Bắc Ninh dừng dự án trùng tu chùa Dâu gần 2.000 năm tuổi do không còn phù hợp quy hoạch

UBND tỉnh Bắc Ninh vừa ban hành Quyết định số 517/QĐ-UBND về việc dừng thực hiện dự án trùng tu, tôn tạo khu di tích chùa Dâu (phường Trí Quả, thị xã Thuận Thành). Đây là một trong những ngôi chùa cổ nhất Việt Nam, được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt vào năm 2013. Việc dừng dự án đánh dấu sự khép lại của một kế hoạch bảo tồn kéo dài hơn hai thập kỷ nhưng gặp nhiều vướng mắc về thủ tục và thực địa.

Lý do chính thức dừng dự án trùng tu chùa Dâu

Theo quyết định do Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh ký, dự án phải dừng triển khai do đã hết thời hạn thực hiện từ tháng 10/2022 nhưng chưa hoàn thành. Quan trọng hơn, nội dung dự án hiện không còn phù hợp với các quy hoạch mới của tỉnh cũng như quy hoạch bảo quản, tu bổ và phục hồi di tích chùa Dâu đã được phê duyệt sau này.

Bên cạnh đó, một số hạng mục quan trọng bị đình trệ do vướng mắc kéo dài trong công tác giải phóng mặt bằng và chưa triển khai được bước thiết kế bản vẽ thi công. UBND tỉnh giao chủ đầu tư khẩn trương hoàn tất các thủ tục kết thúc dự án, thực hiện quyết toán đối với các hạng mục đã hoàn thành và chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư theo quy định.

Chùa Dâu. Ảnh: IT

Hiện trạng các hạng mục đã thi công và bị hủy bỏ

Dù dự án bị dừng, một số hạng mục quan trọng đã kịp hoàn thành và được phê duyệt quyết toán trong các giai đoạn trước. Cụ thể bao gồm:

Hạng mục bảo tồn: Tiền thất, Tam Bảo, hành lang Tả – Hữu, nhà Hậu đường.
Hạng mục xây mới và cải tạo: Tam quan, nhà Tổ, khu bếp, kho, hệ thống sân vườn và mạng lưới đường nội bộ trong khu di tích.

Ngược lại, các phần việc sẽ chính thức dừng thực hiện bao gồm việc kè ao chùa, xây dựng bãi đỗ xe và đoạn tường rào giáp Quốc lộ 17. Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do không giải phóng được mặt bằng từ phía người dân và thiếu tính đồng bộ với quy hoạch giao thông hiện hành.

Hành trình 24 năm và hai lần điều chỉnh vốn

Dự án trùng tu, tôn tạo khu di tích chùa Dâu được phê duyệt lần đầu vào năm 2002 với mục tiêu bảo tồn trung tâm Phật giáo cổ đại vùng Luy Lâu. Trong suốt quá trình triển khai, dự án đã trải qua nhiều lần điều chỉnh về quy mô và ngân sách:

Sau khi Bảo tàng Bắc Ninh hoàn thành một số phần việc trong giai đoạn 2002–2014, dự án được bàn giao lại cho UBND thị xã Thuận Thành tiếp tục triển khai các hạng mục còn lại. Tuy nhiên, tình trạng chậm trễ trong bồi thường tái định cư khiến dự án không thể về đích đúng hạn vào tháng 10/2022.

Giá trị lịch sử của Di tích Quốc gia đặc biệt chùa Dâu

Chùa Dâu (còn gọi là Pháp Vân tự hay Cổ Châu tự) tọa lạc tại vùng Luy Lâu, trung tâm kinh tế - văn hóa cổ xưa. Đây là ngôi chùa gắn liền với quá trình du nhập của Phật giáo vào Việt Nam từ thế kỷ thứ II. Với giá trị đặc biệt về kiến trúc nghệ thuật và tín ngưỡng, chùa Dâu luôn là trọng điểm trong các kế hoạch bảo tồn văn hóa của tỉnh Bắc Ninh. Việc dừng dự án cũ được xem là bước đi cần thiết để chuẩn bị cho những kế hoạch quy hoạch và bảo tồn đồng bộ, chuyên sâu hơn trong tương lai.

Tuệ Nhân