An Giang: Trưng bày 'Sắc gốm Nam Bộ - Tích truyện, tín ngưỡng và đời sống'

Sự kiện là dịp nhà sưu tập, nhà nghiên cứu, nghệ nhân và những người yêu di sản giao lưu, trao đổi chuyên môn

Sự kiện nhằm giới thiệu những hiện vật gốm có giá trị, mở ra không gian để công chúng cảm nhận sâu hơn về chiều dài văn hóa, đời sống tinh thần và sức sáng tạo nghệ thuật của cư dân Nam Bộ qua nhiều thế hệ. Đây cũng là dịp để 52 nhà sưu tập tham gia trưng bày hiện vật và 14 nhà sưu tập, nhà nghiên cứu, nghệ nhân đã hiến tặng nhiều hiện vật quý cho Bảo tàng tỉnh An Giang và những người yêu di sản giao lưu, trao đổi chuyên môn, cùng góp phần nuôi dưỡng tình yêu đối với gốm Nam Bộ.

Phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Thị Bạch Huệ, Giám đốc Bảo tàng tỉnh An Giang, nhấn mạnh: di sản văn hóa chỉ thực sự phát huy giá trị khi được gìn giữ, nghiên cứu và giới thiệu rộng rãi đến công chúng. Quan điểm ấy cho thấy một cách tiếp cận năng động, hiện đại trong hoạt động bảo tàng hôm nay. Bảo tàng không chỉ là nơi lưu giữ hiện vật mà còn là không gian kể chuyện, kết nối quá khứ với hiện tại, đưa di sản đến gần hơn với đời sống cộng đồng.

Với chủ đề “Sắc gốm Nam Bộ - Tích truyện, tín ngưỡng và đời sống”, trưng bày giới thiệu các hiện vật gốm tiêu biểu có niên đại từ cuối thế kỷ XIX đến nửa sau thế kỷ XX, được tuyển chọn từ những bộ sưu tập tư nhân và hiện vật đang được lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh An Giang. Nội dung được xây dựng thành bốn phần: “Tích truyện trên gốm Nam Bộ”; “Tín ngưỡng và biểu tượng thờ phụng”; “Đời sống Nam Bộ qua hình ảnh trên gốm” và “Từ đời sống đến mỹ thuật – Gốm mỹ thuật Nam Bộ thế kỷ XX”.

Điểm đặc biệt của trưng bày chính là cách tiếp cận gốm như một “văn bản văn hóa”. Trên từng chiếc đĩa, chiếc bình, chân đèn hay vật dụng sinh hoạt, người xem không chỉ bắt gặp những đường nét, màu men, kỹ thuật tạo hình mà còn nhận ra cả một thế giới tinh thần phong phú. Những tích truyện dân gian, hình ảnh nhân vật lịch sử, biểu tượng tín ngưỡng và cảnh sinh hoạt đời thường được chuyển tải bằng ngôn ngữ tạo hình giàu tính biểu cảm.

Du khách được thuyết minh viên giới thiệu hiện vật trưng bày tại bảo tàng

Gốm Nam Bộ vì thế không đơn thuần là sản phẩm thủ công mỹ nghệ. Đó còn là nơi lưu giữ ký ức cộng đồng. Qua những hình ảnh được thể hiện trên gốm, đời sống cư dân Nam Bộ hiện lên gần gũi, chân chất nhưng không kém phần sinh động. Đó là một xã hội coi trọng gia đình, đạo lý, tín ngưỡng; là không gian văn hóa có sự giao thoa, tiếp biến giữa nhiều cộng đồng cư dân. Mỗi hiện vật, dù mang giá trị sử dụng hay mỹ thuật, đều góp phần kể lại câu chuyện về con người và vùng đất phương Nam.

Đặc biệt, phần trưng bày về tín ngưỡng và biểu tượng thờ phụng giúp công chúng hiểu rõ hơn vai trò của gốm trong đời sống tâm linh. Từ những vật dụng phục vụ nghi lễ đến các hình tượng mang ý nghĩa biểu trưng, gốm phản ánh nhu cầu hướng về cội nguồn, gửi gắm niềm tin và khát vọng bình an của con người. Chính sự đan xen giữa công năng, tín ngưỡng và nghệ thuật đã tạo nên vẻ đẹp riêng của gốm Nam Bộ.

Nhằm ghi nhận những đóng góp tích cực trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh An Giang đã trao Giấy khen cho các tập thể, cá nhân có thành tích tiêu biểu trong công tác phối hợp thực hiện chuyên đề và các hoạt động của Bảo tàng. Ban Tổ chức cũng trao Giấy chứng nhận cho các nhà sưu tập tham gia trưng bày và Thư cảm ơn đến các nhà sưu tập, nhà nghiên cứu, nghệ nhân đã hiến tặng hiện vật, tư liệu cho Bảo tàng tỉnh An Giang.

Đây là sự ghi nhận đầy ý nghĩa đối với những người âm thầm góp sức cho hành trình bảo tồn di sản. Bởi phía sau mỗi hiện vật quý là tâm huyết, công sức và tình yêu văn hóa của các nhà sưu tập, nhà nghiên cứu, nghệ nhân. Sự đồng hành của cộng đồng chính là nguồn lực quan trọng giúp bảo tàng làm phong phú thêm kho tư liệu, hiện vật và lan tỏa giá trị di sản đến công chúng.

Sự kiện trưng bày “Sắc gốm Nam Bộ - Tích truyện, tín ngưỡng và đời sống” mở cửa phục vụ khách tham quan từ ngày 17/7 đến hết ngày 31/8/2026 tại Bảo tàng tỉnh An Giang – Cơ sở 2.