Apple tăng cường kiểm soát Full Disk Access trên macOS trước rủi ro dữ liệu từ tác tử AI

Apple vừa chính thức công bố kế hoạch thiết lập thêm các lớp kiểm soát bảo mật nghiêm ngặt xung quanh quyền truy cập toàn bộ ổ đĩa (Full Disk Access) trên hệ điều hành macOS. Quyết định kỹ thuật khẩn cấp này được đưa ra trong bối cảnh các tác tử trí tuệ nhân tạo (AI agent) ngày càng mở rộng khả năng tự vận hành, kéo theo hàng loạt mối lo ngại về quyền riêng tư sau khi ứng dụng AI Muse của Tập đoàn Meta vướng vào cáo buộc tự ý can thiệp dữ liệu trò chuyện cá nhân.

Nguồn cơn từ tranh cãi bảo mật của các ứng dụng trí tuệ nhân tạo

Làn sóng tranh cãi khởi nguồn từ phản ánh của cây viết công nghệ Jason Aten thuộc tạp chí Inc.. Trong quá trình trải nghiệm thực tế, ông ghi nhận ứng dụng AI Muse của Tập đoàn Meta khi cài đặt trên máy Mac có thể đọc được toàn bộ các tin nhắn riêng tư, dù người dùng khẳng định chưa từng chủ động phê duyệt quyền hạn này cho phần mềm. Phía Meta sau đó đã chính thức lên tiếng bác bỏ hoàn toàn nội dung cáo buộc.

Các cáo buộc nhắm vào AI của Meta và nỗi lo từ các lỗ hổng hệ thống.

Mặc dù vậy, sự việc nhanh chóng làm dấy lên làn sóng lo ngại sâu sắc trong giới chuyên môn về mức độ an toàn thông tin khi cấp quyền cho các ứng dụng AI vận hành trên máy tính để bàn. Những công cụ này vốn sở hữu năng lực tự động hóa cao, liên tục quét tệp tin, xử lý văn bản và điều khiển hệ thống. Bên cạnh vụ việc liên quan đến Meta, lời cảnh báo gần đây trên tạp chí Wired về một lỗ hổng trong ứng dụng ChatGPT trên hệ điều hành Mac — nơi tin tặc có thể khai thác để đánh cắp luồng thông tin nhạy cảm — càng thúc đẩy "Táo khuyết" phải hành động nhanh chóng.

Cơ chế Full Disk Access và sự đánh đổi giữa hiệu năng với an toàn

Về mặt kỹ thuật, tính năng Full Disk Access vốn được Apple thiết kế chuyên biệt để phục vụ các giải pháp sao lưu toàn bộ dữ liệu hệ thống (backup software). Cơ chế này cho phép phần mềm vượt qua các rào cản phân quyền mặc định của macOS để đọc các thư mục bảo vệ nghiêm ngặt của người dùng.

Tuy nhiên, để phát huy tối đa tiềm năng và độ linh hoạt của các AI agent, nhiều nhà phát triển đã yêu cầu người dùng kích hoạt trực tiếp Full Disk Access ngay trong phần Cài đặt hệ thống. Một khi quyền hạn sâu này được bật, công cụ trí tuệ nhân tạo sẽ sở hữu đặc quyền truy cập hầu như không giới hạn vào:

Toàn bộ tệp tin lưu trữ trong các phân vùng ổ đĩa;
Hộp thư điện tử cá nhân và dữ liệu liên lạc;
Nội dung tin nhắn trò chuyện riêng tư;
Lịch sử duyệt web cùng thông tin bộ nhớ tạm của thiết bị.

Đánh giá về thực trạng này, Apple nhận định một số nhà phát triển đang tận dụng quyền Full Disk Access theo các phương thức tiềm ẩn rủi ro rất cao. Việc mở quyền hạn rộng cho các phần mềm tự hành có thể dẫn đến nguy cơ rò rỉ toàn bộ cơ sở dữ liệu hệ thống mà chính chủ nhân thiết bị không hề hay biết hoặc không thể lường trước hậu quả.

Giải pháp siết chặt quy trình cấp quyền trên macOS

Để ngăn chặn các nguy cơ từ những AI agent có tính tự chủ ngày càng cao, Apple cam kết sớm triển khai các cơ chế kiểm soát minh bạch hơn trong các bản cập nhật macOS sắp tới. Hệ sinh thái sẽ không còn cho phép việc ủy quyền diễn ra một cách khái quát hay đơn giản.

Thay vào đó, hệ điều hành sẽ buộc người dùng phải trải qua các thao tác xác nhận rõ ràng, phân định chi tiết từng tác vụ trước khi bàn giao quyền Full Disk Access cho bất kỳ ứng dụng nào. Đồng thời, các cảnh báo rủi ro tiềm ẩn cũng được hiển thị chi tiết, giúp người sử dụng hiểu đúng mức độ can thiệp dữ liệu trước khi đưa ra quyết định cấp phép.