An toàn cho những tiết học ngoài nhà trường

Chạm vào thực tế

Không giới hạn trong bốn bức tường lớp học, mỗi năm, học sinh Trường THCS Phước Hưng (phường Bà Rịa, TPHCM) đều được tham gia những “tiết học đặc biệt” thông qua các chuyến đi thực tế. Đó là những buổi tham quan các di tích lịch sử trên địa bàn TPHCM như Địa đạo Long Phước, Tượng đài Võ Thị Sáu, Chiến khu Minh Đạm, là hành trình tìm hiểu các ngành nghề truyền thống tại địa phương như làng nghề bánh tráng An Ngãi hay trải nghiệm tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Đặc biệt, nhà trường còn tổ chức các chuyến thăm hỏi Bà Mẹ Việt Nam anh hùng, trẻ mồ côi, để lại nhiều cảm xúc sâu sắc cho học sinh.

Theo cô Phan Thị Hồng Cẩm, Hiệu trưởng Trường THCS Phước Hưng, dù chương trình giáo dục THCS không quy định cụ thể việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm, ngoại khóa, song với sự tâm huyết, nhà trường vẫn thường xuyên triển khai các hoạt động này. Nhờ đó, những bài học không chỉ có từ trang sách mà trở nên sinh động qua từng câu chuyện, nhân vật và không gian thực tế. Học sinh được trực tiếp trải nghiệm, qua đó trưởng thành hơn, ghi nhớ kiến thức sâu hơn, đồng thời được giáo dục về đạo đức và nhân cách.

Học sinh Trường Tiểu học Lê Thành Duy (phường Bà Rịa, TPHCM) tham gia hoạt động ngoại khóa tại một nông trại

Chia sẻ về ý nghĩa của hoạt động trải nghiệm, cô Phan Thị Thu Nga, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lê Thành Duy (phường Bà Rịa, TPHCM) lại chọn kể một câu chuyện giản dị nhưng nhiều suy ngẫm. Trong một chuyến trải nghiệm của trường, khi đi ngang ruộng khoai mì, thầy tổng phụ trách đội hỏi học sinh: “Đây là cây gì?”. Nhiều cánh tay giơ lên, và câu trả lời là… cây đu đủ. Tình huống đó khiến thầy cô nhận ra rằng kiến thức từ sách vở là chưa đủ. Học sinh cần được trải nghiệm thực tế để biết vận dụng bài học vào đời sống.

Ở góc độ khác, cô Phan Thị Mỹ Hạnh, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Trần Nguyên Hãn (phường Tam Thắng, TPHCM) nhận định, các hoạt động giáo dục trải nghiệm là mảng hoạt động lớn, giữ vai trò quan trọng trong tiến trình xây dựng “trường học hạnh phúc”. Để đạt được mục tiêu này, nhà trường cần mở rộng không gian học tập ra ngoài lớp học, tăng cường kết nối giữa nhà trường - gia đình - cộng đồng, từ đó tạo nên môi trường học tập năng động, tràn đầy niềm vui và tiếng cười.

Còn nhiều trăn trở

Dù nhận thức rõ những lợi ích mà hoạt động trải nghiệm mang lại, song với nhà trường, phía sau mỗi chuyến đi là không ít trăn trở. Theo cô Phan Thị Mỹ Hạnh, các hoạt động ngoài nhà trường thường tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và tai nạn thương tích. Bên cạnh đó, nhận thức của một bộ phận phụ huynh còn hạn chế. Nhiều người chỉ chú trọng việc học sách vở, trong khi một số khác lo ngại rủi ro, chỉ cảm thấy yên tâm khi con em ở trong “vòng tay” gia đình.

Để đảm bảo an toàn, nhà trường đặc biệt chú trọng công tác xây dựng kế hoạch. Trong đó, từng nhiệm vụ được phân công rõ ràng, các tình huống phát sinh được dự báo trước để có phương án xử lý kịp thời. Khi tổ chức hoạt động, giáo viên luôn theo sát học sinh, thực hiện điểm danh đầy đủ khi lên - xuống xe, triển khai chương trình theo đúng kịch bản đã xây dựng. Nếu di chuyển bằng phương tiện giao thông, nhà trường yêu cầu đơn vị vận chuyển phải có đầy đủ cơ sở pháp lý và phương tiện bảo đảm an toàn. Một yếu tố quan trọng khác là sự phối hợp chặt chẽ với cha mẹ học sinh. Nhà trường luôn khảo sát ý kiến, tổ chức cho học sinh đăng ký tham gia trên tinh thần tự nguyện, tiếp nhận phản hồi, đồng thời cam kết trách nhiệm với phụ huynh trước khi triển khai hoạt động. Nhờ công tác triển khai bài bản và phối hợp nhịp nhàng, nhiều trường đã tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm ngoài nhà trường an toàn.

Cô Phan Thị Hồng Cẩm cho biết thêm, để hoạt động trải nghiệm đạt hiệu quả, nhà trường cần lựa chọn nội dung và địa điểm phù hợp với lứa tuổi học sinh, đồng thời khảo sát kỹ lưỡng trước khi tổ chức. Kế hoạch phải được xây dựng cụ thể, rõ ràng và triển khai sớm đến các bộ phận liên quan. Song song đó là việc chủ động dự báo, phòng ngừa rủi ro, tăng cường phối hợp giữa nhà trường, giáo viên và phụ huynh trong suốt quá trình thực hiện.

HOÀNG DƯƠNG