Ba nhóm ngành cổ phiếu 'ngược dòng' trước biến động tại Trung Đông

"Điểm sáng" ngược dòng

Theo nhận định từ chuyên gia Công ty Cổ phần Chứng khoán VPBank (VPBankS), trong bối cảnh xung đột căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, một số nhóm ngành tại thị trường chứng khoán Việt Nam có thể hưởng lợi rõ nét nhờ xu hướng dòng tiền có thể đổ vào do giá dầu tăng, trong khi nhiều lĩnh vực khác có thể đối diện áp lực ngắn hạn.

Một trong 3 nhóm ngành được hưởng lợi là cổ phiếu nhóm ngành dầu khí và năng lượng. Chuyên gia từ VPBankS dự báo, nhóm trên được hưởng lợi trực tiếp và rõ rệt nhất nếu giá dầu tiếp tục duy trì đà tăng. Đây là nhóm thường hưởng lợi trực tiếp và mạnh nhất (GAS, BSR, PVS, PVD, PVC, OIL, PLX...). Cụ thể, các mã này thường tăng mạnh khi dầu tăng giá, do biên lợi nhuận cải thiện, dự án thượng nguồn/hạ tầng khí được thúc đẩy. VPBankS cho rằng, các cổ phiếu trên sẽ là nhóm "điểm sáng" trong bối cảnh hiện tại, có thể đi ngược xu hướng thị trường chung.

Cổ phiếu GAS thuộc nhóm ngành dầu khí và năng lượng tăng kịch biên độ trong phiên đầu tuần, ngày 2/3/2026. Ảnh minh họa.

Dòng cổ phiếu hóa chất liên quan dầu khí cũng có thể hưởng lợi gián tiếp từ thông tin, hoặc giá nguyên liệu tăng, trong đó nhóm phân bón (DPM, DCM, BFC, CSV…) có thể có phản ứng tăng giá tích cực.

Dòng cổ phiếu cảng biển và logistics có thể hưởng lợi nếu tuyến vận tải thay đổi hoặc nhu cầu vận tải năng lượng tăng, giá cước vận tải tăng. Các chuyên gia lưu ý các mã chứng khoán dùng này gồm GMD, PVT, HAH…

Ở chiều ngược lại, các lĩnh vực nhạy cảm với lạm phát và chi phí nhiên liệu như tiêu dùng, sản xuất và vận tải đường bộ. Đây là các ngành có thể chịu tác động tiêu cực nếu giá xăng dầu bán lẻ trong nước tăng mạnh kéo biên lợi nhuận thu hẹp.

Theo phân tích của chuyên gia VPBankS, việc đóng cửa eo biển Hormuz có thể ảnh hưởng lớn đến diễn biến giá dầu trong tuần tới. Đây là tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới. Khoảng 20 - 22% nguồn cung dầu toàn cầu (tương đương 20 - 21 triệu thùng/ngày) cùng lượng lớn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Saudi Arabia, Iraq, UAE, Kuwait, Qatar và Iran đều đi qua khu vực này.

Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy, hoạt động vận chuyển dầu và khí đốt qua eo biển gần như ngưng trệ. Iran đã phát cảnh báo không cho phép tàu thuyền đi qua khu vực, khiến nhiều công ty năng lượng và hãng thương mại tạm dừng vận chuyển.

Trong ngắn hạn, chuyên gia từ VPBankS cho rằng, nếu việc hạn chế kéo dài dù chỉ vài ngày, nguồn cung có thể bị ảnh hưởng đáng kể. Giá dầu có thể tăng thêm 10 - 50 USD/thùng, với kịch bản xấu có thể lên vùng 90 - 150 USD/thùng. Tuy nhiên, trong trường hợp Mỹ can thiệp hải quân để tái lập lưu thông, thời gian gián đoạn có thể rút ngắn. Còn trong trường hợp xung đột leo thang nghiêm trọng, nguồn cung toàn cầu có thể mất 10 - 20%, đẩy giá dầu tăng cao.

Thị trường chứng khoán "rung lắc" ngắn hạn, hồi phục trung hạn?

Dự báo tác động đến VN-Index trong tuần từ ngày 2/3 đến ngày 6/3/2026, chuyên gia của VPBankS cho rằng, ảnh hưởng mang tính ngắn hạn và thận trọng. Khi chỉ số đang tiệm cận vùng đỉnh lịch sử 1.900 - 1.920 điểm, áp lực bán có thể xuất hiện, kéo thị trường rung lắc về vùng 1.850 - 1.870 điểm, thậm chí 1.800 - 1.830 điểm nếu lực bán lan rộng hoặc khối ngoại bán ròng mạnh.

Tuy vậy, mức điều chỉnh chung được dự báo không quá sâu và khó xảy ra biến động mạnh như những cú sốc toàn cầu trước đây. Diễn biến tiêu cực, nếu có, chủ yếu mang tính ngắn hạn trong một vài phiên và có thể phục hồi nhanh nếu xung đột không kéo dài hoặc không gây gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung dầu toàn cầu.

Thị trường Việt Nam không phụ thuộc trực tiếp vào dầu Iran, do đó tác động phần lớn đến từ yếu tố tâm lý và dòng vốn ngoại. Trong trường hợp giá dầu sớm ổn định nhờ phản ứng điều tiết từ OPEC, VN-Index có thể quay lại trạng thái tích lũy và quay lại đà tăng, với cơ hội vẫn xuất hiện ở một số nhóm ngành.

Nhìn lại lịch sử các lần xung đột trước, ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân của Công ty Chứng Khoán Yuanta Việt Nam cho biết, các sự kiện chiến tranh và xung đột khiến đều tác động tiêu cực trong ngắn hạn và giảm dần tiêu cực trong dài hạn lên chỉ số S&P 500 với trung bình số phiên là 22 phiên có mức đáy thấp nhất và 47 phiên phục hồi về lại mức điểm chỉ số ngày bắt đầu sự kiện. Trong đó, mức độ tác độ tác động tiêu cực từ khu vực Trung Đông thấp hơn so với các khu vực khác.

Giá dầu sẽ thường được hưởng lợi tích cực trong ngắn hạn khi diễn ra sự kiện và tác động tiêu cực lên chỉ số S&P500, nên nhà đầu tư có thể hưởng lợi ích tích cực từ nhóm cổ phiếu dầu khí trong ngắn hạn, nhưng các cổ phiếu còn lại sẽ chịu tác động tiêu cực. Tuy nhiên, sau thời gian trung bình sau 22 ngày, thì chỉ số S&P500 có thể tạo đáy và dần hồi phục, giá dầu có thể sẽ hạ nhiệt trở lại.

Do đó, chuyên gia từ Yuanta Việt Nam khuyến nghị, trong ngắn hạn, nhà đầu tư có thể tận dụng đà tăng mạnh của giá dầu để chốt lời nhóm dầu khí và tận dụng nhịp giảm ở các nhóm cổ phiếu khác để mua vào cho chiến lược này./.

Tùng Linh