băng”

6 tháng đầu năm 2026, An Giang tập trung rà soát, phân loại và xử lý các công trình, dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, gặp khó khăn, vướng mắc hoặc có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí. Đến nay, 239/474 dự án đã được xử lý, tháo gỡ và không còn khó khăn, vướng mắc; 235 dự án còn lại đã được xác định chủ trương, phương hướng xử lý và đang tiếp tục được tập trung tháo gỡ.

Đằng sau những con số này là một bài toán lớn hơn về hiệu quả sử dụng nguồn lực. Một dự án chậm triển khai không chỉ đồng nghĩa với việc công trình chưa thể tạo ra giá trị kinh tế - xã hội, mà còn có thể khiến nguồn vốn bị “đọng”, đất đai chưa được khai thác đúng mục đích, hạ tầng chưa phát huy công năng và cơ hội đầu tư bị bỏ lỡ.

An Giang gỡ 239 dự án tồn đọng, khơi thông nguồn lực cho phát triển.

Đối với các dự án sử dụng nguồn lực công, hệ quả của sự trì trệ càng rõ nét. Vốn đã bố trí nhưng không được giải ngân hoặc công trình hoàn thành nhưng chậm đưa vào khai thác đều có thể làm giảm hiệu quả đầu tư. Trong khi đó, với các dự án liên quan đến đất đai, việc kéo dài thủ tục, giải phóng mặt bằng hoặc điều chỉnh dự án còn tác động trực tiếp đến quyền lợi của người dân và môi trường đầu tư.

Vì vậy, xử lý dự án tồn đọng không nên chỉ được nhìn nhận là nhiệm vụ tháo gỡ thủ tục hành chính. Đây thực chất là quá trình tái lập hiệu quả sử dụng nguồn lực, đồng thời làm rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong quá trình đầu tư.

Việc An Giang phân loại 474 dự án, xác định rõ nhóm đã tháo gỡ và nhóm còn vướng mắc cho thấy yêu cầu quản lý đang chuyển từ cách tiếp cận chung chung sang xử lý theo từng nhóm vấn đề, từng dự án và từng thẩm quyền.

Đây cũng là cơ sở để hạn chế tình trạng một dự án kéo dài qua nhiều năm nhưng không xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm và hướng xử lý. Khi mỗi điểm nghẽn được nhận diện cụ thể, cơ quan quản lý có thể lựa chọn giải pháp phù hợp: tháo gỡ pháp lý, giải phóng mặt bằng, điều chỉnh chủ trương đầu tư, xử lý tài chính hoặc chấm dứt những dự án không còn khả năng triển khai.

Từ góc độ kinh tế môi trường, cách làm này còn có ý nghĩa trong việc tránh lãng phí tài nguyên đất, hạn chế đầu tư dàn trải và giảm nguy cơ phát sinh các khu đất bỏ hoang, công trình dang dở, gây mất mỹ quan đô thị và tạo thêm áp lực cho công tác quản lý tài nguyên.

APEC 2027 và phép thử về năng lực quản trị tiến độ

Một trong những kết quả nổi bật là công tác giải phóng mặt bằng phục vụ các công trình APEC 2027 đã có chuyển biến tích cực. 20/21 dự án đã bàn giao đầy đủ mặt bằng cho nhà thầu thi công, góp phần bảo đảm tiến độ các công trình trọng điểm.

Với những dự án có thời hạn triển khai rõ ràng như các công trình phục vụ APEC 2027, mặt bằng không chỉ là điều kiện đầu vào của thi công mà còn quyết định khả năng tổ chức tiến độ, huy động nhân lực, máy móc và nguồn vốn.

Việc xử lý các dự án không chỉ nhằm khơi thông dòng vốn và đất đai, mà còn là bước quan trọng trong nâng cao hiệu quả quản trị, ngăn chặn lãng phí nguồn lực phát triển.

Việc bàn giao mặt bằng đồng bộ giúp hạn chế tình trạng nhà thầu phải thi công “da beo”, giảm thời gian chờ đợi và hạn chế nguy cơ phát sinh chi phí do kéo dài thời gian thực hiện.

Tuy nhiên, thúc đẩy tiến độ không thể tách rời yêu cầu kiểm soát chất lượng đầu tư, đất đai và môi trường. Một dự án được triển khai nhanh nhưng thiếu kiểm soát ngay từ đầu có thể tạo ra những chi phí xã hội và môi trường lớn hơn trong tương lai.

Do đó, yêu cầu đặt ra đối với An Giang là phải đồng thời thực hiện hai mục tiêu: khơi thông nguồn lực để phát triển và kiểm soát chặt nguy cơ thất thoát, lãng phí trong quá trình triển khai.

Phát biểu kết luận hội nghị sơ kết công tác nội chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và cải cách tư pháp 6 tháng đầu năm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy An Giang Lâm Minh Thành yêu cầu tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn với xây dựng, chỉnh đốn Đảng và xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.

Lãnh đạo tỉnh đồng thời yêu cầu các cấp, ngành nâng cao hiệu quả hoạt động của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; rà soát, hoàn thiện quy chế làm việc, quy trình phối hợp, phân định rõ thẩm quyền và trách nhiệm, bảo đảm công việc được giải quyết thông suốt, không để phát sinh khoảng trống trong quản lý nhà nước.

Đặc biệt, An Giang sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán tại các lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực như quản lý đất đai, đầu tư công, đấu thầu, tài chính, ngân sách, tài sản công và khoáng sản.

Đây chính là những “điểm nóng” có tác động trực tiếp đến hiệu quả sử dụng nguồn lực. Nếu công tác quản lý thiếu chặt chẽ, nguồn lực công có thể bị thất thoát; ngược lại, nếu kiểm soát tốt từ khâu quy hoạch, chủ trương đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư, đấu thầu đến triển khai và nghiệm thu, mỗi dự án sẽ có thêm cơ hội tạo ra giá trị thực cho nền kinh tế.

Trong công tác nội chính, các lực lượng chức năng đã triển khai 6 đợt cao điểm, triệt xóa 382 tụ điểm tệ nạn xã hội, bắt 2.067 đối tượng. Các cơ quan tư pháp, thi hành án tiếp tục đẩy nhanh tiến độ xác minh, điều tra 1.299 vụ với 2.239 bị can; truy tố 1.248 vụ.

Đối với các vụ án, vụ việc kinh tế, tham nhũng, tiêu cực, yêu cầu được đặt ra là đẩy nhanh tiến độ xử lý, phối hợp thu hồi tài sản, khắc phục thiệt hại và thực hiện đồng bộ các giải pháp để thu hồi tối đa tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt.

Đây không chỉ là yêu cầu về xử lý pháp luật mà còn là yêu cầu về hiệu quả kinh tế. Tài sản thất thoát nếu không được thu hồi đồng nghĩa với việc một phần nguồn lực xã hội bị mất đi; trong khi việc thu hồi, khắc phục thiệt hại góp phần củng cố kỷ luật tài chính và nâng cao hiệu quả quản trị công.

Gỡ vướng phải đi cùng “không tái nghẽn”

239 dự án được tháo gỡ là kết quả đáng ghi nhận, nhưng chưa phải điểm kết thúc. Thước đo quan trọng hơn là sau khi tháo gỡ, bao nhiêu dự án thực sự được triển khai, bao nhiêu nguồn lực được đưa trở lại nền kinh tế và bao nhiêu giá trị mới được tạo ra.

Với 235 dự án còn lại, nhiệm vụ trong thời gian tới không chỉ là xác định hướng xử lý mà phải tạo ra tiến độ cụ thể, gắn trách nhiệm với từng cơ quan, đơn vị và người đứng đầu.

Điều này càng cần thiết trong bối cảnh An Giang đang đứng trước yêu cầu tăng tốc đầu tư hạ tầng, thu hút doanh nghiệp, khai thác hiệu quả lợi thế đất đai, biển đảo và chuẩn bị các điều kiện phục vụ APEC 2027.

An Giang sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán tại các lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực như quản lý đất đai, đầu tư công, đấu thầu, tài chính, ngân sách, tài sản công và khoáng sản.

Một nền kinh tế muốn phát triển nhanh nhưng bền vững không thể để nguồn lực bị “đóng băng” trong những dự án kéo dài nhiều năm. Nhưng cũng không thể vì yêu cầu tiến độ mà bỏ qua các nguyên tắc về pháp luật, tài chính, đất đai và môi trường.

Bởi vậy, bài toán của An Giang trong giai đoạn tới không chỉ là “gỡ” bao nhiêu dự án, mà quan trọng hơn là gỡ như thế nào để nguồn lực được sử dụng hiệu quả, đúng mục tiêu và không phát sinh những điểm nghẽn mới.

Nếu làm được điều đó, việc xử lý 474 dự án tồn đọng sẽ không dừng ở một nhiệm vụ hành chính. Đây sẽ trở thành một bước quan trọng trong quá trình nâng cao năng lực quản trị, cải thiện môi trường đầu tư và chuyển hóa hiệu quả hơn các nguồn lực đất đai, tài chính, hạ tầng thành động lực tăng trưởng bền vững cho An Giang.