Việt Nam có loại quả chín vàng như phủ mỡ, xưa ít ai đem bán nay được người thành phố tìm mua giá 60.000 đồng/kg, tốt cho sức khỏe

Ổi là loại trái cây quen thuộc ở Việt Nam, được trồng tại nhiều địa phương và có thể dễ dàng tìm mua ở chợ, siêu thị. Tuy nhiên, bên cạnh những giống ổi thương mại như ổi lê, ổi găng hay ổi nữ hoàng, vẫn có những giống ổi truyền thống gắn liền với ký ức tuổi thơ của nhiều người. Một trong số đó là ổi mỡ, loại quả từng xuất hiện trong những khu vườn, ven ao hoặc trước hiên nhà ở các vùng quê Bắc Bộ.

Ổi mỡ không gây ấn tượng bởi kích thước lớn hay hình dáng đồng đều. Quả thường khá nhỏ, hình dáng không hoàn toàn giống nhau. Khi còn xanh, vỏ quả có màu xanh, phần thịt cứng và hơi chát. Đến khi chín, vỏ chuyển dần sang màu vàng óng, căng bóng như được phủ một lớp mỡ mỏng. Đặc điểm này được cho là nguồn gốc của tên gọi ổi mỡ.

Bên trong lớp vỏ vàng là phần thịt trắng ngà, mềm, mọng nước và có nhiều hạt nhỏ. Nếu các giống ổi hiện đại thường được ưa chuộng bởi độ giòn, ổi mỡ lại hấp dẫn nhờ vị ngọt đậm xen chút chua thanh. Đặc biệt, những quả chín tự nhiên có mùi thơm khá nồng, chỉ cần đặt vài quả trong phòng cũng có thể cảm nhận được hương thơm lan tỏa.

Từ loại quả quen thuộc trong vườn nhà thành đặc sản 60.000 đồng/kg

Trước đây, ổi mỡ được nhiều gia đình trồng để lấy bóng mát và thu hoạch quả ăn trong mùa hè, đầu thu. Khi đến vụ, những quả chín vàng thường được hái ăn ngay tại vườn hoặc đem biếu người thân, hàng xóm. Với không ít người lớn lên ở vùng quê miền Bắc, hương vị ổi mỡ gắn liền với những kỷ niệm tuổi thơ.

Tuy nhiên, cùng với sự xuất hiện của nhiều giống ổi mới có năng suất cao, quả to, giòn và thuận tiện vận chuyển, ổi mỡ dần ít phổ biến hơn. Hiện nay, giống ổi này chủ yếu còn được một số hộ gia đình lưu giữ trong vườn, thay vì trồng đại trà phục vụ thị trường.

Một trong những hạn chế của ổi mỡ là quả có vỏ mỏng, thịt mềm, dễ bị dập khi chín và khó bảo quản lâu. Việc vận chuyển đường dài cũng đòi hỏi phải đóng gói cẩn thận hơn so với các giống ổi giòn. Vì thế, nguồn cung trên thị trường thường không ổn định, nhất là khi đã qua mùa thu hoạch.

Ổi mỡ thường bắt đầu vào mùa từ tháng 7, chín rộ trong tháng 8 và có thể kéo dài đến cuối tháng 9 hoặc đầu tháng 10. Đây là loại quả có tính mùa vụ rõ rệt, không phải lúc nào người tiêu dùng cũng dễ dàng tìm mua.

Trên các hội nhóm và chợ trực tuyến, ổi mỡ được giao bán với giá dao động khoảng từ 30.000 đến 60.000 đồng/kg tùy theo từng thời điểm và nơi bán. Một số người bán chỉ nhận đặt trước hoặc thông báo có hàng trong thời gian ngắn khi vườn bắt đầu thu hoạch. So với nhiều giống ổi thông thường, mức giá này tương đối cao, song vẫn có người tìm mua bởi hương vị đặc trưng và cảm giác hoài niệm.

Ổi mỡ chín có thể rửa sạch rồi ăn trực tiếp. Người thích vị đậm đà thường chấm cùng muối ớt hoặc muối tôm. Ngoài ra, phần thịt mềm và mọng nước cũng thích hợp để làm sinh tố, nước ép hoặc chế biến thành mứt. Tuy nhiên, do quả dễ dập và nhanh mềm khi chín, người mua nên lựa chọn những quả còn nguyên vẹn, không có dấu hiệu hư hỏng và sử dụng sớm sau khi mua.

Giàu vitamin C và chất xơ, quả ổi mang lại những lợi ích gì?

Không chỉ hấp dẫn bởi hương vị, ổi còn là loại trái cây có giá trị dinh dưỡng đáng chú ý. Theo dữ liệu thành phần thực phẩm của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), 100g ổi sống chứa khoảng 228mg vitamin C, cùng chất xơ, kali và nhiều hợp chất thực vật có hoạt tính chống oxy hóa. 

Vitamin C đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động bình thường của hệ miễn dịch, đồng thời tham gia quá trình hình thành collagen, giúp duy trì sức khỏe của da, mô liên kết và hỗ trợ cơ thể hấp thu sắt từ thực phẩm có nguồn gốc thực vật. Việc bổ sung những loại trái cây giàu vitamin C như ổi là một cách góp phần đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng hằng ngày.

Bên cạnh đó, lượng chất xơ trong ổi có lợi cho hoạt động tiêu hóa. Chất xơ giúp tăng khối lượng phân, hỗ trợ nhu động ruột và góp phần hạn chế táo bón khi kết hợp với chế độ ăn cân đối, uống đủ nước và vận động thường xuyên. Một phần chất xơ hòa tan còn có thể hỗ trợ kiểm soát cholesterol và làm chậm quá trình hấp thu đường từ thức ăn.

Ổi cũng cung cấp kali, khoáng chất cần thiết cho hoạt động của cơ và hệ thần kinh, đồng thời tham gia điều hòa huyết áp. Cùng với vitamin C và các hợp chất chống oxy hóa, những thành phần này giúp ổi trở thành lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn đa dạng, có lợi cho sức khỏe tim mạch.

Đối với người muốn kiểm soát cân nặng, ổi có thể được sử dụng như một món ăn nhẹ nhờ chứa nhiều nước và chất xơ, giúp tạo cảm giác no. Tuy nhiên, hiệu quả kiểm soát cân nặng vẫn phụ thuộc vào tổng năng lượng nạp vào, mức độ vận động và chế độ sinh hoạt, không thể chỉ dựa vào một loại trái cây.

Một số nghiên cứu còn tìm hiểu tác động của các hợp chất trong ổi và lá ổi đối với đường huyết, tình trạng viêm và quá trình oxy hóa tế bào. Dù có những kết quả bước đầu đáng quan tâm, hiện chưa đủ cơ sở để khẳng định ăn ổi có thể điều trị tiểu đường, phòng ngừa hoặc chữa khỏi ung thư. Người mắc bệnh mạn tính vẫn cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, không sử dụng ổi hay các chế phẩm từ lá ổi để thay thế thuốc.

Với người khỏe mạnh, ổi là loại trái cây có thể bổ sung thường xuyên vào thực đơn, bên cạnh những loại rau quả khác. Nên rửa sạch trước khi ăn, ưu tiên quả tươi, không bị dập nát hoặc mốc hỏng. Người có vấn đề về tiêu hóa hoặc cần kiểm soát lượng carbohydrate nên điều chỉnh khẩu phần cho phù hợp.

Từ loại quả chín vàng trong những khu vườn quê, ổi mỡ nay trở thành đặc sản theo mùa được nhiều người tìm kiếm. Dù không có lợi thế về kích thước hay khả năng bảo quản, giống ổi truyền thống này vẫn giữ sức hút nhờ vị ngọt, hương thơm riêng biệt và những giá trị dinh dưỡng vốn có của quả ổi.