B-52 đến những năm 2050: Vì sao Mỹ vẫn giữ một oanh tạc cơ 100 tuổi?
Ra đời từ thời kỳ đầu của máy bay phản lực, B-52 đang được hiện đại hóa để tiếp tục đảm nhiệm nhiệm vụ tấn công tầm xa và răn đe đến những năm 2050.
Oanh tạc cơ B-52 thực hiện chuyến bay đầu tiên năm 1952 và chiếc B-52H cuối cùng được chế tạo năm 1962.
Hơn 60 năm sau khi những chiếc B-52H đầu tiên xuất xưởng, Không quân Mỹ vẫn không có kế hoạch loại bỏ toàn bộ dòng máy bay này. Ngược lại, chương trình hiện đại hóa đang hướng tới việc duy trì B-52 hoạt động đến năm 2050 và xa hơn.
Lý do trước hết nằm ở chính thiết kế của B-52. Máy bay có thân lớn, tầm bay xa, tải trọng vũ khí lớn và có thể tiếp dầu trên không.
Những đặc điểm này khó thay đổi theo thời gian. Khi công nghệ điện tử và vũ khí phát triển, Mỹ có thể thay thế các hệ thống bên trong mà không cần thiết kế lại toàn bộ khung máy bay.
Chương trình hiện đại hóa mới đang biến B-52H thành B-52J. 8 động cơ Pratt & Whitney TF33 sẽ được thay bằng động cơ Rolls-Royce F130, trong khi radar APQ-166 được thay bằng radar mảng quét điện tử chủ động AESA APQ-188.
Tháng 6/2026, chương trình động cơ đạt Milestone B để bước vào giai đoạn phát triển. Đến tháng 8, chương trình radar đạt Milestone C, mở đường cho sản xuất ban đầu.
Vũ khí cũng thay đổi vai trò của B-52. Máy bay có thể mang tên lửa hành trình, vũ khí tấn công ngoài vùng phòng không và đang tiếp tục được tích hợp các biến thể mới của JASSM, LRASM.
Oanh tạc cơ B-52 cũng được sử dụng làm nền tảng thử nghiệm vũ khí siêu vượt âm. Nhờ đó, chiếc oanh tạc cơ không nhất thiết phải bay sâu vào khu vực phòng không nguy hiểm để phát huy sức mạnh.
Oanh tạc cơ B-52 cũng không hoạt động một mình. Trong lực lượng oanh tạc cơ Mỹ, B-1B đảm nhiệm các nhiệm vụ tấn công thông thường, B-2 cung cấp năng lực tàng hình và B-21 Raider đang được phát triển cho thế hệ chiến tranh tiếp theo.
Không quân Mỹ xác định oanh tạc cơ B-52 và B-21 sẽ cùng đảm nhiệm năng lực tấn công tầm xa trong tương lai.
Tất nhiên, oanh tạc cơ B-52 vẫn có giới hạn. Khung máy bay không được thiết kế cho môi trường phòng không hiện đại với mật độ cảm biến và tên lửa dày đặc.
Nó cũng không có khả năng tàng hình như B-2 hay B-21. Vì vậy, tương lai của B-52 phụ thuộc nhiều vào vũ khí tầm xa, mạng lưới chỉ huy, cảm biến và khả năng phối hợp với các lực lượng khác.
Nhưng chính điều đó tạo nên sự đặc biệt của B-52. Đây không còn là chiếc máy bay nguyên bản của thập niên 1950. Khung thân vẫn mang hình dáng cũ, nhưng động cơ, radar, điện tử và vũ khí đã liên tục được thay đổi.
Nếu tiếp tục hoạt động đến những năm 2050, oanh tạc cơ B-52 sẽ tiến gần mốc 100 năm kể từ khi thiết kế xuất hiện. Đó sẽ là một trong những vòng đời dài nhất từng có đối với một hệ thống tác chiến chủ lực trong lịch sử hàng không quân sự.
