Australia hướng tới Đông Nam Á vì an ninh năng lượng

Thủ tướng Australia Anthony Albanese (trái) và Quốc vương Brunei Hassanal Bolkiah ngày 14/4/2026 tại Bandar Seri Begawan (Brunei). Ảnh: AAP

Củng cố mối quan hệ an ninh năng lượng

Trong chuyến dừng chân tại Bandar Seri Begawan trong hai ngày 14 và 15/4 vừa qua, Thủ tướng Anthony Albanese nhận được sự đảm bảo từ Quốc vương Hassanal Bolkiah về cam kết “duy trì dòng chảy thương mại mở và tăng cường chuỗi cung ứng”. Đây cũng là công du đầu tiên của ông Anthony Albanese tới Brunei.

Theo đó, Australia chính thức ký thỏa thuận chung về an ninh năng lượng và lương thực với Brunei để đảm bảo nguồn cung nhiên liệu và phân bón liên tục dù nguồn cung có gián đoạn từ Trung Đông. Thỏa thuận với Brunei phản ánh “mô hình chiến lược rộng hơn về việc đa dạng hóa đối tác nhập khẩu để phòng ngừa các cú sốc địa chính trị”.

Theo ABCnews, Brunei hiện cung cấp khoảng 9 - 10% lượng dầu diesel và 11% lượng urê dùng cho phân bón nhập khẩu của Australia. Dù Australia nhập khẩu rất ít dầu thô trực tiếp từ Trung Đông, nhưng các nhà cung cấp nhiên liệu chính của nước này lại phụ thuộc rất nhiều vào dầu mỏ vùng Vịnh, khiến ngoại giao khu vực trở nên quan trọng đối với an ninh nguồn cung. Chuyến thăm của nhà lãnh đạo Australia được truyền thông Brunei đưa tin rộng rãi như “một bước để làm sâu sắc thêm mối quan hệ song phương và đảm bảo khả năng phục hồi chuỗi cung ứng”. Australia, đối tác thương mại lớn nhất của Brunei, sẽ tiếp tục cung cấp cho Brunei các chuyến hàng thực phẩm thiết yếu.

Tiếp ngay sau Brunei, Thủ tướng Anthony Albanese tìm kiếm cơ hội củng cố nguồn cung nhiên liệu cho Australia tại Malaysia, từ ngày 15 - 17/4. Các nhà phân tích cho rằng, Australia và Malaysia nhất trí về chính sách “không gây bất ngờ” trong thương mại về nguồn cung dầu và nhiên liệu thiết yếu trong cuộc đàm phán cấp cao giữa hai nhà lãnh đạo ở Kuala Lumpur. Chuyến thăm Malaysia của Thủ tướng Australia Albanese vào thời điểm then chốt mang tính chiến lược, khi nhu cầu kinh tế và an ninh của cả hai nước đều đan xen lẫn nhau.

Chuyến thăm càng nhấn mạnh sự cần thiết phải bảo vệ quyền tiếp cận các nguồn tài nguyên quan trọng, đặc biệt khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) như “bức tường thành” hỗ trợ dự phòng cho cả Kuala Lumpur và Canberra, đồng thời thúc đẩy hỗ trợ chung trong an ninh lương thực, đầu tư và công nghệ. Quan hệ kinh tế Australia - Malaysia ngày càng phát triển, với tổng kim ngạch thương mại song phương đạt gần 79 tỷ ringgit vào năm 2025. Cả hai đều là đối tác thương mại lớn thứ 12 của nhau trong cùng năm đó.

Cũng theo Malaysiakini, Malaysia hiện là nhà cung cấp nhiên liệu lớn thứ ba của Australia, cung cấp 14% lượng dầu diesel, 10% lượng xăng và 11% lượng nhiên liệu máy bay. Trong khi đó, Australia cung cấp gần như toàn bộ LNG cho Malaysia. Trong tuyên bố chung, lãnh đạo Australia và Malaysia nêu rõ: “Chúng tôi nhận thấy sự bổ sung lẫn nhau trong quan hệ đối tác thương mại và kinh tế cũng như vai trò mà hai nước đóng góp vào an ninh năng lượng của nhau. Cả hai nước đều là nhà cung cấp năng lượng cho nhau, củng cố mối quan hệ an ninh năng lượng quan trọng đối với cả hai bên”.

Xây dựng chuỗi cung ứng tin cậy

Trước chuyến thăm Brunei và Malaysia, nhà lãnh đạo Australia đặt chân đến Singapore trong hai ngày 10 và 11/4/2026 và có cuộc hội đàm song phương với người đồng cấp Lawrence Wong. Tại quốc gia Đông Nam Á này, Singapore và Australia cam kết duy trì nguồn cung các mặt hàng thiết yếu, bao gồm LNG và các sản phẩm dầu mỏ tinh chế giữa hai nước. Đáng chú ý, cả hai quốc gia đang nhanh chóng biến cam kết này thành hành động thông qua thỏa thuận ràng buộc về mặt pháp lý.

Straits Times dẫn lời phát biểu của Thủ tướng Singapore Lawrence Wong trong cuộc hội đàm song phương với Thủ tướng Anthony Albanese: “Đây không chỉ là việc quản lý cuộc khủng hoảng hiện tại. Đó là việc xây dựng các chuỗi cung ứng đáng tin cậy cho một tương lai bất định hơn”.

Theo thống kê, Singapore là nhà cung cấp sản phẩm dầu mỏ tinh chế lớn nhất của “xứ sở chuột túi”, với 26% lượng nhiên liệu tinh chế, 55% lượng xăng, 22% lượng nhiên liệu hàng không và 16% lượng dầu diesel. Trong khi đó, Australia cung cấp khoảng 32% LNG cho “quốc đảo sư tử”.

Chuyến công du Đông Nam Á lần này, Thủ tướng Anthony Albanese khẳng định, trong thời điểm bất ổn toàn cầu, lòng tin, tình hữu nghị và sự hợp tác với các nước láng giềng quan trọng hơn bao giờ hết.