Anthropic và OpenAI đồng loạt ra mắt các mô hình AI có chi phí thấp hơn

Anthropic ngày 22/9 ra mắt Opus 5.5, phiên bản mới nhất của dòng Claude, với mức giá sử dụng thấp hơn khoảng 40% so với thế hệ trước. Theo công ty, đây là mô hình đầu tiên thuộc một “họ” mô hình mới được thiết kế theo hướng tiết kiệm chi phí hơn các thế hệ trước.

Cùng ngày, OpenAI giới thiệu hai phiên bản chi phí thấp của ChatGPT-6 là Sol và Luna, sau khi ra mắt mô hình cao cấp nhất ChatGPT-6 Astra hồi đầu tháng. OpenAI cho biết hai phiên bản mới có giá thấp hơn khoảng 50% so với các mô hình tương ứng trong dòng ChatGPT-5.6.

MÔ HÌNH MỚI RẺ HƠN, HƯỚNG TỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP

Động thái của hai công ty cho thấy trọng tâm cạnh tranh trên thị trường AI đang mở rộng từ cuộc đua về năng lực sang cả chi phí sử dụng. Sau một thời gian các phòng thí nghiệm AI tập trung mạnh vào việc phát triển những mô hình có khả năng ngày càng cao, giá đang trở thành yếu tố quan trọng hơn đối với các doanh nghiệp muốn triển khai AI trên quy mô lớn.

Opus 5.5 được Anthropic định giá 4 USD cho mỗi triệu token đầu vào và 20 USD cho mỗi triệu token đầu ra. Token là đơn vị dữ liệu được sử dụng để xử lý các truy vấn AI.

Anthropic cho biết Opus 5.5 có thể thực hiện phần lớn các tác vụ với năng lực tương đương Fable 5.1, mô hình mạnh nhất trước đó của công ty.

Trong khi đó, Fable 5.1 có giá 10 USD cho mỗi triệu token đầu vào và 50 USD cho mỗi triệu token đầu ra, tương đương mức giá của Astra của OpenAI.

Ở phân khúc thấp hơn, Sol của OpenAI có giá 2 USD cho mỗi triệu token đầu vào và 10 USD cho mỗi triệu token đầu ra. Luna, phiên bản nhẹ hơn, có mức giá chỉ 0,10 USD cho mỗi triệu token đầu vào và 0,50 USD cho mỗi triệu token đầu ra.

Việc giảm giá diễn ra trong bối cảnh cả Anthropic và OpenAI phải hướng tới nhóm khách hàng doanh nghiệp nhạy cảm hơn với chi phí. Với các doanh nghiệp sử dụng AI ở quy mô lớn, chi phí suy luận có thể trở thành một yếu tố đáng kể trong tổng chi phí triển khai, đặc biệt khi các mô hình được tích hợp trực tiếp vào phần mềm, quy trình vận hành hoặc các hệ thống tự động hóa.

Anthropic cũng đang tìm cách mở rộng cơ sở khách hàng trước kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) vào mùa thu này, được kỳ vọng có thể trở thành một trong những thương vụ IPO lớn nhất từ trước đến nay. Các nhà đầu tư đang theo dõi khả năng công ty duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong những năm tới, trong bối cảnh cạnh tranh gia tăng và khách hàng ngày càng quan tâm đến giá.

OpenAI trong khi đó cho biết khó có khả năng tiến hành IPO trước năm 2027. Công ty đã liên tục giảm giá các mô hình trong những tháng gần đây trong nỗ lực thúc đẩy tăng trưởng sau khởi đầu năm tương đối chậm.

OpenAI cũng tuyên bố Astra là mô hình mạnh nhất trên thị trường.

SỨC ÉP TỪ MÔ HÌNH MÃ NGUỒN MỞ VÀ YÊU CẦU AN TOÀN

Cuộc đua giảm giá giữa Anthropic và OpenAI diễn ra cùng lúc với sự trỗi dậy của các mô hình “open-weight” – những mô hình cho phép người dùng tùy chỉnh và vận hành trực tiếp trên phần cứng của mình.

Phần lớn các mô hình dạng này đến từ Trung Quốc và đang gia tăng sức ép đối với các phòng thí nghiệm AI Mỹ. Theo dữ liệu từ Vercel, một công ty cung cấp nền tảng ứng dụng đám mây, các mô hình open-weight đang giành thêm thị phần từ những mô hình do các phòng thí nghiệm Mỹ phát triển.

Điểm khác biệt của các mô hình open-weight là doanh nghiệp có thể chủ động triển khai và tùy chỉnh thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào dịch vụ AI của nhà cung cấp. Điều này tạo thêm một lựa chọn cho các khách hàng đang cân nhắc giữa hiệu năng, chi phí và quyền kiểm soát dữ liệu.

Đối với Anthropic, Opus 5.5 cũng đánh dấu lần phát hành mô hình đầu tiên kể từ khi CEO Dario Amodei kêu gọi các phòng thí nghiệm AI “pace the frontier” – tức kiểm soát nhịp độ phát triển công nghệ tiên phong – đồng thời tăng cường sự tham gia của các đơn vị đánh giá độc lập.

Động thái này diễn ra sau những cảnh báo từ các nhà nghiên cứu về những rủi ro có thể phát sinh từ cuộc đua phát triển các hệ thống AI ngày càng tự chủ và có khả năng tự cải thiện.

Anthropic cho biết Opus 5.5 đã trải qua quá trình kiểm thử về khả năng căn chỉnh (alignment) trên diện rộng, được các tổ chức bên ngoài đánh giá trước khi phát hành và tích hợp các biện pháp bảo vệ đối với những lĩnh vực có rủi ro cao như an ninh mạng và sinh học.

OpenAI cũng công bố các ưu tiên mới trong hoạt động hợp tác với những đơn vị đánh giá độc lập. Các lĩnh vực được công ty tập trung gồm đào tạo mô hình, cơ chế bảo vệ, chuẩn bị ứng phó và điều tra các sự cố liên quan đến AI.

Động thái này diễn ra chỉ một tuần sau khi Anthropic công bố hợp tác với Accenture trong hoạt động kiểm thử an toàn AI.