Áo ngực các cầu thủ mặc tại World Cup có gì đặc biệt?

Neymar mặc áo gắn cảm biến GPS. Thiết bị đeo này thu thập dữ liệu vận động và thể lực để phục vụ phân tích chiến thuật, quản lý tải luyện tập. Ảnh: BBC.

Nếu theo dõi World Cup 2026, nhiều khán giả có thể thắc mắc vì sao các cầu thủ nam thường mặc một chiếc áo đen ôm sát bên trong áo đấu hoặc khi khởi động. Không ít người nhầm đây là áo ngực thể thao. Thực tế, đó là một phần của hệ thống thiết bị đeo (wearable) đang được các đội bóng chuyên nghiệp sử dụng để theo dõi hiệu suất thi đấu.

Thiết bị này thường là một áo compression có túi nhỏ phía sau lưng, ngay giữa hai bả vai. Bên trong là một module điện tử tích hợp GPS, gia tốc kế, con quay hồi chuyển và nhiều cảm biến khác. Một số hệ thống còn kết nối với cảm biến nhịp tim để theo dõi trạng thái sinh lý của cầu thủ trong suốt buổi tập hoặc trận đấu.

Mỗi buổi tập, thiết bị ghi lại hàng chục chỉ số như quãng đường di chuyển, tốc độ tối đa, số lần tăng tốc, giảm tốc, cường độ vận động, hướng di chuyển hay tải trọng tác động lên cơ thể. Dữ liệu được truyền về máy tính bảng hoặc máy chủ theo thời gian thực để ban huấn luyện theo dõi.

Tại World Cup 2026, nhiều đội tuyển như Bồ Đào Nha, Croatia, Anh hay Argentina đều sử dụng áo gắn cảm biến trong các buổi tập và khởi động trước trận. Các CLB lớn như Manchester City, Liverpool FC, Real Madrid CF hay FC Barcelona cũng nhiều năm ứng dụng các hệ thống theo dõi hiệu suất của Catapult Sports hoặc STATSports để quản lý thể lực cầu thủ.

Theo FIFA, công nghệ theo dõi hiệu suất điện tử (Electronic Performance and Tracking Systems - EPTS) đã được cho phép sử dụng trong các trận đấu chính thức từ năm 2015, với điều kiện đáp ứng các tiêu chuẩn về độ an toàn và độ chính xác.

Module cảm biến đặt giữa hai bả vai ghi nhận quãng đường di chuyển, tốc độ, gia tốc và nhiều chỉ số khác, sau đó truyền dữ liệu về ban huấn luyện theo thời gian thực. Ảnh: slate.com

Điểm đáng chú ý của những thiết bị này không nằm ở việc biết một cầu thủ chạy bao xa. Quan trọng hơn là khả năng phát hiện dấu hiệu quá tải trước khi chấn thương xảy ra.

Ví dụ, nếu một cầu thủ liên tục giảm tốc đột ngột hoặc tải vận động tăng bất thường so với các buổi tập trước, ban huấn luyện có thể điều chỉnh giáo án hoặc thay người sớm để giảm nguy cơ rách cơ hay chấn thương gân kheo. Đây cũng là lý do nhiều đội bóng hiện đại coi dữ liệu thể lực quan trọng không kém thống kê bàn thắng hay kiến tạo.

Ngoài y học thể thao, dữ liệu từ thiết bị đeo còn phục vụ chiến thuật. Huấn luyện viên có thể đánh giá mức độ pressing (khả năng gây áp lực, tranh cướp bóng ngay khi đối thủ kiểm soát bóng), khoảng cách giữa các tuyến, khả năng duy trì cường độ thi đấu hay hiệu quả của từng bài tập. Những con số này giúp quá trình phân tích không còn phụ thuộc hoàn toàn vào cảm nhận của ban huấn luyện.