Bác Hồ trong lòng nhân dân các dân tộc Cao Bằng

Ngày 28/1/1941, giữa núi rừng biên cương Pác Bó, Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Tổ quốc. Từ đây, Người trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, đưa ra những quyết sách chiến lược có ý nghĩa lịch sử, mở ra bước ngoặt cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Bức thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi đồng bào Cao Bằng ngày 2/9/1947 (ảnh tư liệu)

Trong những năm tháng đầu tiên đầy hiểm nguy ấy, đồng bào các dân tộc Cao Bằng đã trở thành chỗ dựa tin cậy, là hậu phương vững chắc che chở, nuôi giấu, bảo vệ Bác và các cán bộ cách mạng.

Những mái nhà sàn đơn sơ, những bát cơm ngô, củ sắn sẻ chia trong gian khó, những con đường rừng hiểm trở được đồng bào dẫn lối… đã góp phần bảo vệ an toàn cho lãnh tụ cách mạng và Trung ương Đảng trong giai đoạn chuẩn bị Tổng khởi nghĩa.

Phong trào Việt Minh từ Cao Bằng lan tỏa mạnh mẽ, các tổ chức cứu quốc được xây dựng rộng khắp, lực lượng du kích hình thành từ chính quần chúng nhân dân, tạo nền tảng vững chắc cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Với Bác Hồ, Cao Bằng không chỉ là căn cứ địa cách mạng mà còn là nơi gửi gắm tình cảm sâu nặng. Người sống hòa mình với đồng bào, cùng ăn, cùng ở, cùng lao động và chiến đấu.

Hình ảnh “Già Thu” giản dị trong bộ áo chàm của đồng bào Nùng đã trở nên thân quen, gần gũi. Chính từ sự gắn bó ấy, Bác càng thấu hiểu và tin tưởng vào sức mạnh của nhân dân, coi việc đi vào quần chúng, dựa vào dân là nền tảng của cách mạng.

Tình cảm ấy được Người thể hiện sâu sắc trong Thư gửi đồng bào Cao Bằng ngày 2/9/1947, với những lời lẽ chân thành, xúc động, nhắc lại quãng thời gian “no đói có nhau, sướng khổ cùng nhau”, ghi nhận sự hy sinh thầm lặng nhưng to lớn của đồng bào các dân tộc trong những năm tháng kháng chiến gian lao. Đó không chỉ là lời tri ân, mà còn là minh chứng sống động cho mối quan hệ keo sơn giữa lãnh tụ và nhân dân.

Bác Hồ về thăm bà con Pác Bó (Hà Quảng, Cao Bằng) tháng 2/1961.

Cao Bằng vì thế được Bác Hồ coi là quê hương thứ hai. Tháng 2/1961, Bác trở lại thăm Cao Bằng sau 20 năm xa cách. Cuộc trở về ấy diễn ra trong không khí ấm áp, thân tình, như người con lâu ngày trở lại thăm nhà. Bác xúc động nói: “Tôi về thăm nhà, làm sao lại phải đón tôi!” – một câu nói giản dị nhưng chứa đựng tình cảm sâu nặng, xóa nhòa mọi khoảng cách giữa vị lãnh tụ tối cao và đồng bào nơi cội nguồn cách mạng.

Trong chuyến thăm này, Bác gặp gỡ đồng bào, thăm các gia đình có công với cách mạng, nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ và nhân dân toàn tỉnh. Người khen ngợi tinh thần đoàn kết, truyền thống yêu nước của đồng bào các dân tộc Cao Bằng, đồng thời căn dặn cán bộ, đảng viên phải hết lòng phục vụ nhân dân, xứng đáng với niềm tin mà nhân dân gửi gắm.

Ngày 21/2/1961, Bác đã có buổi nói chuyện với đồng bào và cán bộ tỉnh Cao Bằng. (Ảnh tư liệu)

Đó cũng là lần cuối cùng Bác Hồ về thăm Cao Bằng trước khi Người đi xa. Dẫu vậy, trong suốt những năm tháng sau này, Bác vẫn luôn dành cho Cao Bằng sự quan tâm đặc biệt, gửi gắm tình cảm, niềm tin và kỳ vọng.

Trải qua 85 năm kể từ ngày Bác Hồ về nước, hình ảnh và tư tưởng của Người vẫn sống mãi trong lòng nhân dân các dân tộc Cao Bằng. Mối quan hệ giữa Bác và đồng bào nơi đây đã trở thành biểu tượng sinh động của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, của tư tưởng “lấy dân làm gốc”, là niềm tự hào sâu sắc của Cao Bằng – mảnh đất cội nguồn cách mạng.

Nguyễn Liên