Những hệ thống dẫn đường mới của Nga có thể gây ra vấn đề lớn cho đối phương

Một cố vấn của Tổng thống Ukraine cảnh báo Nga đang phát triển những công nghệ có thể làm suy giảm hiệu quả của các biện pháp tác chiến điện tử mà Kiev đang sử dụng. Đáng chú ý là hệ thống dẫn đường Ariadna và mạng vệ tinh liên lạc băng thông rộng Rassvet.

Serhii Beskrestnov, cố vấn của Tổng thống Ukraine về phát triển công nghệ quốc phòng, cho biết Nga đã giới thiệu công nghệ dẫn đường dựa trên đài phát Ariadna từ tháng 12/2025 và tiếp tục phát triển dự án này.

Theo ông, Moscow đang xem xét tích hợp hệ thống vào UAV tấn công một chiều và bom lượn có điều khiển.

Ariadna được mô tả là hệ thống định vị dựa trên mạng lưới các đài phát vô tuyến mặt đất có tọa độ xác định trước. Bộ thu trên UAV hoặc tên lửa có thể tiếp nhận tín hiệu từ ít nhất 3 đài phát, sau đó so sánh thời gian truyền sóng để xác định vị trí và hướng bay.

Theo Quỹ Sáng kiến Công nghệ Quốc gia Nga, hệ thống có thể đạt sai số 15-20 cm. Tuy nhiên, đây là thông số do phía Nga công bố và chưa có xác nhận độc lập.

Điểm đáng chú ý của phương thức này là nó không phụ thuộc trực tiếp vào tín hiệu GPS hoặc GLONASS. Vì vậy, việc gây nhiễu hoặc tạo tín hiệu giả đối với hệ thống định vị vệ tinh sẽ không tác động theo cách thông thường.

Ông Beskrestnov cho rằng Ariadna có thể hỗ trợ dẫn đường cho vũ khí ở khoảng cách tới 100 km tính từ tiền tuyến.

Dù vậy, hệ thống cũng phụ thuộc vào mạng lưới đài phát mặt đất, đồng nghĩa với việc Nga phải duy trì hạ tầng vô tuyến đủ rộng để bảo đảm khả năng hoạt động.

Bên cạnh Ariadna, ông Beskrestnov cảnh báo về Rassvet, mạng vệ tinh liên lạc băng thông rộng đang được Nga phát triển và thường được truyền thông Ukraine ví như "Starlink của Nga".

Theo các thông tin được công bố, hệ thống hướng tới việc cung cấp kết nối vệ tinh cho các lực lượng Nga, trong đó có khả năng hỗ trợ liên lạc và điều khiển UAV, xuồng không người lái.

Một sĩ quan cấp cao thuộc Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine cho biết các đơn vị Nga đã bắt đầu sử dụng Rassvet để duy trì liên lạc tại mặt trận trong vài giờ mỗi ngày từ cuối tháng 7.

Theo đánh giá của quan chức này, khả năng truyền dữ liệu theo thời gian thực có thể cải thiện năng lực tác chiến dựa trên kết nối vệ tinh của Nga.

Tuy nhiên, chương trình Rassvet vẫn đối mặt với những vấn đề về triển khai. Viện Nghiên cứu Chiến tranh dẫn dữ liệu từ N2YO cho biết 16 vệ tinh được phóng hồi tháng 7 không đạt quỹ đạo dự kiến khoảng 550 km.

Một số vệ tinh chỉ đạt độ cao 300-400 km và có dấu hiệu giảm độ cao. Những thông tin này cho thấy Rassvet chưa đạt trạng thái vận hành ổn định trên quy mô lớn.

Nga cũng đang phải giải quyết bài toán mở rộng mạng lưới. Theo ông Beskrestnov, Moscow có thể cần phóng thêm 200-300 vệ tinh để tạo vùng phủ liên tục 24/7. Con số này là đánh giá của phía Ukraine và chưa phản ánh nhất thiết quy mô cuối cùng của chương trình.

Nếu Rassvet đạt khả năng hoạt động hoàn chỉnh, thách thức đối với tác chiến điện tử Ukraine sẽ không chỉ nằm ở việc gây nhiễu từng thiết bị đầu cuối.

Một mạng liên lạc vệ tinh có độ phủ rộng có thể tạo ra nhiều đường truyền thay thế, khiến việc làm gián đoạn toàn bộ mạng lưới trở nên phức tạp hơn.

Bài toán này tương tự sự phát triển của mạng liên lạc Mesh WiFi trên UAV, trong đó mỗi UAV vừa có thể thu phát vừa đóng vai trò chuyển tiếp dữ liệu cho những phương tiện khác.

Khi mạng được phân tán, việc vô hiệu hóa một nút không nhất thiết làm mất toàn bộ kết nối.

Đây là lý do ông Beskrestnov cho rằng Ukraine cần phát triển năng lực tác chiến điện tử có thể bao phủ các hạ tầng liên lạc quan trọng nếu Rassvet được triển khai hoàn chỉnh.

Tuy nhiên, chính ông cũng thừa nhận đây là nhiệm vụ khó, tốn kém và không thể hoàn thành trong thời gian ngắn.