ASEAN - Trung Quốc thúc đẩy hợp tác tư pháp trong kỷ nguyên số

Diễn đàn Tư pháp ASEAN - Trung Quốc lần thứ tư khai mạc tại TP. Đà Nẵng sáng nay, ngày 10/10

Cùng tham dự có: Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng; Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH TP. Đà Nẵng Lê Ngọc Quang; cùng các Phó Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao; đại diện lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Tòa án nhân dân tối cao; đại diện lãnh đạo các Bộ, ngành.

Đại biểu quốc tế tham dự Diễn đàn có: Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Đại thẩm phán thứ nhất, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa Trương Quân; cùng lãnh đạo Tòa án tối cao các nước ASEAN.

Mở rộng hợp tác quốc tế, nâng cao năng lực và hiện đại hóa nền tư pháp

Phát biểu tại diễn đàn, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí nhấn mạnh ý nghĩa của sự kiện trong việc thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa các cơ quan tư pháp ASEAN và Trung Quốc, nhất là nhân dịp kỷ niệm 5 năm thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN - Trung Quốc.

Theo đó, ASEAN là mái nhà chung của 11 thành viên với sự đa dạng về chế độ chính trị, văn hóa, ngôn ngữ và trình độ phát triển, nhưng cùng hướng đến mục tiêu lấy người dân làm trung tâm, duy trì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển.

Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí phát biểu tại diễn đàn

Là quốc gia láng giềng gần gũi, Trung Quốc thiết lập quan hệ đối thoại với ASEAN từ năm 1991. Kể từ khi hai bên nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện năm 2021, hợp tác tiếp tục được củng cố, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực.

Trên nền tảng đó, Diễn đàn Tư pháp ASEAN - Trung Quốc trở thành cơ chế hợp tác quan trọng để lãnh đạo các cơ quan Tòa án gặp gỡ, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường tin cậy và hiểu biết lẫn nhau.

Việc Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam đăng cai tổ chức Diễn đàn với chủ đề "Tăng cường hợp tác tư pháp khu vực trong bối cảnh hội nhập quốc tế và kỷ nguyên số" thể hiện tinh thần chủ động, tích cực và trách nhiệm của Việt Nam đối với sự phát triển chung của quan hệ ASEAN - Trung Quốc. Qua đó khẳng định, việc thúc đẩy hợp tác tư pháp quốc tế cũng nhất quán với đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác, phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại của Việt Nam.

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước chụp ảnh lưu niệm cùng Chánh án Tòa án nhân dân tối cao các nước ASEAN - Trung Quốc

Phân tích những yêu cầu đặt ra đối với hoạt động tư pháp, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí cho rằng, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng làm gia tăng các giao dịch dân sự, thương mại và đầu tư xuyên biên giới, kéo theo những tranh chấp, vụ việc có yếu tố nước ngoài ngày càng đa dạng, phức tạp.

Trong khi đó, sự phát triển của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo mở ra nguồn lực mới, đồng thời đặt ra những yêu cầu mới đối với các cơ quan tư pháp trong đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng và hiệu quả xét xử.

Từ thực tiễn đó, việc các cơ quan Tòa án ASEAN và Trung Quốc trao đổi kinh nghiệm giải quyết án hình sự, tranh chấp dân sự, thương mại xuyên biên giới, xây dựng Tòa án điện tử và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong xét xử có ý nghĩa thiết thực.

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Trung Hoa Trương Quân phát biểu tại diễn đàn

Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí bày tỏ tin tưởng, với sự chuẩn bị của Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam cùng những đóng góp tâm huyết, trí tuệ của các đại biểu, Diễn đàn sẽ đạt kết quả tốt đẹp, tạo cơ sở thúc đẩy các hoạt động hợp tác cụ thể, hiệu quả hơn giữa các cơ quan tư pháp ASEAN và Trung Quốc trong thời gian tới.

Thông qua đối thoại, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm giải pháp thiết thực, Diễn đàn được kỳ vọng tiếp tục làm sâu sắc quan hệ hợp tác tư pháp giữa các bên, góp phần tăng cường pháp quyền, thúc đẩy hòa bình, hữu nghị, ổn định và phát triển trong khu vực cũng như trên thế giới.

Tăng cường phối hợp giải quyết án xuyên biên giới, thúc đẩy Tòa án điện tử

Phát biểu tại diễn đàn, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng cho biết, sau 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại, quan hệ ASEAN – Trung Quốc không ngừng phát triển, đạt nhiều thành tựu quan trọng, đặc biệt là việc nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện vào năm 2021.

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam Nguyễn Văn Quảng phát biểu tại diễn đàn

Trong bối cảnh giao lưu, hợp tác kinh tế, thương mại giữa các nước ASEAN và Trung Quốc ngày càng phát triển, hợp tác tư pháp có vai trò quan trọng trong việc xây dựng nền tảng pháp lý thuận lợi, bảo đảm thực thi công lý và tạo lập môi trường hợp tác ổn định, minh bạch.

Theo Chánh án Nguyễn Văn Quảng, Diễn đàn Tư pháp ASEAN - Trung Quốc là kênh hợp tác nhằm tăng cường quan hệ hữu nghị, thúc đẩy hiểu biết lẫn nhau và chia sẻ kinh nghiệm nâng cao hiệu quả hoạt động tư pháp. Diễn đàn lần thứ tư tiếp nối cơ chế đối thoại, hợp tác tư pháp cấp cao giữa Tòa án tối cao các nước ASEAN và Trung Quốc, sau ba kỳ diễn đàn do Tòa án nhân dân tối cao Trung Quốc đăng cai tổ chức vào các năm 2014, 2017 và 2022.

Trong bối cảnh đó, Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam vinh dự đăng cai tổ chức Diễn đàn năm 2026, nhân dịp kỷ niệm 5 năm thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN – Trung Quốc, góp phần làm phong phú thêm các hoạt động trong “Năm ASEAN – Trung Quốc”.

Hơn 130 đại biểu đến từ các nước ASEAN và Trung Quốc tham dự diễn đàn

Với chủ đề “Tăng cường hợp tác tư pháp trong bối cảnh hội nhập quốc tế và kỷ nguyên số”, Diễn đàn tập trung trao đổi kinh nghiệm giải quyết các vụ án hình sự, dân sự, thương mại có yếu tố xuyên biên giới; thảo luận những phương thức tăng cường hợp tác tư pháp phù hợp với pháp luật và các điều ước quốc tế mà mỗi nước là thành viên, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và khu vực ngày càng sâu rộng.

Một nội dung trọng tâm khác là chia sẻ kinh nghiệm xây dựng Tòa án điện tử, Tòa án thông minh và ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm hiện đại hóa hoạt động tư pháp, nâng cao tính minh bạch, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận công lý. Đây vừa là nhiệm vụ của Tòa án mỗi nước, vừa là yêu cầu chung đối với hệ thống Tòa án các nước ASEAN và Trung Quốc.

Chánh án Nguyễn Văn Quảng bày tỏ tin tưởng, tiếp nối kết quả của các kỳ diễn đàn trước, Diễn đàn lần thứ tư sẽ tạo không gian trao đổi cởi mở, thực chất về hợp tác tư pháp; góp phần nhận diện sớm những vấn đề mới nổi và xu hướng dài hạn tác động đến việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của hệ thống Tòa án các nước ASEAN và Trung Quốc.

Những ý tưởng, đề xuất được trao đổi tại Diễn đàn sẽ góp phần định hình các hướng hợp tác hiệu quả trong thời gian tới, đáp ứng yêu cầu phát triển của hệ thống Tòa án mỗi nước.