Các tòa soạn cần đặt lại câu hỏi về giá trị của báo chí thời AI

Thành công đến từ việc tạo ra thói quen

Tại The Inquirer, một trong những tờ báo lớn của Philippines, câu hỏi được đặt ra không chỉ là độc giả đang đọc gì, mà là họ cần tòa soạn giải quyết nhu cầu nào trong cuộc sống.

“Một tòa soạn nên tự hỏi chúng ta đang giúp độc giả thực hiện công việc thường xuyên nào và khi nào họ cần chúng ta”, Giám đốc Nội dung Arlene Burgos nói tại Hội nghị Thượng đỉnh Truyền thông Tin tức Châu Á Thái Bình Dương của INMA.

Theo bà Burgos, mục tiêu của tòa soạn là xây dựng thói quen thay vì chỉ tạo ra những lượt truy cập riêng lẻ.

Bà Burgos dẫn ví dụ về một kênh truyền hình Philippines đã dừng phát sóng theo cách truyền thống nhưng vẫn xây dựng được lượng khán giả lớn trên các nền tảng mạng xã hội. Thành công đến từ việc tạo ra thói quen, khi người xem biết rằng vào một thời điểm nhất định mỗi ngày, họ có thể tìm thấy chương trình quen thuộc và kết nối với những người làm tin.

Mạng xã hội vẫn quan trọng trong việc đưa nội dung đến những độc giả mới, nhưng The Inquirer không muốn phụ thuộc vào các nền tảng bên ngoài.

Theo bà Burgos, mỗi nền tảng cần có một vai trò riêng, từ thu hút độc giả mới, thử nghiệm định dạng, lắng nghe câu hỏi của cộng đồng đến đưa người dùng trở lại các sản phẩm của chính tòa soạn.

The Inquirer vì thế hướng tới việc đưa nội dung trực tiếp lên các nền tảng, đồng thời tạo ra lý do để người dùng tiếp tục truy cập website, ứng dụng và các sản phẩm riêng của báo.

Điều này cũng kéo theo sự thay đổi trong cách đánh giá hiệu quả nội dung. Thay vì chỉ nhìn vào lượt xem trang, tòa soạn theo dõi thêm số người đăng ký nhận bản tin, tải ứng dụng, quay lại website, hoàn thành bài viết, lưu bài, bình luận có ý nghĩa, đăng ký dịch vụ và chuyển từ người dùng mạng xã hội thành độc giả trực tiếp.

Những chỉ số này giúp phóng viên nhìn thấy mối liên hệ giữa nội dung họ sản xuất với hành vi và nhu cầu thực tế của độc giả.

AI có thể trả lời nhanh, nhưng báo chí phải tạo ra giá trị khiến độc giả muốn quay lại. Ảnh: INMA

Giá trị nằm ở những gì AI khó thay thế

Bà Burgos cho rằng những loại nội dung có khả năng tạo ra mối quan hệ lâu dài với độc giả gồm báo chí phục vụ cộng đồng, các thông tin giúp người dân đưa ra quyết định, nội dung gắn với bản sắc và cộng đồng, bài giải thích những vấn đề phức tạp, báo chí điều tra và trách nhiệm giải trình.

Các bài viết thể hiện góc nhìn cá nhân của những nhà báo có chuyên môn và uy tín cũng có thể tạo ra giá trị riêng, bên cạnh những hoạt động trực tiếp lắng nghe độc giả như gọi điện, thăm dò ý kiến hoặc tổ chức các kênh phản hồi.

“Tóm lại, hãy làm việc có ích”, bà Burgos nói.

Theo cách tiếp cận này, tương lai của tòa soạn không nằm ở việc liên tục chạy theo từng thay đổi của thuật toán. Giá trị nằm ở việc trở thành một nguồn tin mà độc giả chủ động nhớ đến và quay lại khi cần hiểu một vấn đề, đưa ra quyết định hoặc kết nối với cộng đồng.

Dùng AI để biến tin tức thành công cụ hữu ích

Tại Hàn Quốc, tờ báo kinh doanh Maeil thuộc Maekyung Media cũng đang tìm cách trả lời câu hỏi về giá trị của báo chí trong thời đại AI bằng một hướng tiếp cận khác.

Thay vì chỉ đưa tin, Maeil phát triển các công cụ AI giúp độc giả sử dụng thông tin trong những tình huống cụ thể.

Một trong số đó là MAI, trợ lý AI cung cấp tin tức thông qua các bản tóm tắt được cá nhân hóa dựa trên thói quen và sở thích của từng người dùng. Nhà báo Park Suho mô tả MAI như một trợ lý tài chính và tin tức cá nhân nằm ngay trên điện thoại của độc giả.

Một công cụ khác kết hợp dữ liệu tài chính như lợi nhuận doanh nghiệp và thông tin công bố với các bài viết của Maeil để tạo ra những bản tóm tắt nghiên cứu. Mục tiêu là hỗ trợ độc giả theo dõi và phân tích các vấn đề liên quan đến đầu tư.

Công cụ thứ ba biến các bài báo thành nội dung giáo dục. Khi xuất hiện những thuật ngữ kinh tế vĩ mô hoặc khái niệm chuyên ngành khó hiểu, AI có thể chuyển chúng thành tài liệu đơn giản hơn, kèm bài kiểm tra tương tác, phản hồi và hướng dẫn dưới dạng hội thoại. Những nội dung này được xây dựng dựa trên kho lưu trữ của Maeil.

Tòa soạn cũng sử dụng AI để sản xuất podcast kinh tế hằng ngày. Trong khoảng 150 bài được xuất bản mỗi ngày, hệ thống chọn ra 8 bài để xây dựng kịch bản và tạo giọng nói. Trước khi phát sóng, nhà báo vẫn kiểm tra nội dung để xác nhận độ chính xác.

Điểm đáng chú ý là AI ở Maeil không chỉ được dùng để sản xuất nội dung nhanh hơn. Công nghệ được đặt vào một quy trình rộng hơn, trong đó báo chí trở thành dữ liệu, công cụ học tập, trợ lý thông tin và sản phẩm hỗ trợ ra quyết định.

Xu hướng này cũng xuất hiện tại Bloomberg và Daily Mail, khi các tòa soạn tìm cách đưa yếu tố dịch vụ vào nội dung báo chí. Bà Katie Boyce, người đứng đầu bộ phận biên tập kỹ thuật số tại Bloomberg cho rằng độc giả ngày càng muốn nhận được một giá trị cụ thể sau khi đọc một bài báo.