Australia tìm lời giải cho bài toán nhiên liệu máy bay

Một trạm xăng ở Canberra, Australia. (Nguồn: THX/TTXVN)

Theo phóng viên TTXVN tại Sydney, trong bối cảnh chi phí nhiên liệu tăng mạnh và áp lực nguồn cung ngày càng rõ rệt, ngành hàng không Australia đang quay lại với một giải pháp được xem là “xanh” hơn, đó là nhiên liệu hàng không bền vững (SAF)-một loại nhiên liệu sinh học có thể được sản xuất từ các loại hạt có dầu như cải dầu, hoặc mía đường, các "phế phẩm" nông nghiệp và lâm nghiệp như vỏ ngô và thân lúa mạch, thậm chí cả loại chất thải hữu cơ đô thị thường được đưa đến bãi chôn lấp.

Hiện nay, nhiên liệu hàng không bền vững đang được các hãng hàng không sử dụng ở mức độ thấp, coi đó là một phần trong hỗn hợp nhiên liệu, nhưng nó không được sản xuất tại Australia.

Quốc gia này xuất khẩu một lượng lớn mỡ động vật và nguyên liệu nông nghiệp như hạt cải dầu sang các nhà máy lọc dầu ở nước ngoài, rồi nhập khẩu nhiên liệu hàng không bền vững đã tinh chế. Mặc dù Australia có 6 nhà máy lọc dầu sản xuất biodiesel và ethanol, nhưng không có nhà máy nào chuyên sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững.

Bộ trưởng Cơ sở Hạ tầng Catherine King gần đây đã thừa nhận rằng việc Australia trồng hạt cải dầu rồi vận chuyển ra nước ngoài để chế biến thành nhiên liệu hàng không bền vững và sau đó mua lại là điều hết sức phi lý. Chính vì vậy, Chính phủ đang có những động thái hỗ trợ sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững tại Australia.

Năm 2025, Chính phủ Liên bang đã khởi động Chương trình Nhiên liệu sạch trị giá 1,1 tỷ USD để khuyến khích đầu tư tư nhân vào các cơ sở sản xuất nhiên liệu sinh học tại Australia và đã đầu tư vào ít nhất 3 cơ sở sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững thông qua Cơ quan Năng lượng Tái tạo Australia (ARENA).

Đầu tháng 4/2026, Chính phủ đã công bố quy trình phê duyệt nhanh cho các dự án xe tải điện và nhiên liệu sinh học, bao gồm hai cơ sở sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững.

Tuy nhiên, theo ông Max Temminghoff - người đứng đầu nhóm nghiên cứu báo cáo Lộ trình Nhiên liệu Hàng không Bền vững năm 2023 của Tổ chức Nghiên cứu Khoa học và Công nghiệp Khối thịnh vượng chung (CSIRO), việc sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững phức tạp hơn nhiều so với chỉ trồng cây cải dầu.

Một trong những thách thức lớn nhất chính là các loại nguyên liệu thô khác nhau phải sử dụng các công nghệ khác nhau để sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững. Mỗi quy trình yêu cầu một loại nhà máy lọc dầu khác nhau. Theo ông Temminghoff, lý tưởng nhất là các nhà máy lọc dầu có thể hoạt động với các loại nguyên liệu thô khác nhau trong cùng một ngày để hoạt động hết công suất quanh năm.

Bên cạnh đó, chi phí xây dựng những nhà máy này khá lớn, hơn 1 tỷ USD. Ông Stephen Forshaw, đại diện cho hãng Airbus tại Australia, cho biết ước tính Australia sẽ cần 60 nhà máy lọc dầu có quy mô tương đương Jet Zero để đáp ứng nhu cầu nhiên liệu hàng không bền vững dự kiến đến năm 2030.

Công suất dự kiến của 4 dự án nhà máy lọc dầu tiên tiến nhất là 1,4 tỷ lít. Australia cần công suất lọc dầu gấp 3 lần (khoảng 5 tỷ lít) để chuyển đổi nguồn cung nguyên liệu thô hiện có sang nhiên liệu hàng không bền vững. Nếu nguồn cung nguyên liệu thô tăng theo dự báo của CSIRO, đến năm 2050, nước này sẽ cần gấp 9 lần (12,6 tỷ lít).

Việc xây dựng thêm các nhà máy lọc dầu này sẽ mất ít nhất từ 5-10 năm. Điều này có nghĩa là sẽ mất hàng thập kỷ đầu tư để thực hiện quá trình chuyển đổi đó nhằm giải quyết tình trạng thiếu nhiên liệu hoặc trụ vững trước những biến động giá trong tương lai.

Một nguy cơ có thể xảy ra là trong thời gian đó, các phương pháp khác để cung cấp năng lượng cho các chuyến bay chở khách đường dài, chẳng hạn như hydro xanh, sẽ trở nên khả thi về mặt thương mại.

Giới chuyên gia kết luận, nhiên liệu sinh học từ hạt cải dầu, ngô và phụ phẩm nông nghiệp là một phần quan trọng trong chiến lược năng lượng nhưng khó có thể là giải pháp duy nhất vì chi phí cao, cần thời gian dài để phát triển và hiệu quả môi trường khác nhau tùy loại nguyên liệu./.