Anh trừng phạt các công ty Israel xây khu định cư tại Bờ Tây
Ngoại trưởng Anh Ed Miliband công bố các biện pháp trừng phạt đầu tiên nhằm vào 8 doanh nghiệp Israel liên quan đến hoạt động xây dựng khu định cư tại Bờ Tây, đồng thời nhắm tới một nhóm cực hữu bị cáo buộc cản trở viện trợ nhân đạo vào Dải Gaza.

Quang cảnh khu định cư của Israel ở Givat Zeev, Bờ Tây. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN
Động thái được London đưa ra trong bối cảnh chính phủ Israel chuẩn bị phân bổ các gói thầu xây dựng tại khu định cư E1 ở Bờ Tây, khu vực được xem là có ý nghĩa quan trọng đối với triển vọng thành lập nhà nước Palestine độc lập. Anh cho biết các biện pháp mới nhằm ngăn dòng tài chính hỗ trợ hoạt động mở rộng khu định cư, đồng thời gây sức ép buộc Israel chấm dứt những hành động làm suy giảm khả năng đạt được giải pháp hai nhà nước.
8 doanh nghiệp xây dựng và bất động sản Israel
Theo tờ The Guardian, thông báo của Ngoại trưởng Ed Miliband cho biết các biện pháp trừng phạt lần này tập trung vào 8 doanh nghiệp Israel hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, phát triển bất động sản và kiến trúc. Những đơn vị này bị xác định có liên quan đến việc quy hoạch, xây dựng, cung ứng vật liệu hoặc tiếp thị nhà ở và cơ sở hạ tầng công cộng tại các khu định cư của Israel ở Bờ Tây bị chiếm đóng.
Mục tiêu của London là hạn chế khả năng tiếp cận nguồn tài chính của những doanh nghiệp này, qua đó gây khó khăn cho các dự án mở rộng khu định cư. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của biện pháp vẫn chưa được kiểm chứng, do chưa rõ mức độ phụ thuộc của các công ty bị nhắm tới vào nguồn vốn từ Anh.
Bên cạnh đó, chính phủ Anh cũng áp đặt trừng phạt đối với một nhóm hoạt động cực hữu của Israel bị cáo buộc tham gia ngăn chặn các chuyến hàng viện trợ vào Gaza, gần nhất là trong tháng trước.
Các biện pháp được công bố ngay trước thời điểm chính phủ Israel dự kiến phân bổ các gói thầu xây dựng tại khu định cư E1. Dự án này từ lâu gây tranh cãi do có nguy cơ chia cắt khu vực phía Bắc và phía Nam Bờ Tây, ảnh hưởng đến khả năng hình thành một nhà nước Palestine có lãnh thổ liên tục.
Trước đó, ngày 8/9, ông Miliband thông báo mở rộng cơ chế trừng phạt toàn cầu về nhân quyền của Anh, đồng thời công bố kế hoạch áp dụng những biện pháp phức tạp nhằm cấm hoạt động thương mại đối với hàng hóa có nguồn gốc từ các khu định cư bất hợp pháp.
Bộ Ngoại giao Anh khẳng định London vẫn ủng hộ và khuyến khích hoạt động thương mại với Israel trong phạm vi được quốc tế công nhận theo đường biên giới trước năm 1967, đồng thời phân biệt rõ hoạt động kinh tế này với các hoạt động tại những khu định cư ở Bờ Tây.
Theo cơ quan này, chính phủ Israel hiện tại không chỉ từ chối kiểm soát hoạt động mở rộng khu định cư mà còn tạo điều kiện và khuyến khích quá trình này. Số khu định cư được phê duyệt trong bốn năm qua dưới thời chính phủ hiện nay đã vượt tổng số được thông qua trong 20 năm trước đó.
Anh cảnh báo nguy cơ làm suy yếu giải pháp hai nhà nước
Ông Miliband cho biết việc bảo vệ triển vọng thành lập hai nhà nước Israel và Palestine là định hướng trọng tâm trong chính sách Trung Đông của chính phủ Anh.
Phát biểu về dự án E1, Ngoại trưởng Anh cảnh báo các doanh nghiệp không nên tham gia đấu thầu, xây dựng hoặc thu lợi từ những dự án có nguy cơ phá hủy triển vọng hòa bình. Ông đồng thời nhấn mạnh London sẽ không đứng ngoài khi các lực lượng cản trở viện trợ khiến tình cảnh của dân thường tại Gaza ngày càng nghiêm trọng.
Ông Miliband tuyên bố: "Thông điệp của tôi về E1 rất rõ ràng: không đấu thầu, không xây dựng và không trục lợi từ việc phá hủy giải pháp hai nhà nước".
Dù gia tăng sức ép với chính phủ Israel, Ngoại trưởng Anh vẫn bày tỏ mong muốn duy trì đối thoại với ban lãnh đạo mới của nước này. Ông cho biết London sẵn sàng hợp tác với chính phủ Israel mới và Chính quyền Palestine nhằm thúc đẩy một nền hòa bình lâu dài, bảo đảm an ninh cho cả người Israel và Palestine.
Động thái này được đưa ra trong bối cảnh ông Gadi Eisenkot, người có khả năng trở thành thủ tướng Israel tiếp theo, từng tuyên bố sẽ có cách tiếp cận cứng rắn hơn so với Benjamin Netanyahu đối với tình trạng bạo lực của người định cư Israel tại Bờ Tây nếu được bổ nhiệm.
Trước đó, ông Miliband cùng Bộ trưởng phụ trách Trung Đông Stephen Doughty nhiều lần chỉ trích việc Israel hạn chế đưa hàng hóa lưỡng dụng vào Gaza. Đây là những mặt hàng có thể phục vụ mục đích dân sự nhưng cũng có khả năng được sử dụng cho mục đích quân sự.
Hàng cứu trợ mùa đông mắc kẹt ngoài Gaza
Bên cạnh vấn đề khu định cư, chính phủ Anh đặc biệt quan ngại về tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng vật tư cứu trợ tại Gaza khi mùa đông đến gần.
Theo Bộ Ngoại giao Anh, mưa lớn và lũ lụt nghiêm trọng đã khiến gần 4.000 hộ gia đình mất nơi trú ẩn. Khoảng 1,4 triệu người Palestine hiện phải sống trong lều bạt hoặc những nơi trú ẩn tạm bợ, trong khi nhu cầu về vật liệu xây dựng và hàng cứu trợ mùa đông ngày càng cấp thiết.
Liên hợp quốc cho biết hơn 150.000 lều bạt và 300.000 tấm bạt che do các tổ chức nhân đạo và nhà tài trợ mua sắm hiện vẫn nằm bên ngoài Gaza, chưa thể đưa vào khu vực này do bị chính quyền Israel giữ lại.
Việc Israel tiếp tục ngăn chặn gỗ nhập cảnh cũng khiến các tổ chức cứu trợ không thể cung cấp những bộ vật tư cần thiết để dựng nơi trú ẩn khẩn cấp cho người dân.
Về phía mình, chính phủ Israel cho rằng việc kiểm soát một số mặt hàng là cần thiết nhằm ngăn Hamas tiếp cận những vật liệu có thể được sử dụng để tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Israel.
Tranh cãi liên quan đến hàng hóa lưỡng dụng và việc đóng cửa các cửa khẩu vào Gaza đã kéo dài hơn hai năm, trong khi các tổ chức nhân đạo liên tục cảnh báo về những hệ lụy đối với dân thường.
Các biện pháp trừng phạt mới của Anh vì vậy không chỉ nhắm vào hoạt động mở rộng khu định cư tại Bờ Tây mà còn phản ánh sức ép ngoại giao ngày càng tăng đối với Israel liên quan đến việc tiếp cận viện trợ nhân đạo tại Gaza.


