Anh-Mỹ thảo luận việc mở lại Eo biển Hormuz, IRGC thách tàu Mỹ vào Vùng Vịnh

Một tàu hải quân di chuyển ở khu vực Eo biển Hormuz ngày 1/3/2026. Ảnh: rnz.co.nz/TTXVN

Kênh Al Jazeera của Qatar ngày 16/3 dẫn thông báo từ số 10 phố Downing (Dinh Thủ tướng Anh) cho biết Thủ tướng Anh Keir Starmer đã thảo luận với Tổng thống Mỹ Donald Trump về sự cần thiết phải mở lại Eo biển Hormuz.

Theo một phát ngôn viên của Chính phủ anh, hai nhà lãnh đạo đã trao đổi về sự gián đoạn đối với hoạt động vận tải biển toàn cầu do việc đóng cửa tuyến đường thủy quan trọng này gây ra.

Ông Starmer cũng đã có cuộc trao đổi với Thủ tướng Canada Mark Carney về tác động kinh tế của tình hình hiện tại.

Hai nhà lãnh đạo nhất trí sẽ tiếp tục thảo luận về cuộc xung đột tại Trung Đông trong một cuộc họp được lên lịch vào ngày 16/3.

Trong một thông tin liên quan tới Eo biển Hormux, báo The Wall Street Journal ngày 15/3 dẫn lời các quan chức Mỹ đưa tin Chính quyền của Tổng thống Donald Trump có thể sẽ công bố ngay trong tuần này rằng một số quốc gia đã đồng ý thành lập một liên minh nhằm hộ tống tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz.

Về phía Iran, người phát ngôn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), Chuẩn tướng Ali Mohammad Naini đã đã bác bỏ các tuyên bố của Mỹ rằng năng lực hải quân của Iran đã bị phá hủy, thách thức Tổng thống Trump đưa tàu Mỹ vào Vùng Vịnh “nếu dám”.

Trong một báo cáo do hãng thông tấn bán chính thức Tasnim đăng tải, Tướng Naini nhấn mạnh: “Eo biển Hormuz nằm hoàn toàn dưới sự kiểm soát của Iran, và bất kỳ hành động gây hấn nào cũng sẽ phải đối mặt với phản ứng quyết đoán”.

Tướng Naini cũng thách thức phát biểu của Tổng thống Trump rằng Mỹ đã phá hủy Hải quân Iran, tuyên bố: “Chẳng phải ông Trump đã nói rằng Hải quân Iran đã bị phá hủy sao? Nếu vậy, hãy để ông ta đưa tàu của mình vào Vùng Vịnh nếu ông ta dám”

Người phát ngôn IRGC cho biết Iran đã phóng khoảng 700 tên lửa và 3.600 thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào các mục tiêu Mỹ và Israel kể từ khi xung đột Trung Đông bắt đầu với việc Mỹ-Israel mở chiến dịch tấn công chung nhằm vào Iran hôm 28/2.

Tướng Naini cảnh báo rằng Iran vẫn còn nhiều loại vũ khí mạnh hơn chưa được sử dụng, đồng thời nói thêm rằng Iran sẽ tiếp tục các cuộc tấn công cho đến khi họ cho rằng khả năng răn đe đã được khôi phục.

Tàu thuyền đậu ngoài khơi Fujairah, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), trong bối cảnh Iran hạn chế hoạt động hàng hải qua Eo biển Hormuz, ngày 3/3/2026. Ảnh: REUTERS/TTXVN

Eo biển Hormuz, nơi hẹp nhất chỉ khoảng 33km (21 dặm) giữa Iran và Oman, bình thường xử lý khoảng 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu, khiến mọi gián đoạn tại đây đều có ý nghĩa lớn đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu.

Hai tuyến hàng hải của Eo biển Hormuz, mỗi tuyến chỉ rộng khoảng 3,2km (2 dặm), buộc những tàu chở dầu lớn nhất thế giới phải đi qua một trong những hành lang vận tải biển dễ dự đoán và dễ tổn thương nhất trong thương mại quốc tế.

Kể từ khi IRGC tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz vào ngày 2/3, không cho phép Mỹ hoặc các quốc gia tham gia các cuộc tấn công gần đây vào Iran đi qua tuyến hàng hải quan trọng này, hoạt động giao thông thương mại gần như biến mất.

Trước tình hình này, một số quốc gia đã tìm cách đàm phán trực tiếp với Iran để bảo đảm an toàn cho tàu thuyền của mình.

Tehran đã cho phép hai tàu chở khí mang cờ Ấn Độ đi qua eo biển, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ cho biết một tàu của nước này cũng được cấp phép sau các cuộc tiếp xúc ngoại giao.

Theo các nguồn tin châu Âu, Pháp và Italy cũng đã bắt đầu các cuộc trao đổi với Iran nhằm tìm giải pháp bảo đảm hành lang hàng hải an toàn cho tàu thuyền của họ trong khu vực.

Giới quan sát cho rằng diễn biến này cho thấy căng thẳng tại Eo biển Hormuz - điểm nghẽn năng lượng quan trọng của thế giới - đang tiếp tục gia tăng.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc