Bắc Ninh: 49 làng Quan họ gốc hội ngộ, khoe sắc vốn cổ

Lần đầu tiên, 49 làng Quan họ gốc của thành phố Bắc Ninh cùng hội tụ tại Liên hoan các làng Quan họ gốc thành phố Bắc Ninh lần thứ I năm 2026 - một sân chơi văn hóa, nghệ thuật dành riêng cho các làng Quan họ gốc.

Các đồng chí lãnh đạo thành phố Bắc Ninh trao Cờ lưu niệm tặng 49 đoàn nghệ thuật quần chúng tham dự liên hoan. (Ảnh: TT)

Các đồng chí lãnh đạo thành phố Bắc Ninh trao Cờ lưu niệm tặng 49 đoàn nghệ thuật quần chúng tham dự liên hoan. (Ảnh: TT)

Không đơn thuần là cuộc tranh tài về giọng hát, liên hoan còn là dịp để các nghệ nhân, liền anh, liền chị giao lưu, trình diễn, trao đổi kinh nghiệm và tiếp tục gìn giữ những giá trị quan họ truyền thống.

Nhà hát Dân ca Quan họ (phường Kinh Bắc, thành phố Bắc Ninh) những ngày này bừng sáng ánh đèn, thiết tha lời ca, tiếng hát. Hơn 1500 nghệ nhân, liền anh, liền chị và nhạc công đến từ 49 làng Quan họ gốc thuộc 11 xã, phường trên địa bàn thành phố đã tụ họp về đây tham dự Liên hoan các làng Quan họ gốc thành phố Bắc Ninh lần thứ I.

Đoàn nghệ thuật quần chúng làng Quan họ gốc Viêm Xá (phường Kinh Bắc) biểu diễn mở màn liên hoan. (Ảnh: TT)

Đoàn nghệ thuật quần chúng làng Quan họ gốc Viêm Xá (phường Kinh Bắc) biểu diễn mở màn liên hoan. (Ảnh: TT)

Đây là lần đầu tiên trên quê hương của "một làn nắng cũng mang điệu dân ca" tổ chức sân chơi dành riêng cho các làng Quan họ gốc. Mỗi làng thành lập một đoàn nghệ thuật quần chúng với tối thiểu 25 thành viên, xây dựng chương trình biểu diễn không quá 20 phút, gồm 3 tiết mục đơn ca, song ca và tốp ca. Trong đó, tiết mục song ca ưu tiên hình thức hát đối đáp truyền thống giữa liền anh và liền chị, không sử dụng nhạc đệm. Nội dung tập trung giới thiệu những làn điệu Quan họ lời cổ, cách ứng xử, lề lối giao tiếp, trang phục và phong cách trình diễn mang đậm bản sắc văn hóa Quan họ gốc.

49 làng Quan họ gốc, 49 sắc màu mang đến liên hoan không chỉ tiếng hát mượt mà mà còn chứa đựng cả một hệ thống phong tục, lề lối giao tiếp, ứng xử tinh tế, nhã nhặn của người Kinh Bắc. Điều đặc biệt dễ nhận thấy ngay tại liên hoan đã có sự tiếp nối, trao truyền khi nhiều đoàn nghệ thuật có sự góp mặt của các thế hệ từ nghệ nhân cao tuổi, các liền anh, liền chị đến những cô bé, cậu bé “ quan họ nhí”.

Sự có mặt của những cô bé, cậu bé " quan họ nhí" tại liên hoan là sự tiếp nối, trao truyền. (Ảnh: TT)

Sự có mặt của những cô bé, cậu bé " quan họ nhí" tại liên hoan là sự tiếp nối, trao truyền. (Ảnh: TT)

Biểu diễn mở màn liên hoan, Đoàn nghệ thuật quần chúng làng Quan họ gốc Viêm Xá (phường Kinh Bắc) đưa người nghe về với hội làng Diềm - nơi thờ Đức Vua Bà, Thủy tổ khởi sinh ra Quan họ trong không khí ngày Xuân rộn ràng.

Góp mặt trong ngày hội vui của người quan họ, Câu lạc bộ Văn hóa Quan họ làng Hòa Đình (phường Võ Cường) mang đến những tiết mục được chuẩn bị công phu, tái hiện trình tự một canh hát Quan họ truyền thống. Ông Trần Văn Quyến, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Văn hóa Quan họ làng Hòa Đình chia sẻ: Chúng tôi rất phấn khởi khi thành phố Bắc Ninh lần đầu tiên tổ chức hội thi dành riêng cho các liền anh, liền chị thuộc 49 làng Quan họ cổ. Câu lạc bộ đã chuẩn bị các tiết mục từ sớm, với các thành viên, điều quan trọng không phải chuyện giành giải mà là được thể hiện niềm đam mê, phục vụ khán giả và giao lưu với các làng Quan họ bạn.

Với chủ đề “Quan họ thắm tình”, Câu lạc bộ Quan họ Cô Mễ (phường Vũ Ninh) tham gia liên hoan với mong muốn kết nối 49 làng Quan họ gốc, cùng giao lưu, trao đổi kinh nghiệm và học hỏi những nét đặc sắc trong thực hành di sản.

Tiết mục biểu diễn tại liên hoan. (Ảnh: TT)

Tiết mục biểu diễn tại liên hoan. (Ảnh: TT)

Bà Nguyễn Thị Sợi, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Quan họ Cô Mễ cho biết: "Câu lạc bộ hiện có 38 hội viên, duy trì luyện tập thường xuyên, nhiều buổi phải tập vào buổi tối. Tuy nhiên, việc bảo tồn vốn cổ còn gặp khó khăn. Một số liền anh, liền chị thế hệ trước từng nắm giữ nhiều câu ca, lời cổ và phong cách hát truyền thống, nhưng một phần vốn di sản chưa được lưu giữ, trao truyền đầy đủ. Tại liên hoan, chúng tôi mong muốn tiếp thu thêm nhiều câu ca, làn điệu và lối hát cổ để nâng cao kỹ năng thực hành, góp phần gìn giữ và lan tỏa Quan họ đến các thế hệ sau”.

Ông Trịnh Hữu Hùng, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trưởng Ban tổ chức liên hoan cho biết: Vùng đất Bắc Ninh-Kinh Bắc ngàn năm văn hiến, nơi hội tụ và lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của dân tộc, trong đó Dân ca Quan họ Bắc Ninh là di sản tiêu biểu, kết tinh tâm hồn, cốt cách, phong tục và nét đẹp trong văn hóa ứng xử của người Kinh Bắc. Trải qua nhiều thế hệ, những làn điệu Quan họ mượt mà, đằm thắm đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của nhân dân, góp phần làm nên bản sắc văn hóa riêng có của quê hương Bắc Ninh.

Ông Trịnh Hữu Hùng, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trưởng Ban tổ chức liên hoan. (Ảnh: TT)

Ông Trịnh Hữu Hùng, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trưởng Ban tổ chức liên hoan. (Ảnh: TT)

Liên hoan các làng Quan họ gốc thành phố Bắc Ninh lần thứ Nhất năm 2026 diễn ra trong hai ngày 17,18/11 được tổ chức nhằm tôn vinh, khẳng định vai trò của các cộng đồng trực tiếp nắm giữ, thực hành và trao truyền di sản. Đây là lần đầu tiên thành phố tổ chức một sân chơi văn hóa, nghệ thuật dành riêng cho các làng Quan họ gốc, thể hiện sự quan tâm đối với chủ thể của di sản, đồng thời tạo điều kiện để các nghệ nhân, liền anh, liền chị giao lưu, trình diễn, trao đổi kinh nghiệm và tiếp tục gìn giữ những giá trị Quan họ truyền thống.

Liên hoan cũng là hoạt động văn hóa, nghệ thuật ý nghĩa trong chuỗi sự kiện chào mừng Tuần Văn hóa Đại đoàn kết thành phố Bắc Ninh năm 2026, diễn ra từ ngày 18 đến ngày 24/11/2026, hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11. Qua đó, góp phần tôn vinh các giá trị văn hóa dân tộc, khơi dậy niềm tự hào, ý thức trách nhiệm của cộng đồng trong bảo tồn bản sắc văn hóa, tăng cường giao lưu, gắn kết và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Với những giá trị đặc sắc về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật, ngày 30/9/2009, Dân ca Quan họ Bắc Ninh được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây không chỉ là niềm tự hào của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Bắc Ninh mà còn đặt ra trách nhiệm trong việc bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị di sản, bảo đảm Quan họ tiếp tục được thực hành, trao truyền và lan tỏa trong đời sống đương đại.

MINH ANH

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/bac-ninh-49-lang-quan-ho-goc-hoi-ngo-khoe-sac-von-co-post1003381.html