Anh: Bí mật 500 năm sau lời cáo buộc phù thủy về vợ vua Henry VIII

Bức chân dung Anne Boleyn tại Hever khắc họa hình ảnh mẹ của Nữ hoàng Elizabeth I. Ảnh: Lâu đài Hever

Bức chân dung được biết đến với tên gọi Hoa hồng tại Lâu đài Hever từ lâu đã trở thành một hình ảnh biểu tượng: mặt dây chuyền chữ “B”, mũ trùm đầu kiểu Pháp, đôi mắt đen và bông hồng đỏ trên tay phải.

Giờ đây, phân tích khoa học cho thấy bên dưới các lớp sơn của tác phẩm này còn ẩn giấu một thông điệp mang ý nghĩa rõ rệt.

Các chuyên gia cho biết, việc phân tích niên đại bằng vòng cây xác định tấm ván gỗ sồi dùng để vẽ tranh có từ khoảng năm 1583, trong triều đại của nữ hoàng Elizabeth I, con gái của Anne Boleyn. Công nghệ phản xạ hồng ngoại đồng thời phát hiện một bản phác thảo ban đầu nằm bên dưới lớp sơn hoàn thiện.

Theo nhóm nghiên cứu, một hình tam giác chưa hoàn chỉnh dưới cánh tay phải của Anne ghi lại khoảnh khắc họa sĩ từ bỏ thiết kế ban đầu. Thay vào đó, ông quyết định thể hiện Anne đang cầm bông hồng đỏ, với bàn tay và các ngón tay được vẽ rõ ràng.

Trong bối cảnh thế kỷ XVI, khi các họa sĩ thường sử dụng những “mẫu chuẩn” được lưu hành giữa các xưởng vẽ để sao chép chân dung hoàng gia, sự điều chỉnh này được cho là có chủ ý.

Tiến sĩ Owen Emmerson, trợ lý phụ trách bảo tàng Hever, nhận định rằng bức chân dung đóng vai trò như một “lời phản bác trực quan” trước những lời vu khống đương thời. Việc thể hiện rõ năm ngón tay trên mỗi bàn tay không chỉ nhằm bảo vệ danh tiếng của Anne Boleyn, mà còn gián tiếp củng cố tính chính danh của nữ hoàng Elizabeth I.

Anne Boleyn bị giam tại Tháp London năm 1536 với cáo buộc ngoại tình. Dù phủ nhận, bà vẫn bị kết tội phản quốc và xử chém. Các nhà sử học cho rằng việc bà không sinh được con trai là nguyên nhân chính dẫn đến kết cục bi thảm này.

Sau đó, Vua Henry VIII ra lệnh xóa bỏ hầu như mọi dấu vết về Anne khỏi các cung điện hoàng gia, và người ta tin rằng không có bức chân dung nào được vẽ khi bà còn sống tồn tại đến ngày nay.

Bức tranh đã được phân tích bằng công nghệ hồng ngoại để phát hiện ra lớp vẽ phác thảo bên dưới nhiều lớp sơn. Ảnh: Lâu đài Hever

Theo kết luận mới nhất của nhóm nghiên cứu Hever, bức chân dung “Hoa hồng” là tác phẩm được xác định niên đại khoa học sớm nhất về Anne Boleyn hiện còn biết đến. Tác phẩm được tạo ra trong giai đoạn hình ảnh của bà đang được xem xét và “tái tạo” có chủ đích dưới triều Elizabeth I, giữa lúc căng thẳng chính trị và tôn giáo lên cao.

Trong cuốn sách xuất bản năm 2025 Những gương mặt khác nhau của Anne Boleyn, học giả Helene Harrison cho rằng việc nhấn mạnh bàn tay trong bức chân dung Hever là nhằm phản bác các cáo buộc của Nicholas Sanders, một nhà văn Công giáo thế kỷ XVI, người từng viết rằng Anne “có sáu ngón tay trên bàn tay phải” nhằm làm suy yếu tính hợp pháp của Elizabeth I.

Kate McCaffrey, trợ lý phụ trách khác tại Hever, nhận xét rằng đây là bằng chứng trực quan hiếm hoi bác bỏ một huyền thoại cụ thể gắn với hình ảnh phù thủy và sáu ngón tay.

Bà McCaffrey cho rằng phân tích khoa học đã đặt chi tiết này vào đúng bối cảnh chính trị của thời kỳ Elizabeth I, khi việc khôi phục danh dự cho Anne cũng đồng nghĩa với việc khẳng định lại dòng dõi của nữ hoàng.

NGHIÊM THANH