ASEAN bàn cách ứng phó với El Niño

El Niño đang diễn ra, gia tăng cường độ và được dự báo sẽ tiếp tục kéo dài đến hết tháng 2/2027. Ảnh minh họa: Philstar

Sự kiện do Cục Khí tượng Thủy văn Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) và các nước thành viên ASEAN phối hợp tổ chức.

Hội nghị diễn ra nhân dịp Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam- Chủ tịch Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN (COSTI) đăng cai Hội nghị COSTI lần thứ 90.

Trong khuôn khổ Hội nghị SCMG/SC-EOSS, theo kế hoạch, ngày 14/10, Trung tâm Khí tượng chuyên ngành ASEAN sẽ cập nhật thông tin dự báo El Niño mới nhất. Các thành viên tiểu ban sẽ chia sẻ kịch bản ứng phó, trao đổi về ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong khí tượng thủy văn. Đại diện thành viên ASEAN sẽ đối thoại với WMO, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản và Trung Quốc.

Một trong những nội dung quan trọng tại Hội nghị thường niên lần thứ 47 của Tiểu ban Khí tượng và Vật lý địa cầu ASEAN (SCMG/SC-EOSS) sẽ bàn về ứng phó với El Niño.

Trong hai ngày 5- 16/10, các thành viên ASEAN sẽ tập trung đối thoại và thảo luận về khung hợp tác, tài trợ dự án, đào tạo nâng cao năng lực, rà soát các tiến độ dự án chung của khối, trong đó, tập hợp các sáng kiến của tiểu ban giai đoạn 2026- 2027, báo cáo từ các trung tâm chuyên ngành.

Theo thông tin WMO công bố mới đây trong bản Cập nhật Khí hậu Mùa Toàn cầu mới nhất, hiện tượng El Niño đang diễn ra, gia tăng cường độ,  được dự báo sẽ tiếp tục kéo dài đến hết tháng 2/2027, với xác suất gần 100%, và có khả năng đạt đỉnh vào khoảng tháng 12/2026.   

El Niño đã hình thành rõ rệt và đang mạnh lên nhanh chóng, có thể trở thành một trong những đợt El Niño mạnh nhất kể từ ít nhất năm 1950. Đáng chú ý, trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2026, mức dị thường nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực Niño 3.4, thuộc vùng trung tâm và phía Đông xích đạo Thái Bình Dương, được dự báo cao hơn mức trung bình khoảng 3,7 độ C. Nếu xảy ra, đây sẽ là mức cao nhất kể từ khi các quan sát được thực hiện, vượt kỷ lục dị thường 2,6 độ C ghi nhận trong giai đoạn từ tháng 11/2015 đến tháng 1/2016.   

El Niño có thể khiến nhiệt độ cao hơn mức trung bình xuất hiện trên phạm vi rộng, đồng thời làm thay đổi đáng kể các hình thái mưa trên toàn cầu. Tác động của hiện tượng này không đồng đều giữa các khu vực, khi một số nơi có nguy cơ mưa lớn, trong khi những nơi khác phải đối mặt với tình trạng khô hạn kéo dài. Ngay trong khối ASEAN, sự phân hóa về tác động của hiện tượng này theo không gian và thời gian cũng có sự khác biệt đáng kể.

Cập nhật thông tin diễn biến mới về El Niño, tháng 9/2026, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, Cục Khí tượng Thủy văn, cho biết El Nino 2026-2027 đã đạt ngưỡng rất mạnh và còn tiếp tục mạnh lên. Dự báo El Niño có khả năng tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh và đạt cực đại trong những tháng cuối năm 2026, với tác động có thể kéo dài sang  đầu năm 2027.

Dự báo Việt Nam có thể chịu tác động rõ hơn trong những tháng tới; nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn ở mức rất cao. Các địa phương cần chủ động chuẩn bị cho cả hai nhóm nguy cơ: một mặt mưa lớn, bão, lũ, các hiện tượng thiên tai cực đoan; mặt khác là nắng nóng, hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn có khả năng kéo dài trong mùa khô 2026–2027.

Tại Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã cảnh báo nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng, hạn hán và xâm nhập mặn ở Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô 2026- 2027. Các tháng cuối năm cũng là thời kỳ miền Trung thường chịu nhiều đợt mưa lớn, lũ và bão...