ASEAN thúc đẩy kết nối lưới điện và xây dựng cơ chế dự trữ dầu chung
ASEAN đang đẩy nhanh kế hoạch kết nối hệ thống điện giữa các quốc gia thành viên, đồng thời xem xét thiết lập cơ chế dự trữ dầu chung nhằm tăng cường an ninh năng lượng khu vực, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông gây gián đoạn nguồn cung và đẩy giá nhiên liệu thế giới tăng cao.

Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026 phát biểu. Ảnh: Dương Giang/TTXVN
Theo phóng viên TTXVN đưa tin từ Manila, phát biểu tại cuộc họp báo sau lễ bế mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị liên quan tại Manila ngày 17/11, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. đánh giá việc 11 nước thành viên ký Bản ghi nhớ tăng cường hợp tác về Lưới điện ASEAN (APG) là bước tiến quan trọng trong nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu kết nối mạng lưới điện khu vực đã được thúc đẩy trong nhiều thập kỷ qua.
Theo Tổng thống Marcos, ASEAN đã thảo luận về sáng kiến này trong nhiều năm, nhưng hiện đã đạt được những tiến triển thực chất, tạo cơ sở để các quốc gia tăng cường hợp tác và chia sẻ nguồn lực năng lượng. APG hướng tới xây dựng mạng lưới kết nối điện xuyên biên giới, cho phép các nước ASEAN mua bán, trao đổi điện năng, tận dụng hiệu quả nguồn cung của nhau, đặc biệt là năng lượng tái tạo. Cơ chế này được kỳ vọng góp phần giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, nâng cao khả năng ứng phó với những biến động trên thị trường năng lượng quốc tế.
Đáng chú ý, Tổng thống Marcos thông báo kế hoạch xây dựng tuyến cáp điện ngầm dưới biển nối bang Sabah của Malaysia với đảo Mindanao ở miền Nam Philippines, mở ra triển vọng tăng cường trao đổi điện năng giữa hai quốc gia. Cùng với sáng kiến kết nối lưới điện, một số nước ASEAN đang thúc đẩy đề xuất xây dựng cơ chế dự trữ dầu chung nhằm bảo đảm nguồn cung nhiên liệu trong trường hợp xảy ra khủng hoảng.
Tại cuộc họp báo ngày 16/11, Bộ trưởng Thương mại Philippines Cristina Roque cho biết Singapore, Indonesia, Malaysia và Philippines đã bày tỏ ủng hộ sáng kiến cho phép các quốc gia tham gia tiếp cận nguồn dầu dự trữ được lưu trữ tại những nước láng giềng khi xảy ra tình trạng gián đoạn nguồn cung. Theo bà Roque, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), đối tác đối thoại theo lĩnh vực của ASEAN, cũng bày tỏ mong muốn tham gia sáng kiến này.
Philippines hiện đang nghiên cứu khả năng tiếp cận các kho dự trữ dầu khẩn cấp tại Indonesia và Thái Lan. Ngày 13/11, Tổng công ty Thăm dò Dầu khí Quốc gia Philippines (PNOC Exploration Corporation) đã ký các thỏa thuận sơ bộ với doanh nghiệp tại hai quốc gia này nhằm thúc đẩy hợp tác.
Theo cơ chế đang được đề xuất, Philippines có thể trả phí để được quyền tiếp cận một lượng dầu dự trữ nhất định tại các kho chứa ở nước ngoài khi xảy ra khủng hoảng nguồn cung, thay vì phải đầu tư xây dựng toàn bộ cơ sở lưu trữ trong nước. Cách tiếp cận này có thể giúp các quốc gia giảm chi phí đầu tư hạ tầng dự trữ, đồng thời tăng khả năng tiếp cận nhiên liệu trong những tình huống khẩn cấp.
Những sáng kiến trên được thúc đẩy trong bối cảnh các nền kinh tế Đông Nam Á tiếp tục chịu sức ép từ giá năng lượng tăng cao do xung đột Trung Đông, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân. Trước đó, Philippines đã ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia về năng lượng trong năm 2026, đồng thời đẩy mạnh các biện pháp hợp tác khu vực nhằm giảm thiểu tác động của những cú sốc nguồn cung nhiên liệu.
Việc tăng cường kết nối lưới điện và nghiên cứu cơ chế dự trữ dầu chung cho thấy ASEAN đang từng bước chuyển từ các cam kết hợp tác sang những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao khả năng tự cường và bảo đảm an ninh năng lượng trong dài hạn.


