Ánh đèn xóa mù chữ, giữ biên cương ở Lùng Chin Thượng

Lớp học xóa mù chữ tại thôn Lùng Chin Thượng, xã biên giới Thàng Tín, tỉnh Tuyên Quang. (Ảnh Vũ Mừng)

Ở đó, những người dân Mông lớn tuổi lần đầu cầm bút tập viết, dưới sự hướng dẫn tận tụy của các thầy giáo mang quân hàm xanh.

Buổi tối ở Lùng Chin Thượng, gió bấc hun hút thổi, sương mù tràn kín các sườn núi, lối đi và cả những nếp nhà trình tường. Trong cái lạnh tê tái ấy, ánh lửa bếp thêm ấm, và đặc biệt, ánh điện của lớp học xóa mù chữ lại sáng rực giữa bản làng yên tĩnh. Từ các ngả đường trong thôn, những vệt sáng từ đèn pin đội đầu của người dân lặng lẽ nối nhau về Nhà văn hóa – nơi lớp học chữ được duy trì đều đặn mỗi tối.

Cuối tháng 5/2025, lớp học xóa mù chữ thôn Lùng Chin Thượng được mở với 26 học viên, chủ yếu là phụ nữ trung niên và cao tuổi. Ban ngày lên nương, tối đến lớp, nhiều học viên có con đang theo học tại trường bán trú của xã. Có những gia đình, tối đến, mẹ học lớp xóa mù chữ, con học bài chính khóa; khi mẹ quên nét chữ, lại quay sang hỏi con, tạo nên những hình ảnh học tập đầy xúc động.

Trung úy Lăng Thanh Quang hướng dẫn học viên tập đọc. (Ảnh: Vũ Mừng)

Phụ trách lớp học là Trung úy Lăng Thanh Quang và Đại úy Vũ Văn Bắc, cán bộ Đồn Biên phòng Thàng Tín. Từ đơn vị đến điểm lớp học gần 20km đường rừng, vượt qua nhiều dốc cao, triền núi hiểm trở. Vì vậy, cứ chập tối, khi sương mới buông, hai thầy giáo đã vội vã lên đường để kịp giờ đứng lớp.

Để có được sĩ số đầy đủ như hiện nay, những ngày đầu mở lớp, cán bộ xã, thôn cùng các thầy giáo đã phải đến từng nhà vận động. Không ít người e ngại vì “có tuổi rồi đi học xấu hổ lắm”. Thầy cô kiên trì giải thích lớp học chỉ tổ chức buổi tối, không gặp người lạ, đồng thời nhờ chính các em học sinh trong thôn thuyết phục ông bà, cha mẹ mình. Nhờ đó, 100% người chưa biết chữ trong thôn đã đăng ký tham gia lớp học.

Thôn Lùng Chin Thượng có 105 hộ, hơn 400 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Mông. Đời sống còn nhiều khó khăn, việc duy trì lớp học vì thế càng trở nên quan trọng. Có học viên lớn tuổi phải trông cháu nhỏ vì con cái đi làm ăn xa, nên bà địu cháu đến lớp, cháu ngồi xem bà đánh vần từng chữ cái.

Trong lớp học nhỏ, những tiếng đánh vần còn chậm, nét chữ còn run tay, nhưng ánh mắt ai cũng ánh lên niềm vui. Chị Vàng Thị Pà vừa học vừa hồn nhiên so sánh con chữ với quả bí, giá đỗ, khiến cả lớp bật cười. Còn chị Hoàng Thị Dính – người nhiều năm phải lăn tay điểm chỉ mỗi lần làm giấy tờ – xúc động khi lần đầu viết được tên mình. “Cầm được cây bút, như cầm được một phần cuộc đời mà trước đây chỉ biết buông tay”, chị chia sẻ.

Không chỉ dạy chữ, hai thầy giáo biên phòng còn tranh thủ lồng ghép tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, kiến thức sản xuất, bảo vệ rừng, giữ gìn an ninh biên giới bằng cách gần gũi, dễ hiểu. Mỗi buổi học vì thế không chỉ là giờ học chữ, mà còn là buổi sinh hoạt cộng đồng, gắn kết tình quân – dân nơi phên dậu Tổ quốc.

Theo Trung úy Lăng Thanh Quang, xóa mù chữ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công cuộc giảm nghèo bền vững. “Khi chưa biết đọc, biết viết, người dân rất khó tiếp cận chính sách, khoa học kỹ thuật, khó thoát khỏi vòng luẩn quẩn của nghèo đói. Vì vậy, chúng tôi coi việc dạy chữ không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là trách nhiệm và tình cảm với đồng bào vùng biên”, anh nói.

Còn Đại úy Vũ Văn Bắc chia sẻ, đây là lần đầu tiên anh đứng lớp đúng dịp 20/11, được người dân gọi là “thầy”. Niềm vui lớn nhất không chỉ là dạy chữ, mà là được gieo niềm tin, hy vọng vào tương lai tốt đẹp hơn cho bản làng.

Rời lớp học trong đêm muộn, người học nắm tay nhau vượt qua con suối nước dâng gần nửa bánh xe. Nhìn những bước chân chậm rãi nhưng vững vàng ấy, Đại úy Vũ Văn Bắc nói: “Thêm một người biết chữ, là biên cương thêm một lần vững vàng.”

Đức Hạnh