Apple ra đòn mạnh với OpenAI, tương lai ChatGPT trên iPhone trở nên khó đoán

Cuối tuần trước, Apple đã chính thức đệ đơn kiện OpenAI, tập trung vào hai nhân viên chủ chốt từng rời công ty trong hai năm qua để gia nhập bộ phận phần cứng của OpenAI.

Trong hồ sơ kiện quy mô lớn, Apple yêu cầu tổ chức xét xử bằng bồi thẩm đoàn và cáo buộc hai người này đã thực hiện hành vi gián điệp doanh nghiệp, đánh cắp hàng loạt bí mật thương mại nhằm hỗ trợ nỗ lực phát triển phần cứng AI vẫn chưa thành hình của OpenAI. Hiện OpenAI đang hợp tác với Jony Ive để phát triển một thiết bị có khả năng trở thành sản phẩm phần cứng đeo trên người trong tương lai.

Việc xem xét các tài liệu trong vụ kiện cho thấy những cáo buộc được đưa ra là vô cùng nghiêm trọng. Nếu được chứng minh là đúng, các hành động bị cáo buộc sẽ là điều đặc biệt khó tin, nhất là khi liên quan đến những cá nhân từng có nhiều năm làm việc tại một trong những công ty công nghệ có quy trình bảo mật chặt chẽ nhất thế giới.

APPLE TUNG LOẠT CÁO BUỘC GÂY SỐC NHẰM VÀO OPENAI

Một trong hai nhân vật trung tâm của vụ kiện là Tang Yew Tan, hiện giữ chức Giám đốc Phần cứng của OpenAI. Trước khi gia nhập OpenAI, ông đã gắn bó với Apple suốt 25 năm.

Theo hồ sơ LinkedIn, Tan từng phụ trách giám sát thiết kế và phát triển nhiều lĩnh vực quan trọng bao gồm thiết kế sản phẩm iPhone và Apple Watch, công nghệ kết nối, âm học và vật liệu.

Người còn lại là Chang Liu, kỹ sư điện từng tham gia phát triển iPhone trong gần một thập kỷ tại Apple.

Apple từ lâu nổi tiếng với các quy định bảo mật nghiêm ngặt. Ngay cả những thỏa thuận bảo mật dành cho báo chí cũng đã được xem là rất khắt khe, trong khi các thỏa thuận về sở hữu trí tuệ mà nhân viên phải ký được cho là còn nghiêm ngặt hơn nhiều.

Vì vậy, theo lập luận trong đơn kiện, việc Liu và Tan bị cáo buộc phớt lờ các cam kết này, cả trong những ngày cuối làm việc tại Apple lẫn sau khi chuyển sang OpenAI, là điều đặc biệt nghiêm trọng.

Cho đến nay, phản hồi chính thức duy nhất từ OpenAI đến từ Drew Pusateri, Giám đốc Truyền thông Chiến lược. Trên mạng xã hội X, ông khẳng định: “Chúng tôi không quan tâm đến bí mật thương mại của các công ty khác. Chúng tôi vẫn tập trung vào việc xây dựng công nghệ đổi mới giúp trao quyền cho mọi người ở khắp nơi”.

CEO Sam Altman cũng chỉ nhắc đến vụ việc một cách gián tiếp. Khi có người cáo buộc ông sợ Apple, Altman trả lời trên X: “Tôi không sợ Apple, nhưng tôi vô cùng tôn trọng họ. Đó là một công ty ở đẳng cấp S”.

CEO Sam Altman khẳng định mình không sợ Apple

Đơn kiện của Apple đưa ra hàng loạt cáo buộc đáng chú ý. Theo đó, khi rời công ty, Chang Liu đã mang theo chiếc máy tính xách tay được Apple cấp. Trong môi trường doanh nghiệp, đây thường là tài sản phải được hoàn trả ngay khi nhân viên nghỉ việc bởi thiết bị này có thể chứa dữ liệu nội bộ, quyền truy cập hệ thống và nhiều thông tin mật.

Apple còn cho rằng Liu không chỉ giữ lại chiếc MacBook mà còn lợi dụng một lỗ hổng mạng để tiếp tục truy cập vào các thư mục nội bộ của công ty sau khi đã nghỉ việc. Nếu cáo buộc này là chính xác, Apple hoàn toàn có thể truy vết lịch sử truy cập thông qua hệ thống giám sát và điều tra số của mình.

Nghiêm trọng hơn, Apple cáo buộc Liu đã tải xuống nhiều tài liệu độc quyền bao gồm thông tin về các sản phẩm chưa công bố, tài liệu thuyết trình, dữ liệu kỹ thuật và thông số thiết kế.

Trong quá trình này, ông được cho là còn gửi tin nhắn thông qua chính chiếc máy tính do Apple cấp với những nội dung như “so funny”, thể hiện sự thích thú vì đã qua mặt được công ty.

Apple cũng cho rằng Liu đã chủ động tuyển dụng đồng nghiệp cũ sang OpenAI, đồng thời hướng dẫn họ cách thu thập dữ liệu trước khi nghỉ việc, bao gồm việc tự gửi các tệp nội bộ vào email cá nhân để giữ lại sau khi rời công ty.

Đối với Tang Yew Tan, Apple xem những cáo buộc còn nghiêm trọng hơn bởi ông đã cống hiến cho công ty suốt 25 năm. Trong đơn kiện, Apple khẳng định: “Ông Tan đã sử dụng một cách có hệ thống thông tin mật của Apple để mang lại lợi ích cho OpenAI”. Công ty cũng cho rằng Tan đã tự gửi nhiều tài liệu độc quyền về email cá nhân trước khi nghỉ việc.

Apple tiếp tục cáo buộc Tan đã sử dụng các tên mã nội bộ của Apple để trao đổi với những nhân viên đang được OpenAI tuyển dụng nhằm thu thập thông tin về các dự án chưa được công bố. Đây là những tên mã mà chỉ nhân viên Apple mới biết.

Một cáo buộc khác được xem là đặc biệt đáng chú ý là OpenAI bị cho là đã sử dụng thông tin của Apple để thuyết phục một đối tác áp dụng một kỹ thuật hoàn thiện bề mặt kim loại được xem là bí mật thương mại với lý do Apple đã chấp thuận việc này.

Cáo buộc gây sốc nhất xuất hiện ở phần cuối đơn kiện. Apple cho rằng OpenAI đã hướng dẫn các ứng viên đang làm việc tại Apple mang theo mọi thứ đến buổi phỏng vấn, từ tệp thiết kế CAD cho đến các nguyên mẫu hoặc linh kiện thực tế của sản phẩm.

Đến thời điểm hiện tại, OpenAI mới chỉ đưa ra phản hồi ngắn gọn và nhiều khả năng sẽ có câu trả lời chính thức khi vụ kiện được đưa ra xét xử. Không loại trừ khả năng hai bên sẽ đạt được thỏa thuận dàn xếp ngoài tòa, điều Apple từng thực hiện trong một số vụ kiện tương tự trước đây.

Tuy nhiên, với quy mô và mức độ nghiêm trọng của các cáo buộc lần này, đây được xem là một trong những vụ tranh chấp đáng chú ý nhất giữa Apple và một đối tác công nghệ.

TƯƠNG LAI AI TRÊN IPHONE ĐỨNG TRƯỚC BƯỚC NGOẶT

Dù kết quả cuối cùng của vụ kiện ra sao, nhiều chuyên gia nhận định khả năng mối quan hệ giữa Apple và OpenAI trở lại như trước là rất thấp. Hai bên vốn đã có những khác biệt trong chiến lược phát triển AI, còn các cáo buộc lần này được xem là nghiêm trọng đến mức có thể khiến sự hợp tác hiện tại khó có thể tiếp tục.

Ở thời điểm hiện tại, trong bản thử nghiệm dành cho nhà phát triển của iOS 27, người dùng có thể lựa chọn ChatGPT để xử lý một số yêu cầu trong Siri. ChatGPT cũng được tích hợp vào các tính năng như Image Playground và Visual Intelligence.

Trong bản thử nghiệm dành cho nhà phát triển của iOS 27, người dùng có thể lựa chọn ChatGPT để xử lý một số yêu cầu trong Siri

Nếu căng thẳng giữa hai công ty tiếp tục leo thang, nhiều nhà phân tích cho rằng Apple có thể thu hẹp hoặc chấm dứt việc tích hợp ChatGPT, đồng thời đẩy mạnh các mô hình AI do hãng tự phát triển hoặc mở rộng hợp tác với Google Gemini. Tuy nhiên, đây mới chỉ là dự đoán dựa trên diễn biến của vụ kiện, chưa phải kế hoạch đã được Apple xác nhận.

Theo các chuyên gia, kịch bản trên nhiều khả năng sẽ không ảnh hưởng đến lịch ra mắt các thế hệ iPhone hoặc Apple Watch trong tương lai. Chu kỳ phát triển phần cứng của Apple gần như độc lập với vụ kiện hiện tại do công ty vẫn kiểm soát toàn bộ quá trình thiết kế chip, phần cứng và hệ điều hành.

Nếu có tác động, sự thay đổi chủ yếu sẽ xuất hiện ở các tính năng AI trên iPhone, chẳng hạn việc Siri hoặc Apple Intelligence sử dụng mô hình AI khác thay vì ChatGPT. Reuters cho biết đến nay chưa có bằng chứng cho thấy Apple phải trì hoãn bất kỳ sản phẩm nào vì vụ kiện này.

Ngược lại, OpenAI được đánh giá là bên phải đối mặt với nhiều rủi ro hơn. Việc mất quyền tiếp cận trực tiếp hàng trăm triệu người dùng iPhone sẽ ảnh hưởng đáng kể đến khả năng mở rộng hệ sinh thái AI của công ty.

Điều này càng đáng chú ý khi OpenAI đang đầu tư mạnh vào mảng phần cứng và hợp tác với cựu Giám đốc Thiết kế Apple Jony Ive để phát triển thiết bị AI thế hệ mới. Nếu OpenAI thua kiện, một số công nghệ hoặc dự án phần cứng bị Apple cho là có liên quan đến bí mật thương mại có thể phải dừng phát triển, chỉnh sửa hoặc thậm chí không được phép thương mại hóa. Đây mới là tác động lớn nhất mà vụ kiện có thể gây ra.

Ngoài ra, đơn kiện của Apple cũng khép lại bằng một trong những tuyên bố cứng rắn nhất từng được hãng đưa ra đối với một đối tác công nghệ. Apple viết: “Apple không thể biết chính xác những gì đã diễn ra sau cánh cửa đóng kín tại OpenAI, nơi những hành vi sai trái như vậy được bình thường hóa và được chính ban lãnh đạo làm gương. Tuy nhiên, có một điều đã rất rõ ràng, ở mọi cấp độ, từ các thành viên trong đội ngũ kỹ thuật đến Giám đốc Phần cứng cùng với sự phối hợp của các đối tác kinh doanh, OpenAI đã đánh cắp bí mật thương mại và thông tin mật của Apple”.

Với mức độ gay gắt của những cáo buộc này, giới phân tích nhận định triển vọng Apple và OpenAI nhanh chóng hàn gắn quan hệ là rất mong manh. Dù vậy, ở thời điểm hiện tại vẫn chưa có cơ sở để kết luận vụ kiện sẽ làm chậm lịch ra mắt các thế hệ iPhone trong tương lai. Thay vào đó, ảnh hưởng rõ rệt nhất nhiều khả năng sẽ nằm ở chiến lược AI của Apple và tương lai của các sản phẩm phần cứng mà OpenAI đang phát triển.