Ảnh vệ tinh hé lộ mức độ thiệt hại của các cơ sở tên lửa Iran

Ảnh vệ tinh cho thấy thiệt hại ở cơ sở tên lửa Khojir của Iran sau cuộc tấn công ngày 24/3. Ảnh: Pleíades CNES 2026

Kể từ khi chiến sự bắt đầu, Mỹ và Israel đã thực hiện hàng nghìn cuộc không kích nhắm vào nhiều mục tiêu quân sự của Iran. Nghiên cứu của báo Washington Post và ý kiến của các chuyên gia đưa ra bức tranh toàn diện về thiệt hại của những cơ sở tên lửa đạn đạo, cũng như ý nghĩa của nó đối với tương lai của toàn bộ chương trình của Iran.

Phân tích hình ảnh vệ tinh cho thấy chiến dịch không kích của Mỹ và Israel đã phá hủy nhiều bệ phóng trên mặt đất, tạm thời chặn lối vào hầm chứa tên lửa dưới lòng đất và làm gián đoạn hoạt động sản xuất tên lửa mới của Iran. Tuy nhiên, các chuyên gia tin rằng chương trình tên lửa đạn đạo của Iran chưa bị phá hủy hoàn toàn.

“Họ vẫn đang phóng tên lửa. Đó là một chỉ dấu quan trọng”, ông Tom Karako - Giám đốc Dự án phòng thủ tên lửa thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và quốc tế (CSIS) ở Washington, nhận định.

Một số chuyên gia cho rằng rất khó để xóa sổ hoàn toàn chương trình này, do Iran có khả năng tái thiết sau khi bị tấn công và có thể tiếp cận chuỗi cung ứng nước ngoài để bổ sung những thiết bị sản xuất bị phá hủy. Ngoài ra, các bệ phóng tên lửa di động vẫn đang được sử dụng và chưa thể xác định số lượng.

“Tôi không cho rằng Iran sẽ thay đổi căn bản chiến lược tên lửa nếu chính quyền hiện tại vẫn tồn tại. Tên lửa vẫn sẽ là công cụ răn đe tối thượng trước các đối thủ và là nền tảng của chiến lược quân sự”, nhà nghiên cứu Nicole Grajewski, công tác tại Quỹ Carnegie, nhận định.

Một trong những mục tiêu trọng tâm mà chính quyền Tổng thống Donald Trump đặt ra trong chiến dịch tấn công là phá hủy chương trình tên lửa của Iran.

Trong cuộc họp báo ngày 19/3, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cho biết chiến dịch tấn công của Mỹ đã phá hủy “các nhà máy, dây chuyền sản xuất tên lửa và máy bay không người lái của họ”. Cùng ngày, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định kho tên lửa và UAV của Iran đã “suy giảm nghiêm trọng”, đồng thời nhấn mạnh chiến dịch lần này đang phá hủy các nhà máy sản xuất linh kiện tên lửa.

Mỹ và Israel chưa công khai đầy đủ danh sách các địa điểm tên lửa cụ thể đã bị tấn công.

Trong buổi họp báo, Bộ trưởng Hegseth cho biết số cuộc tấn công trả đũa bằng tên lửa của Iran vào các nước láng giềng đã giảm 90% kể từ khi cuộc chiến nổ ra ngày 28/2. Tuy nhiên, Tướng Dan Caine - Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ, thừa nhận Iran vẫn duy trì năng lực tên lửa.

Ngày 21/3, Israel nói rằng Iran đã phóng tên lửa đạn đạo tầm trung đầu tiên vào căn cứ quân sự Diego Garcia của Anh – Mỹ ở Ấn Độ Dương, ở khoảng cách hơn 3.200km.

Hàng loạt công trình bị phá hủy

Theo các chuyên gia quân sự Iran, hoạt động sản xuất, phát triển và thử nghiệm tên lửa đạn đạo của nước này được duy trì thông qua mạng lưới cơ sở do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và Bộ Quốc phòng Iran quản lý.

Bốn cơ sở quan trọng nhất - nơi sản xuất nhiên liệu cho tên lửa đạn đạo, đã bị thiệt hại nghiêm trọng sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, nghiêm trọng hơn đợt tấn công tháng 6/2025 và trước đó. Bốn cơ sở này gồm tổ hợp quân sự Khojir, Parchin, Hakimiyeh và Shahroud.

Shahroud là cơ sở sản xuất nhiên liệu đẩy và lắp ráp vũ khí.

“Nếu không có động cơ đẩy, tên lửa sẽ không thể bay”, ông Jim Lamson, chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu không phổ biến vũ khí James Martin, nhận định.

Một số chuyên gia nói với Washington Post rằng những thiệt hại này nhiều khả năng khiến Iran tạm thời mất khả năng sản xuất tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung, cho đến khi các cơ sở được khôi phục.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy 4 khu vực chính tại tổ hợp Khojir ở phía đông thủ đô Tehran đã bị tấn công. Hệ thống sản xuất nhiên liệu rắn và lỏng – yếu tố thiết yếu để vận hành tên lửa, đã bị bắn trúng.

Theo các chuyên gia, kho tên lửa của Iran sử dụng cả nhiên liệu rắn và lỏng. Nhiên liệu rắn phổ biến hơn, thường dùng cho tên lửa tầm ngắn và hiệu quả hơn trong chiến tranh. Nhiên liệu lỏng thường dùng cho tên lửa tầm xa nhưng mất nhiều thời gian nạp nhiên liệu hơn, khiến chúng dễ bị tấn công.

Ảnh chụp ngày 24/3 cho thấy tổng cộng có ít nhất 88 hạng mục tại cơ sở Khojir bị phá hủy. Tổ hợp sản xuất Shahroud ở đông bắc Iran, nơi nghiên cứu, phát triển và sản xuất hàng loạt nhiên liệu rắn, cũng bị tấn công nặng nề, với ít nhất 28 công trình bị hư hại hoặc phá hủy.

Tại tổ hợp quân sự Parchin phía đông Tehran, nơi sản xuất nhiên liệu rắn, 12 công trình bị đánh trúng. Trong khi đó, tại Hakimiyeh, vùng ngoại ô thủ đô, 19 công trình bị tấn công, bao gồm các cơ sở sản xuất nhiên liệu lỏng và bệ phóng.

Ông Sean O’Connor - chuyên gia phân tích hình ảnh của hãng tình báo an ninh Janes, nhận định nếu Iran không thể tái thiết lực lượng tên lửa, nước này sẽ mất đi một trong những trụ cột phòng thủ quan trọng nhất tại Trung Đông.

Bình Giang