Italy - Đức định vị lại vai trò của châu Âu trước những biến động và thách thức địa chính trị
Hội nghị thượng đỉnh liên chính phủ Italy - Đức tại Rome đã khép lại với thông điệp mạnh mẽ về một châu Âu tự chủ, có tiếng nói và năng lực hành động lớn hơn, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương biến động và các thách thức địa chính trị ngày càng gia tăng.
Thủ tướng Italy Giorgia Meloni và Thủ tướng Đức Friedrich Merz đưa ra thông điệp mạnh mẽ về một Châu Âu tự chủ. Ảnh: AP
Tại cuộc gặp ngày 23/1, Thủ tướng Italy Giorgia Meloni và Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã ký Kế hoạch Hành động Đức–Italy mới tại Rome, nhấn mạnh trách nhiệm đặc biệt của hai nền kinh tế lớn trong việc định hình vai trò của Liên minh châu Âu (EU) trước những biến chuyển sâu sắc của trật tự quốc tế.
Phát biểu tại cuộc họp báo sau hội nghị, Thủ tướng Italy Giorgia Meloni khẳng định: “Chúng ta phải xây dựng một châu Âu có uy tín, có năng lực cạnh tranh và có quyền tự chủ chiến lược của riêng mình. Italy và Đức có một trách nhiệm đặc biệt trong giai đoạn lịch sử này: Liên minh châu Âu phải lựa chọn liệu mình có trở thành chủ thể quyết định vận mệnh của chính mình hay không”.
Về phần mình, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho rằng quan hệ Italy–Đức đang ở giai đoạn gắn kết chặt chẽ nhất từ trước tới nay, đồng thời kêu gọi châu Âu tập trung vào các vấn đề then chốt như Ukraine, an ninh năng lượng và vai trò của NATO trong bối cảnh cạnh tranh giữa các cường quốc. Theo ông, một châu Âu mạnh hơn là điều kiện cần để duy trì ổn định và ảnh hưởng quốc tế.
Thủ tướng Italy Giorgia Meloni (bên trái) và Thủ tướng Đức Friedrich Merz tham dự cuộc gặp với Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Phòng Đông của Nhà Trắng, ngày 18/8/2025. Ảnh: AP
Trong tuyên bố chung, hai nhà lãnh đạo tái khẳng định tầm quan trọng của quan hệ xuyên Đại Tây Dương giữa châu Âu và Mỹ, song nhấn mạnh EU cần nâng cao năng lực tự chủ để chủ động ứng phó các cuộc khủng hoảng. Hai bên cũng khẳng định cam kết đối với luật pháp quốc tế, các nguyên tắc về chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, liên quan tới các vấn đề như Ukraine và Greenland.
Vấn đề di cư và quan hệ với châu Phi cũng được đặt trong khung tiếp cận địa chính trị rộng hơn, khi hai nước coi ổn định và phát triển tại châu Phi là yếu tố gắn chặt với an ninh châu Âu và Địa Trung Hải. Các sáng kiến chung được kỳ vọng góp phần giảm áp lực di cư và tăng cường ảnh hưởng chiến lược của EU tại khu vực này.
Hội nghị thượng đỉnh Italy–Đức được đánh giá là tín hiệu cho thấy các nước trụ cột của EU đang tìm cách định vị lại vai trò của châu Âu trong một trật tự quốc tế đang tái cấu trúc, với mục tiêu tăng cường tiếng nói chung, khả năng hành động và ảnh hưởng địa chính trị.
