Ba Lan tuyên bố dừng chuyển giao tiêm kích MiG-29 cho Ukraine

Trong cuộc phỏng vấn với Polsat News ngày 29/6, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz cho biết Ba Lan từng đề xuất một mô hình hợp tác, theo đó chuyển giao máy bay chiến đấu để đổi lấy quyền tiếp cận công nghệ và kinh nghiệm của Ukraine trong lĩnh vực UAV.

“Tôi đã đề xuất một cách tiếp cận mà theo tôi là rất công bằng và mang tính đối tác: đổi tiêm kích MiG lấy UAV. Ban đầu phía Ukraine đã đồng ý, nhưng sau đó không thực hiện thỏa thuận này. Vì vậy sẽ không có MiG dành cho Ukraine, bởi Ba Lan không có UAV cũng như không có năng lực về UAV,” ông nói.

Tiêm kích MiG-29 của Ba Lan. Ảnh: Facebook/Ukrainian Land Forces

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan, Kiev đang sở hữu năng lực đáng kể trong lĩnh vực công nghệ không người lái và có thể chia sẻ bí quyết cũng như cho Warsaw tiếp cận một phần công nghệ để đổi lại sự hỗ trợ quân sự. Ông cho rằng hợp tác về UAV có thể trở thành một trụ cột quan trọng trong quan hệ đối tác quân sự song phương và là biểu hiện của tinh thần đoàn kết giữa hai nước.

Dù vậy, ông không cho rằng việc chính phủ tiền nhiệm chuyển giao vũ khí cho Ukraine trong những tháng đầu sau khi xung đột với Nga bùng phát mà không kèm điều kiện là một sai lầm.

Ba Lan từng chuyển giao 14 tiêm kích MiG-29 cho Ukraine vào mùa xuân năm 2023, trở thành quốc gia đầu tiên cung cấp máy bay chiến đấu cho Kiev. Đến tháng 7/2024, trong chuyến thăm Warsaw của Tổng thống Volodymyr Zelensky, Ukraine và Ba Lan đã ký thỏa thuận an ninh song phương, trong đó có nội dung xem xét khả năng chuyển giao ít nhất 14 tiêm kích MiG-29 của Ba Lan cho Ukraine sau khi Không quân Ba Lan tiếp nhận các tiêm kích F-35.

Cuối năm 2025, Warsaw tiếp tục xây dựng một gói viện trợ quân sự mới cho Ukraine, dự kiến bao gồm xe bọc thép và MiG-29. Đầu năm nay, Chính phủ Ba Lan xác nhận đã phê duyệt việc chuyển giao tối đa 9 tiêm kích MiG-29 cho Ukraine trong quá trình loại biên các máy bay thời Liên Xô để thay thế bằng các tiêm kích F-16 và F-35 do Mỹ thiết kế.

Tuy nhiên, đến ngày 15/6, Thứ trưởng Quốc phòng Ba Lan Cezary Tomczyk thông báo việc chuyển giao máy bay đã bị đình chỉ. Theo ông, nguyên nhân là Ukraine không sẵn sàng cho Ba Lan tiếp cận các công nghệ quân sự trong lĩnh vực UAV và các biện pháp chống UAV.

Phía Ukraine hiện chưa đưa ra bình luận về tuyên bố của Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan.

Những phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz được đưa ra trong bối cảnh quan hệ Ba Lan - Ukraine tiếp tục căng thẳng sau khi cuối tháng 5, Tổng thống Volodymyr Zelensky ký sắc lệnh đặt tên một đơn vị quân đội theo "Các Anh hùng của Quân đội Khởi nghĩa Ukraine" (UPA) thời Thế chiến II. UPA là đơn vị bị cáo buộc đứng sau các vụ thảm sát người Ba Lan vào Thế chiến II.

Sau động thái này, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã tước Huân chương Đại bàng Trắng của ông Zelensky, kéo theo việc hai bên lần lượt từ chối các phần thưởng và danh hiệu do phía còn lại trao tặng.

Ông Jarosław Kaczyński - Chủ tịch đảng Luật pháp và Công lý (PiS) của Ba Lan, đã kêu gọi Warsaw ngăn chặn các vòng đàm phán mới về tiến trình gia nhập Liên minh châu Âu (EU) của Ukraine.

Bình luận về tranh cãi, ông Kosiniak-Kamysz cho rằng Ukraine sẽ gặp nhiều khó khăn trong tiến trình gia nhập EU nếu tiếp tục tôn vinh các nhân vật gây tranh cãi..

Ông nhấn mạnh mọi quốc gia đều phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt trong tiến trình gia nhập EU, bao gồm cả những yêu cầu liên quan đến ký ức lịch sử. Theo ông, không thể xây dựng sự hợp tác trong khối dựa trên việc tôn vinh các nhân vật hoặc phong trào gây đau thương, bị phản đối và lan truyền những điều sai lệch về các quốc gia láng giềng trong EU.