Ăn yến mạch cùng cà phê vào buổi sáng có làm giảm hấp thu sắt?

1. Lợi ích của cà phê và yến mạch trong bữa sáng

Cà phê và yến mạch là hai lựa chọn quen thuộc trong bữa sáng, có thể cung cấp năng lượng và hỗ trợ duy trì sự tỉnh táo, tập trung vào đầu ngày. Tuy nhiên, mỗi loại thực phẩm có những lợi ích riêng đối với sức khỏe.

Cà phê chứa caffeine, có tác dụng kích thích hệ thần kinh trung ương, giúp tăng sự tỉnh táo và giảm cảm giác buồn ngủ trong thời gian ngắn. Cà phê còn chứa các hợp chất polyphenol có hoạt tính chống oxy hóa. Với người trưởng thành khỏe mạnh, uống cà phê với lượng phù hợp có thể là một phần của chế độ ăn uống cân đối. Tuy nhiên, uống quá nhiều hoặc uống khi cơ thể nhạy cảm với caffeine có thể gây hồi hộp, bồn chồn, ảnh hưởng đến giấc ngủ.

Yến mạch cung cấp carbohydrate, chất xơ, một lượng protein thực vật và nhiều vi chất dinh dưỡng. Đáng chú ý, beta-glucan – một loại chất xơ hòa tan trong yến mạch – có thể giúp giảm cholesterol LDL khi được sử dụng thường xuyên với lượng phù hợp trong chế độ ăn lành mạnh. Chất xơ cũng góp phần làm chậm quá trình tiêu hóa, hỗ trợ cảm giác no lâu hơn và giúp kiểm soát đường huyết sau ăn.

Kết hợp yến mạch với sữa hoặc sữa chua không đường, thêm trái cây và các loại hạt có thể giúp bữa sáng đa dạng, cân đối hơn. Cà phê có thể dùng kèm nếu phù hợp với khả năng dung nạp caffeine của mỗi người. Nên hạn chế thêm nhiều đường, sữa đặc hoặc siro để tránh làm tăng lượng đường và năng lượng trong khẩu phần.

Cà phê và yến mạch là hai lựa chọn quen thuộc trong bữa sáng. Ảnh minh họa AI.

2. Cà phê ảnh hưởng thế nào đến khả năng hấp thu sắt của cơ thể?

Cà phê có thể làm giảm hấp thu sắt không heme, dạng sắt có trong các thực phẩm thực vật như ngũ cốc, các loại đậu và rau xanh. Nguyên nhân là các hợp chất polyphenol trong cà phê có thể liên kết với sắt trong đường tiêu hóa, làm giảm lượng sắt cơ thể hấp thu từ bữa ăn. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào lượng polyphenol và thành phần bữa ăn.

Vì vậy, uống cà phê cùng bữa yến mạch có thể làm giảm hấp thu một phần lượng sắt có trong bữa ăn. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa cơ thể hoàn toàn không hấp thu được sắt hoặc yến mạch mất đi giá trị dinh dưỡng. Tác động cụ thể còn tùy thuộc vào khẩu phần, cách chế biến và những thực phẩm được dùng kèm.

Với người khỏe mạnh, có chế độ ăn đa dạng và không có nguy cơ thiếu sắt, không nhất thiết phải bỏ thói quen uống cà phê cùng bữa sáng có yến mạch. 

Người đã được chẩn đoán thiếu sắt, thiếu máu do thiếu sắt lưu ý gì?

Những người đã được chẩn đoán thiếu sắt, thiếu máu do thiếu sắt hoặc có nguy cơ thiếu sắt nên lưu ý thời điểm uống cà phê để hạn chế ảnh hưởng đến khả năng hấp thu sắt.

Ngoài cà phê, trà đen và trà xanh cũng chứa các hợp chất polyphenol có thể làm giảm hấp thu sắt không heme nếu uống cùng bữa ăn. Người đang điều trị thiếu máu do thiếu sắt cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về thời điểm uống thuốc bổ sung sắt và các loại đồ uống có thể ảnh hưởng đến sự hấp thu thuốc; không tự ý thay đổi liều hoặc lịch dùng thuốc.

3. Cách kết hợp cà phê và yến mạch hợp lý

Không nhất thiết phải bỏ cà phê khỏi bữa sáng có yến mạch. Người khỏe mạnh có thể tiếp tục kết hợp hai thực phẩm này, trong khi người có nguy cơ thiếu sắt nên chú ý hơn đến thời điểm uống cà phê và thành phần bữa ăn.

Cách kết hợp cà phê và yến mạch:

- Tách thời điểm uống cà phê: Nếu cần tăng hấp thu sắt, có thể uống cà phê cách bữa ăn khoảng 1 - 2 giờ. Đây là gợi ý nhằm hạn chế việc dùng cà phê cùng bữa ăn, không phải khoảng thời gian bắt buộc áp dụng cho tất cả mọi người. Người đang điều trị thiếu sắt nên hỏi bác sĩ về thời điểm phù hợp.

- Kết hợp thực phẩm giàu vitamin C: Cam, kiwi, dâu tây và một số loại trái cây khác cung cấp vitamin C, giúp tăng hấp thu sắt không heme từ thực phẩm thực vật. Có thể ăn trái cây cùng bữa yến mạch để cải thiện thành phần dinh dưỡng của bữa sáng.

- Đa dạng nguồn thực phẩm cung cấp sắt: Ngoài yến mạch, có thể bổ sung các loại đậu, rau xanh và thực phẩm giàu sắt khác. Thịt, cá và hải sản cung cấp sắt heme, dạng sắt thường được cơ thể hấp thu tốt hơn sắt không heme trong thực phẩm thực vật.

- Cân đối thành phần bữa sáng:Có thể kết hợp yến mạch với trái cây, sữa chua, trứng hoặc các thực phẩm khác tùy nhu cầu dinh dưỡng. Tuy nhiên, bổ sung protein không đồng nghĩa với việc khắc phục được ảnh hưởng của polyphenol đối với hấp thu sắt.