An Giang tăng tốc hành trình gỡ 'thẻ vàng'

Lực lượng Kiểm ngư tỉnh tuần tra trên biển. Ảnh: THÙY TRANG

Tại các địa phương ven biển của An Giang, câu chuyện gỡ “thẻ vàng”, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) không còn xa lạ với nhiều ngư dân, chủ tàu, thuyền trưởng tàu cá. Những buổi gặp gỡ giữa cán bộ biên phòng, kiểm ngư, chính quyền địa phương và ngư dân được diễn ra thường xuyên, khi thì trên cảng, khi thì dưới thuyền.

Ngư dân được tuyên truyền, nhắc nhở thực hiện đúng các quy định khi tham gia khai thác trên biển, nhờ đó nhận thức của đa số ngư dân trong tỉnh ngày càng được nâng lên. Từ chỗ còn nhiều tàu cá chưa chấp hành quy định về thiết bị giám sát hành trình (VMS), tình trạng mất kết nối hoặc vi phạm vùng biển nước ngoài diễn biến phức tạp, đến nay công tác quản lý đội tàu tại An Giang có nhiều chuyển biến rõ nét. Hầu hết tàu cá đủ điều kiện hoạt động đều được đăng ký, đăng kiểm và cấp phép khai thác theo quy định. Việc giám sát hành trình, kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến, cập, rời cảng được thực hiện chặt chẽ hơn.

Ông Trương Văn Ngữ, ngụ phường Rạch Giá chia sẻ, trước đây một số ngư dân còn xem thiết bị VMS là gánh nặng, nhưng hiện nay ai cũng hiểu rằng thiết bị không chỉ giúp cơ quan chức năng quản lý mà còn hỗ trợ bảo đảm an toàn khi hoạt động trên biển. Nếu muốn thủy sản Việt Nam tiếp tục xuất khẩu thuận lợi sang các thị trường lớn thì ngư dân phải tuân thủ các quy định chung.

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Hữu Toàn, thời gian qua, An Giang đạt nhiều kết quả quan trọng trong công tác chống khai thác IUU. Công tác quản lý đội tàu được thực hiện ngày càng chặt chẽ, từ đăng ký, đăng kiểm, cấp giấy phép khai thác thủy sản đến theo dõi, kiểm soát hoạt động tàu cá trên biển qua hệ thống VMS. Việc kiểm soát tàu cá cập, rời cảng chỉ định, xuất, nhập trạm kiểm soát biên phòng cũng được duy trì nền nếp. Công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác qua hệ thống eCDT được triển khai tích cực, góp phần nâng cao tính minh bạch trong hoạt động khai thác thủy sản.

Các lực lượng chức năng và địa phương tăng cường thực thi pháp luật, kiên quyết xử lý hành vi khai thác IUU, nhất là tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, tàu cá tháo, gửi thiết bị VMS. Nhờ sự vào cuộc đồng bộ, tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài và vi phạm VMS giảm đáng kể so với những năm trước, tạo chuyển biến tích cực trong công tác quản lý nghề cá trên địa bàn tỉnh.

Tuy nhiên, phía sau những kết quả tích cực, công tác chống khai thác IUU vẫn còn nhiều hạn chế. Kết quả đánh giá của đoàn thanh tra EC trong đợt kiểm tra lần thứ 5 tại Việt Nam cho thấy nhiều tồn tại chưa được khắc phục triệt để như việc chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng chức năng còn thiếu đồng bộ; công tác phối hợp xử lý các hành vi vi phạm chưa thật sự chặt chẽ; tình trạng tàu cá bị lực lượng chức năng nước ngoài bắt giữ tuy giảm nhưng chưa chấm dứt hoàn toàn.

Ông Lê Hữu Toàn cho biết, dù không nằm trong danh sách địa phương được đoàn thanh tra EC trực tiếp kiểm tra, tỉnh vẫn xác định không được chủ quan, bởi chỉ cần một mắt xích lỏng lẻo trong quản lý cũng có thể ảnh hưởng đến nỗ lực chung của cả nước.

Phát biểu tại cuộc họp Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU tỉnh tháng 5/2026, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ngô Công Thức nhấn mạnh, việc gỡ bỏ “thẻ vàng” không chỉ là nhiệm vụ của ngành thủy sản mà còn liên quan trực tiếp đến sinh kế của hàng ngàn ngư dân và doanh nghiệp chế biến xuất khẩu. Vì vậy, các cấp, ngành phải xem đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, huy động tối đa nguồn lực để thực hiện với tinh thần quyết liệt nhất.

Đồng chí Ngô Công Thức yêu cầu từ nay đến khi đoàn thanh tra EC trở lại lần tiếp theo, các sở, ngành và địa phương ven biển phải khẩn trương rà soát toàn bộ đội tàu cá, quản lý chặt các tàu không đủ điều kiện hoạt động; hoàn thành việc đánh dấu, ghi biển số và lắp đặt thiết bị VMS đúng quy định; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho ngư dân. Đồng thời, tăng cường tuần tra, kiểm soát trên biển, xử lý nghiêm hành vi vi phạm, nhất là hành vi tháo gỡ hoặc gửi thiết bị VMS, khai thác sai vùng biển quy định…

Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và các lực lượng chức năng, An Giang nỗ lực khắc phục tồn tại, hạn chế, siết chặt quản lý nghề cá, góp phần cùng cả nước thực hiện hiệu quả các khuyến nghị của EC, tiến tới sớm gỡ bỏ “thẻ vàng” đối với ngành thủy sản Việt Nam.