Bắc Ninh: Hoàn thiện hạ tầng, nâng tầm điểm đến

Những hành trình hấp dẫn

Bắc Ninh sở hữu hàng nghìn di tích, lễ hội, bảo vật quốc gia, di sản văn hóa phi vật thể và 8 di sản được UNESCO ghi danh cùng nhiều danh thắng như Suối Mỡ, hồ Cấm Sơn, hồ Khuôn Thần, rừng nguyên sinh Khe Rỗ, khu bảo tồn thiên nhiên Tây Yên Tử… Đó là nền tảng để Bắc Ninh xây dựng những hành trình du lịch trải nghiệm đa dạng, phù hợp với xu hướng của du khách quốc tế ngày càng quan tâm đến văn hóa bản địa, đời sống cộng đồng và những giá trị nguyên bản.

Khách du lịch hào hứng đón nhận quà lưu niệm in hình di sản văn hóa Kinh Bắc.

Tại chùa Vĩnh Nghiêm (phường Tân An), du khách tìm về không gian Phật giáo linh thiêng, khám phá kho mộc bản quý giá với 3.050 bản khắc kinh, sách thuốc và luật giới Phật giáo, được ghi danh Di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Những trải nghiệm như chiêm bái bộ tượng Tam Tổ Trúc Lâm, tìm hiểu kiến trúc cổ hay trực tiếp in mộc bản giúp hành trình tham quan sinh động hơn.

Cùng với Vĩnh Nghiêm, chùa Bổ Đà với những bức tường đất rêu phong, vườn tháp cổ và không gian thanh tịnh cũng đang trở thành điểm đến được du khách quốc tế quan tâm. Việc Vĩnh Nghiêm, Bổ Đà cùng các di tích liên quan được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới càng mở rộng cơ hội đưa những giá trị văn hóa Kinh Bắc đến gần hơn với bạn bè quốc tế.

Sức hấp dẫn không chỉ nằm ở các công trình cổ. Tại Trung tâm Bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ (phường Thuận Thành), du khách có thể trực tiếp quan sát nghệ nhân khắc ván, in tranh và tự tay tạo nên một sản phẩm độc đáo. Bắt đầu hoạt động từ năm 2022 đến nay, Trung tâm đã đón hơn 10 nghìn lượt khách, trong đó hơn 1 nghìn lượt khách quốc tế. Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Đăng Chế cho biết: Nhiều đoàn khách nước ngoài đến đây tham quan rất thích tìm hiểu kỹ thuật làm tranh và trực tiếp trải nghiệm in tranh dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân.

Thời gian qua, hạ tầng du lịch trên địa bàn tỉnh từng bước được cải thiện; các di tích lịch sử - văn hóa được quan tâm bảo tồn, tôn tạo; một số sản phẩm du lịch mới hấp dẫn du khách. Toàn tỉnh hiện có 1.057 cơ sở lưu trú với khoảng 16,4 nghìn buồng, phòng; trong đó có 6 khách sạn 5 sao và 22 khách sạn từ 1 - 3 sao. Cùng đó, 3 sân golf tiêu chuẩn quốc tế đã đi vào hoạt động tại các phường, xã: Tiền Phong, Vân Hà, Bắc Lũng; 40 khu, điểm du lịch cấp tỉnh và hệ thống nhà hàng đa dạng, phong phú, quy mô khá lớn. Năm 2025, tỉnh đón khoảng 6,3 triệu lượt khách, trong đó 355 nghìn lượt khách quốc tế, doanh thu du lịch đạt khoảng 5.500 tỷ đồng. Sáu tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đón 4,17 triệu lượt khách, trong đó hơn 280 nghìn lượt khách quốc tế.

Hiện nay, lực lượng chuyên gia nước ngoài đang làm việc tại tỉnh khoảng 60 nghìn người là nguồn du khách công vụ, MICE (du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo, triển lãm và khen thưởng của doanh nghiệp), là nhóm khách tiềm năng cho nghỉ dưỡng, golf, ẩm thực, mua sắm và khám phá văn hóa. Bắc Ninh có hệ thống giao thông thuận lợi nhờ kết nối với Hà Nội, sân bay Nội Bài, đặc biệt Cảng hàng không quốc tế Gia Bình dự kiến năm 2027 đi vào khai thác sẽ tạo ra động lực mới, thu hút đầu tư nước ngoài vào các khu công nghiệp, tạo điều kiện phát triển MICE.

Nâng cấp hạ tầng, mở rộng không gian trải nghiệm

Tiềm năng lớn nhưng hạ tầng và sản phẩm du lịch Bắc Ninh hiện vẫn chưa theo kịp nhu cầu của thị trường, nhất là đáp ứng yêu cầu của khách quốc tế. Thực tế, hạ tầng dịch vụ du lịch, giao thông kết nối các khu, điểm du lịch chưa đồng bộ; cơ sở lưu trú cao cấp còn ít và phân bố chưa đều; sản phẩm chưa đa dạng, thiếu những dịch vụ có sức hút để “giữ chân” khách. Nhân lực du lịch, nhất là lao động có chuyên môn, ngoại ngữ và kỹ năng phục vụ dòng khách du lịch cao cấp chưa đáp ứng yêu cầu… Đây là những “điểm nghẽn” cần sớm được tháo gỡ.

Khu du lịch sinh thái Suối Mỡ (xã Nghĩa Phương) thu hút khách tham quan, trải nghiệm.

Theo Đề án tổng thể phát triển du lịch giai đoạn 2026 - 2030, Bắc Ninh phấn đấu đến năm 2030 đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, hướng tới trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; trở thành trung tâm du lịch văn hóa - di sản - nghỉ dưỡng của vùng Thủ đô và đồng bằng sông Hồng. Mục tiêu là đón hơn 10 triệu lượt khách, trong đó hơn 1 triệu lượt khách quốc tế; doanh thu du lịch hơn 10 nghìn tỷ đồng.

Bắc Ninh phấn đấu đến năm 2030 đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, hướng tới trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; trở thành trung tâm du lịch văn hóa - di sản - nghỉ dưỡng của vùng Thủ đô và Đồng bằng sông Hồng. Mục tiêu là đón hơn 10 triệu lượt khách, trong đó hơn 1 triệu lượt khách quốc tế; doanh thu du lịch hơn 10 nghìn tỷ đồng.

Để thực hiện mục tiêu, trước hết, Bắc Ninh quan tâm nâng cấp hạ tầng, ưu tiên đầu tư những công trình có tính liên vùng, kết nối sân bay, nhà ga, đường bộ, đường sắt, bến thủy với các đô thị, khu và điểm du lịch. Cùng với nguồn lực của Nhà nước, các khu vực có lợi thế như sân bay Gia Bình, các phường Bắc Giang, Kinh Bắc, Võ Cường được định hướng thu hút các khu du lịch, tổ hợp vui chơi giải trí, trung tâm thương mại, nhà hàng, khách sạn, khu nghỉ dưỡng, sân golf và các công trình văn hóa, thể thao gắn với du lịch. Quyết tâm nâng chất lượng dịch vụ, từng bước khắc phục sự thiếu hụt phân khúc cao cấp, Bắc Ninh phấn đấu thu hút thêm ít nhất 2 - 3 khách sạn, khu nghỉ dưỡng tiêu chuẩn 4 - 5 sao cùng những thiết chế du lịch quy mô lớn. Theo ông Đỗ Tuấn Khoa, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bắc Ninh tập trung phát triển các nhóm sản phẩm du lịch đặc trưng, chủ lực và có giá trị gia tăng cao: Du lịch văn hóa - di sản - nghỉ dưỡng; du lịch cộng đồng và làng nghề; du lịch sinh thái, nông nghiệp - nông thôn; du lịch nghỉ dưỡng, thể thao và golf; du lịch công nghiệp và du lịch MICE; du lịch sáng tạo gắn với công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản và công nghệ số. Trong đó, chú trọng xây dựng các sản phẩm văn hóa - tâm linh, trải nghiệm làng nghề gắn với bản sắc Kinh Bắc; phát triển những hành trình như: Hành trình về miền di sản, tìm về cội nguồn Phật giáo, kết nối trải nghiệm quan họ, làng nghề với du lịch sinh thái cộng đồng.

Để kéo dài thời gian lưu trú của du khách, ngành chức năng tỉnh phối hợp với các địa phương và doanh nghiệp bổ sung “khoảng trống” về kinh tế đêm với việc tổ chức các hoạt động đặc sắc như: “Đêm quan họ trên thuyền”, không gian ẩm thực Kinh Bắc, phố đi bộ, chợ đêm văn hóa, trình diễn nghề thủ công, nghệ thuật, mua sắm sản phẩm OCOP... Các khu, điểm du lịch trên địa bàn cũng đang tích cực ứng dụng công nghệ số trong quản lý, vận hành và quảng bá, triển khai thuyết minh thông minh, đa ngôn ngữ. Đào tạo đội ngũ làm du lịch có ngoại ngữ, kỹ năng nghề và năng lực ứng dụng công nghệ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của du khách, nhất là khách nước ngoài.

Sự quan tâm và tích cực thực hiện những giải pháp sáng tạo của cấp ủy, chính quyền các cấp và ngành chức năng đang từng bước đưa vùng đất giàu di sản trở thành điểm đến hiện đại, chuyên nghiệp, giàu trải nghiệm, đủ sức “níu chân” khách du lịch trong nước và quốc tế, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh.