Ba Sơn: Nét đẹp văn hóa chợ phiên

Người dân bày bán mặt hàng dược liệu địa phương tại chợ phiên Ba Sơn

Những ngày đầu năm 2026, chúng tôi có mặt tại chợ phiên Ba Sơn, dạo một vòng quanh chợ, chúng tôi cảm nhận được không khí tấp nập kẻ mua, người bán rộn rã tiếng cười nói. Từng tốp bà con dân tộc Tày, Nùng, Dao từ các thôn bản xách túi đi chợ, vừa mua sắm, vừa chuyện trò rôm rả. Dạo vòng quanh chợ, chúng tôi thấy nhiều gian hàng được bày bán, chủ yếu là các sản phẩm đặc sản, nông sản do người dân trong vùng làm ra như: rượu men lá, mật ong, cây dược liệu, rau củ quả… Bên cạnh đó, các mặt hàng phục vụ nhu cầu sinh hoạt hằng ngày như quần áo, giày dép, đồ gia dụng, dụng cụ sản xuất nhỏ lẻ, thực phẩm tươi sống và một số hàng hóa thiết yếu khác cũng được bày bán đa dạng.

Chị Hà Thị Tình, thôn Bản Đon, xã Ba Sơn phấn khởi chia sẻ: Nhà tôi có 2 sào ruộng trồng rau củ quả các loại, trước kia, làm ra nông sản muốn bán phải mang đi chợ xã Cao Lộc hoặc Lộc Bình rất xa. Vừa phải đi sớm, lại thấp thỏm lo không bán được. Từ ngày có chợ phiên ngay tại xã, người nông dân chúng tôi chỉ cần mang hàng ra chợ là có người mua, nhà trồng gì thì bán nấy, không còn cảnh phải chở đi xa như trước nữa.

Với nhiều người dân nhất là bậc cao niên, chợ phiên Ba Sơn không chỉ là nơi mua bán, trao đổi hàng hóa mà đến chợ còn là để giao lưu, gặp gỡ, thăm hỏi người thân, trao đổi công việc... Bà Dương Thị Lan (70 tuổi), thôn Bản Vàng, xã Ba Sơn bày tỏ: “Hơn 25 năm rồi chợ mới họp lại. Người già như chúng tôi mừng lắm, không còn phải đi xe máy 30 cây số ra phố nữa. Đến đây, ngoài mua sắm còn để thăm hỏi bạn già, xem văn nghệ, tinh thần phấn chấn hẳn lên”.

Được biết, để có được không khí náo nhiệt này, chính quyền địa phương đã nỗ lực rất lớn trong việc khôi phục một nét văn hóa từng bị gián đoạn từ 25 năm trước. Với nguồn kinh phí 3 tỷ đồng từ ngân sách Nhà nước, chợ Ba Sơn đã được cải tạo khang trang trên diện tích gần 3.000 m². Chợ ấn định họp vào các ngày 3, 8, 13, 18, 23, 28 âm lịch hằng tháng.

Ông Nguyễn Văn Thịnh, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Ba Sơn cho biết: Xã Ba Sơn được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã: Mẫu Sơn, Cao Lâu và Xuất Lễ (thuộc huyện Cao Lộc cũ). Là 1 trong 8 xã thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn của tỉnh. Sau sáp nhập, nhu cầu giao thương, kết nối giữa các khu vực càng trở nên cấp thiết. Việc chợ phiên Ba Sơn chính thức đi vào hoạt động có ý nghĩa quan trọng, tạo cơ hội giao thương, kích cầu tiêu dùng để người dân trao đổi hàng hóa; đồng thời là cầu nối giữa người sản xuất với các thương lái, doanh nghiệp và người tiêu dùng trong và ngoài xã. Chúng tôi kỳ vọng chợ phiên sẽ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, tạo điều kiện để nhân dân trong vùng, nhất là khu vực biên giới, thuận lợi giao thương, buôn bán, qua đó tăng thu nhập cho từng hộ dân.

Từ khi chợ phiên được khôi phục, không khí mua bán trở nên nhộn nhịp hơn hẳn. Người dân mang đến chợ nhiều sản phẩm nông sản, đặc sản địa phương để mua bán, trao đổi, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hằng ngày. Không chỉ là nơi giao thương, chợ phiên còn dần trở thành không gian gặp gỡ, gắn kết cộng đồng vùng biên Ba Sơn.

Để thu hút bà con trong và ngoài xã, trong 6 phiên chợ đầu tiên kể từ ngày khai trương (27/12/2025), UBND xã đã tổ chức hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ. Trong thời gian tới, UBND xã sẽ tiếp tục quan tâm công tác quản lý, duy tu, bảo dưỡng các hạng mục hạ tầng chợ như: lập ki-ốt bán hàng, cải thiện hệ thống nhà vệ sinh và cấp thoát nước… nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu mua bán, trao đổi hàng hóa của người dân. Cùng với đó, xã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân, nhất là các hộ sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, chủ động đưa sản phẩm ra chợ để giới thiệu, tiêu thụ; khuyến khích phát triển các sản phẩm đặc trưng của địa phương…

Với sự quan tâm của chính quyền và sự đồng thuận của Nhân dân, tin tưởng rằng, chợ phiên Ba Sơn sẽ từng bước đi vào hoạt động ổn định, phát huy vai trò là điểm tựa sinh kế, không gian sinh hoạt văn hóa, góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa chợ phiên, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Nhóm PV