Cứ 10 sinh viên Trường Bách khoa TPHCM thì chỉ 4 em ra trường đúng hạn

10 em học, chỉ 4 em ra trường đúng hạn

Con số này được ĐH Quốc gia TPHCM thông tin tại Hội nghị thường niên năm 2025 mới đây. Trường ĐH Bách khoa là đơn vị thành viên có tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn thấp nhất trong hệ thống. Cụ thể, năm 2025, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn của trường này chỉ ở mức 40,6%. Xếp sau đó là Trường ĐH Quốc tế với tỷ lệ 44,7%. Trường ĐH Khoa học Tự nhiên với tỷ lệ 47,2%; Trường ĐH Công nghệ Thông tin có tỷ lệ là 53,3%.

Ở chiều ngược lại, Trường ĐH Khoa học Sức khỏe có tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn cao nhất hệ thống với 87,5%; tiếp đến là Trường ĐH Kinh tế – Luật với 71,1% và Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn là 62%.

Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo – ĐH Quốc gia TPHCM cho rằng, Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT ngày 05/02/2024 quy định về chuẩn cơ sở giáo dục đại học đã đưa ra công thức tính tỷ lệ tốt nghiệp đúng hạn. Theo đó, số lượng sinh viên tốt nghiệp đúng hạn được thống kê đối với những người đã tốt nghiệp trong năm, sớm hơn hoặc đúng thời gian theo kế hoạch học tập chuẩn.

Thông qua phương pháp thống kê của các tổ chức, có thể hiểu tỷ lệ tốt nghiệp đúng hạn (on-time graduation rate) là tỷ lệ sinh viên trong cùng một khóa tuyển sinh hoàn thành chương trình đào tạo sớm hơn hoặc đúng thời gian thiết kế được quy định cho chương trình học đó (thường là 4 năm đối với chương trình cử nhân tại Việt Nam và nhiều quốc gia).

Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn đã được luật hóa thông qua Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT về chuẩn cơ sở giáo dục đại học và Thông tư số 09/2024/TT-BGDĐT về công khai hoạt động của các trường đại học. Theo đó, các trường đại học phải theo dõi, công khai và chịu trách nhiệm giải trình đối với chỉ số này.

Sinh viên Trường ĐH Bách khoa TP.HCM trong lễ tốt nghiệp. Ảnh: BK

Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo cũng đánh giá, số liệu “3 công khai” năm 2024 cho thấy tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn tại nhiều trường còn thấp và chênh lệch rõ giữa các khối ngành.

Khối kỹ thuật – công nghệ chỉ đạt khoảng 40–50% (Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TPHCM 41,14%; Trường ĐH Công nghiệp TPHCM 40%; Trường ĐH Công nghệ Thông tin, ĐH Quốc gia TPHCM 57,6%).

Khối kinh doanh – quản lý đạt khoảng 70–80% (ĐH Kinh tế TPHCM 74,6%; Trường ĐH Tài chính – Ngân hàng Hà Nội 68,9%).

Khối khoa học sức khỏe có tỷ lệ cao hơn, khoảng 80–90% (Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch 89,4%; Trường ĐH Y Dược TPHCM 80,8%).

“Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn là một chỉ số trọng yếu phản ánh chất lượng đào tạo, hiệu quả quản trị và mức độ thực hiện trách nhiệm giải trình của các trường đại học. Trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đại học và quán triệt chỉ đạo của Chính phủ, ĐH Quốc gia TPHCM phải xác định nâng cao tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn là một nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong giai đoạn 2026–2030, gắn với các mục tiêu, chỉ tiêu và giải pháp cụ thể”, Trung tâm này nhìn nhận.

Cũng theo trung tâm này, kinh nghiệm quốc tế, đặc biệt từ Nhật Bản, cho thấy việc nâng cao tỷ lệ tốt nghiệp đúng hạn chỉ đạt hiệu quả khi có sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất, sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa ĐH Quốc gia TPHCM với các trường đại học thành viên, các khoa và chương trình đào tạo, đồng thời phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên, sinh viên trong công tác tổ chức đào tạo và chăm sóc người học.

Song song đó, chương trình đào tạo phải được rà soát, điều chỉnh thường xuyên theo hướng tinh gọn, hợp lý, gắn với yêu cầu thực tiễn và nhu cầu của thị trường lao động.

Ngoài ra, cần thiết lập hệ sinh thái chăm sóc người học toàn diện, trong đó trọng tâm là vận hành hiệu quả hệ thống cảnh báo sớm nhằm theo dõi tiến trình học tập, kịp thời phát hiện, can thiệp và hỗ trợ sinh viên có nguy cơ chậm tiến độ, bỏ học. Ngoài ra tăng cường hỗ trợ sức khỏe tinh thần và thể chất cho sinh viên thông qua hệ thống tư vấn chuyên nghiệp, dễ tiếp cận cũng như xây dựng và phát huy hiệu quả mạng lưới hỗ trợ đồng đẳng tại các khoa/bộ môn và ký túc xá ĐH Quốc gia TPHCM.

Mặt khác, nâng cao tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn là nhiệm vụ mang tính hệ thống, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ và trách nhiệm của toàn ĐH Quốc gia TPHCM. Các đơn vị có trách nhiệm cụ thể hóa mục tiêu thành kế hoạch hành động, tổ chức thực hiện nghiêm túc và tăng cường công tác giám sát, đánh giá kết quả định kỳ. Trên cơ sở đó, ĐH Quốc gia TPHCM quyết tâm tạo chuyển biến rõ rệt, thực chất và bền vững về tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn.

Yếu tố cấp thiết giải quyết chuẩn đầu ra Tiếng Anh

ĐH Quốc gia TPHCM đặt mục tiêu nâng tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn đạt 70% vào năm 2030. Để đạt được mục tiêu này, ĐH Quốc gia TPHCM đã tiến hành phân tích toàn diện các yếu tố tác động đến tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn. Qua phân tích có 4 nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng tốt nghiệp trễ hạn gồm: Chưa hoàn thành chương trình học, chưa đạt chuẩn đầu ra ngoại ngữ, yếu tố tâm lý và khó khăn tài chính.

Thống kê tỷ lệ sinh viên đạt B1 - Tiếng Anh ở ĐH Quốc gia TPHCM. Nguồn: Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo

Theo dữ liệu thống kê của Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo, chuẩn đầu ra tiếng Anh là rào cản lớn nhất tại hầu hết các trường thành viên trong hệ thống. Cụ thể, 54% sinh viên tại Trường ĐH Công nghệ Thông tin, 49% tại Trường ĐH Khoa học Sức khỏe, 23% tại Trường ĐH An Giang và khoảng 35% tại Trường ĐH Khoa học Tự nhiên chưa đạt chuẩn tiếng Anh theo lộ trình.

"Điều này khẳng định yêu cầu cấp thiết phải chuẩn hóa hoạt động đánh giá ngoại ngữ trong toàn hệ thống. Trong so sánh quốc tế, ngay cả các hệ thống giáo dục đại học phát triển cũng ghi nhận tỷ lệ hoàn thành chương trình không cao, dao động từ 30% đến dưới 60%. Thực tiễn này cho thấy, để nâng tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn, giáo dục đại học cần có các công cụ chuẩn hóa đóng vai trò “đòn bẩy” đối với những học phần hoặc ngưỡng gây tắc nghẽn tiến độ học tập, trong đó chuẩn ngoại ngữ bậc 3/6 (CEFR-B1) là ví dụ điển hình", Trung tâm này đề xuất.

Cũng theo Trung tâm, với Quyết định số 2371 năm 2025 của Thủ tướng phê duyệt Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025–2035” đặt ra yêu cầu các cơ sở giáo dục đại học phải xây dựng môi trường học thuật song ngữ, đồng thời có công cụ đánh giá năng lực tiếng Anh được chuẩn hóa, bảo đảm độ tin cậy và phù hợp với bối cảnh Việt Nam.

Đối với hệ thống ĐH Quốc gia TPHCM, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi chuẩn ngoại ngữ đang là điểm nghẽn trực tiếp ảnh hưởng đến tiến độ tốt nghiệp đúng hạn. Vì vậy, việc chuẩn hóa công cụ đánh giá năng lực tiếng Anh và triển khai thống nhất trong toàn hệ thống ĐH Quốc gia TPHCM được xác định là điều kiện tiên quyết nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về tiến độ tốt nghiệp, đồng thời đáp ứng yêu cầu chiến lược của Chính phủ về phát triển năng lực tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Lê Huyền