Anh hùng Đinh Công Chấn - Sáng kiến trên chiếc xe thồ nhỏ bé

Trong chuyến công tác tại phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa, chúng tôi tìm đến thăm gia đình Anh hùng LLVT nhân dân Đinh Công Chấn. Ở tuổi 79, người lính vận tải năm xưa vẫn giữ được nét tinh anh, hào sảng cùng giọng nói ấm áp của người cán bộ từng trải qua muôn vàn gian khổ. Ngồi bên chén trà ấm, ông xúc động nhớ về những năm tháng chiến đấu gian khổ nhưng vô cùng hào hùng cùng đồng đội vượt núi, băng rừng, đưa vũ khí, lương thực vào chiến trường miền Nam.

Ảnh tư liệu.

Nhắc đến động lực thôi thúc thế hệ trẻ thời kỳ ấy sẵn sàng xếp lại bút nghiên, từ biệt gia đình để lên đường ra trận, ông Đinh Công Chấn bồi hồi nhớ lại lời căn dặn lịch sử của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập”. Lời kêu gọi thiêng liêng ấy như ngọn lửa bùng cháy trong tim, trở thành mệnh lệnh từ trái tim, tiếp thêm sức mạnh cho hàng vạn cán bộ, chiến sĩ trên tuyến đường chiến lược mang tên Bác.

Ông Chấn sinh ra và lớn lên tại vùng quê biển xã Quảng Nham, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa. Tháng 9-1965, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt, khi vừa tròn 18 tuổi, ông hăng hái nhập ngũ và được biên chế vào Tiểu đoàn 49 vận tải, Đoàn 559. Nhiệm vụ trọng trách của đơn vị là vận chuyển lương thực, thực phẩm, vũ khí, trang bị kỹ thuật phục vụ các chiến dịch lớn; đưa thương binh, bệnh binh về tuyến sau điều trị và trực tiếp tham gia bảo vệ cơ quan Trung ương Cục miền Nam.

 Anh hùng LLVT nhân dân Đinh Công Chấn (thứ hai, từ phải sang) kể về những chiến công trong chiến đấu.

Ông Chấn nhớ lại: “Ngày ấy, nhiệm vụ của chúng tôi cực kỳ nặng nề và gian khổ. Đường hiểm trở, dốc cao vực sâu, lại bị địch đánh phá liên tục ngày đêm bằng đủ loại bom đạn. Nhưng anh em trong đơn vị luôn động viên nhau, quyết tâm bằng mọi giá phải đưa hàng đến đích an toàn. Chúng tôi xác định, tiền tuyến đang cần từng viên đạn, từng cân gạo, thì dù khó khăn, hiểm nguy đến đâu cũng phải tìm mọi cách vượt qua để hoàn thành nhiệm vụ”.

Trên tuyến đường vận tải chiến lược, mỗi chuyến hàng ra trận thực sự là một cuộc hành quân đầy thử thách giữa ranh giới sống và chết. Nhiều tọa độ, trọng điểm giao thông thường xuyên bị máy bay địch cày xới, thả bom napan, bom thồ, bom hẹn giờ nhằm chặt đứt con đường tiếp tế. Trong hoàn cảnh khắc nghiệt ấy, người lính hậu cần Trường Sơn không chỉ cần lòng dũng cảm, sẵn sàng hy sinh mà còn phải chủ động, mưu trí, tìm cách tổ chức vận chuyển khoa học, tận dụng tối đa mọi phương tiện để hàng hóa ra chiến trường nhanh nhất.

Một trong những phương tiện chiến đấu thầm lặng nhưng đầy hiệu quả gắn liền với ông Chấn và các đồng đội chính là chiếc xe đạp thồ. Những ngày đầu mới tiếp nhận, mỗi chiếc xe đạp chỉ chở được khoảng 200kg hàng hóa. Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng lớn và khẩn trương của các chiến dịch, cán bộ, chiến sĩ trong Tiểu đoàn 49 đã không ngừng nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật. Họ gia cố khung xe, đòn thồ, tay ngai, nâng cao thành xe và sáng tạo cách buộc hàng khoa học để tăng khả năng chịu tải.

Từ trọng lượng ban đầu 200kg, sức tải của mỗi chiếc xe dần nâng lên 350kg, 400kg, rồi 550kg mỗi chuyến. Riêng ông Đinh Công Chấn, bằng kinh nghiệm và sức vóc dẻo dai, đã có lần vận chuyển tới 800kg hàng hóa trên một chiếc xe đạp thồ – một kỷ lục thể hiện ý chí phi thường của người lính. Ông chia sẻ: “Ban đầu xe chỉ chở được khoảng hai tạ. Nhưng trước yêu cầu của chiến trường, anh em cùng nhau mày mò cải tiến. Mỗi chuyến vận chuyển thêm được một cân hàng là thêm một phần bảo đảm cho đồng đội phía trước có thêm đạn dược, lương thực để chiến đấu và chiến thắng”.

Những chiếc xe đạp thồ nhỏ bé đã trở thành phương tiện vận chuyển kỳ diệu, cơ động linh hoạt trên những cung đường hiểm trở mà xe cơ giới không thể tiếp cận. Để đưa hàng đến đích an toàn, người lính thồ hàng phải tính toán chi tiết từng trọng lượng, sắp xếp cân bằng, lựa chọn tuyến đường di chuyển hợp lý và phối hợp chặt chẽ với đồng đội. Khi qua những con dốc dựng đứng, lội qua dòng suối xiết hay vượt những đầm lầy, họ phải ghé vai đẩy, dùng sức kéo từng chiếc xe. Những lúc bom đạn bất ngờ trút xuống, các anh nhanh chóng đưa xe và hàng vào vị trí trú ẩn, rồi ngay khi dứt tiếng bom lại tiếp tục lên đường.

Không chỉ tận tụy, sáng tạo trong nhiệm vụ vận chuyển, thanh niên Đinh Công Chấn còn bộc lộ bản lĩnh kiên cường, dũng cảm trong những tình huống hiểm nguy. Có lần, phương tiện vận tải cùng khí tài bị chìm xuống dòng nước sâu, ông đã xung phong ngâm mình dưới nước lạnh suốt 8 giờ đồng hồ liên tục để trục vớt 4 khẩu súng cùng toàn bộ trang bị. Trong các trận chiến đấu bảo vệ tuyến đường, ông đã trực tiếp cầm súng tiêu diệt 10 tên địch.

Được tin tưởng giao đảm nhiệm cương vị Đại đội phó Đại đội vận tải, ông Chấn càng nêu cao trách nhiệm của người cán bộ chỉ huy. Ông luôn đi đầu trong những nhiệm vụ khó khăn, hiểm nguy nhất, trực tiếp sát cánh cùng chiến sĩ trên từng chặng đường thồ hàng. Ông quan niệm rằng, muốn bộ đội vững vàng vượt qua gian khổ thì người cán bộ phải làm gương, dám nhận việc khó. Ông nhớ lại: “Bom đạn ác liệt, thiếu thốn đủ đường, nếu người chỉ huy chùn bước thì anh em sẽ hoang mang, hàng hóa không thể đến được tiền tuyến. Vì vậy, cán bộ phải luôn xông xáo, cùng bàn bạc với anh em tìm cách khắc phục khó khăn”.

Với những thành tích xuất sắc trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu trên tuyến đường Trường Sơn, ngày 19-5-1972, đồng chí Đinh Công Chấn vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Phần thưởng cao quý ấy là sự ghi nhận xứng đáng cho những đóng góp, hy sinh thầm lặng của ông, đồng thời là niềm tự hào chung của đơn vị và quê hương Thanh Hóa.

Trở về với cuộc sống đời thường, người lính Trường Sơn năm xưa vẫn giữ nguyên phẩm chất tốt đẹp của Bộ đội Cụ Hồ. Ông tích cực tham gia các buổi nói chuyện truyền thống tại các trường học, đoàn thể trên địa bàn tỉnh, truyền lửa cách mạng cho thế hệ trẻ. Ông mong muốn các bạn trẻ hiểu rằng, độc lập, tự do hôm nay được đánh đổi bằng biết bao mồ hôi, xương máu của các thế hệ cha anh đi trước.

Những cung đường Trường Sơn khốc liệt năm xưa nay đã phủ xanh màu cây lá và trở thành những tuyến đường phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Nhưng hình ảnh người lính vận tải Đinh Công Chấn cùng ý chí kiên cường, lòng tận tụy và tinh thần sáng tạo vẫn còn nguyên giá trị. Đó là bài học quý báu về lòng yêu nước, là nguồn lực tinh thần vô giá tiếp sức cho các thế hệ hôm nay và mai sau trên con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.