Bắc Ninh: Hướng tới tự chủ năng lượng

Khai thác nguồn điện tại chỗ

Trong chiến lược phát triển bền vững, Bắc Ninh xác định xây dựng nguồn điện tại chỗ là giải pháp quan trọng nhằm chủ động đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của nền kinh tế. Những năm gần đây, nhiều dự án cung cấp điện đã được đưa vào vận hành, từng bước hình thành hệ thống cung ứng điện đa dạng.

Đoàn đại biểu đến từ thành phố Calauan, Philippines tìm hiểu quy trình vận hành của Nhà máy điện rác Ngũ Thái, tháng 5/2026.

Tiêu biểu là Nhà máy điện rác Ngũ Thái của Công ty Năng lượng xanh T&J tại phường Song Liễu. Dự án được khởi công đầu năm 2022, tổng vốn đầu tư 74 triệu USD, vận hành thương mại từ tháng 1/2025 với công suất 13MW. Chỉ trong 6 tháng đầu năm nay, Nhà máy đã phát lên lưới hơn 41,37 triệu kWh điện, vận hành ổn định khoảng 98% công suất thiết kế. Mỗi ngày, Nhà máy tiếp nhận và xử lý khoảng 490 tấn rác, góp phần giảm áp lực xử lý chất thải, biến rác thành nguồn năng lượng hữu ích.

Ông Đoàn Văn Hữu, Tổng Giám đốc Công ty Năng lượng xanh T&J cho biết: "Sự đồng hành của tỉnh thông qua các chính sách về đất đai, thuế, nguồn cung rác và cơ chế xử lý đã tạo điều kiện để dự án sớm đi vào hoạt động hiệu quả. Doanh nghiệp sẽ nghiên cứu mở rộng đầu tư thêm dự án điện rác tại Bắc Ninh và một số địa phương khác khi điều kiện cho phép".

Đến nay, toàn tỉnh đã có 4 nhà máy điện rác đi vào hoạt động với tổng công suất hơn 36 MW. Các nhà máy này đều phát huy hiệu quả, vừa xử lý chất thải vừa bổ sung nguồn điện sạch cho hệ thống.

Song song với điện rác, tỉnh đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, đến năm 2035, tỉnh phải phát triển gần 3,4 nghìn MW điện mặt trời mái nhà. Tính đến hết tháng 6/2026, toàn tỉnh đã có gần 1,38 nghìn hệ thống được đăng ký và lắp đặt với tổng công suất khoảng 314 MW, trong đó khoảng 285 MW đã hoàn thành và đưa vào vận hành. Lượng điện này không chỉ góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia mà còn giúp doanh nghiệp chủ động năng lượng, giảm chi phí sản xuất.

Tỉnh đang triển khai 17 dự án cung cấp điện với tổng công suất hơn 1,93 nghìn MW, phần lớn vẫn trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư hoặc xây dựng. Một số dự án trọng điểm, trong đó có Nhà máy Nhiệt điện An Khánh - Bắc Giang và nhiều công trình lưới điện 220 kV, 500 kV vẫn chậm tiến độ, trong khi nhu cầu sử dụng điện của tỉnh tiếp tục tăng mạnh.

Dự báo công suất phụ tải cực đại của tỉnh năm 2026 khoảng 3.295 MW và năm 2027 khoảng 3.558 MW. Như vậy, mỗi năm Bắc Ninh cần bổ sung khoảng 300 MW nguồn điện mới. Nếu không chủ động được nguồn cung, việc thu hút đầu tư, nhất là các dự án công nghệ cao sẽ gặp nhiều thách thức.

Tầm nhìn năng lượng chiến lược

Tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 12,5-13% trong năm 2026 và duy trì mức tăng hai con số trong những năm tiếp theo. Điều đó đồng nghĩa nhu cầu về điện không chỉ tăng nhanh về sản lượng mà còn đòi hỏi độ ổn định và chất lượng ngày càng cao.

Nhận thức rõ vai trò của năng lượng đối với phát triển kinh tế, Bắc Ninh xác định đầu tư hạ tầng điện phải đi trước một bước. Cùng với việc hiện đại hóa lưới điện, tỉnh tập trung phát triển nguồn điện tại chỗ, hướng tới mục tiêu trở thành địa phương đầu tiên trong cả nước cơ bản tự chủ về nguồn điện.

Nhà máy xử lý rác và phát điện Bắc Giang tại phường Đa Mai đang xây dựng.

Đồng chí Phạm Văn Thịnh, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định, bảo đảm nguồn điện ổn định, chất lượng không chỉ là cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp mà còn là điều kiện tiên quyết để Bắc Ninh tiếp tục duy trì sức hút đầu tư và phát triển bền vững trong giai đoạn tới. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, tỉnh triển khai Đề án phát triển điện mặt trời mái nhà giai đoạn 2025 - 2035, có chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ kết hợp hệ thống lưu trữ điện. Đồng thời phối hợp với Bộ Công Thương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các chủ đầu tư tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn và lưới điện.

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, đến năm 2035, tỉnh phải phát triển gần 3,4 nghìn MW điện mặt trời mái nhà. Tính đến hết tháng 6/2026, toàn tỉnh đã có gần 1,38 nghìn hệ thống được đăng ký và lắp đặt với tổng công suất khoảng 314 MW, trong đó khoảng 285 MW đã hoàn thành và đưa vào vận hành.

Tại buổi làm việc với UBND tỉnh ngày 11/6, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long yêu cầu các đơn vị tập trung hoàn thành các công trình truyền tải 500 kV và 220 kV trọng điểm nhằm đáp ứng nhu cầu điện phục vụ phát triển công nghiệp công nghệ cao và các trung tâm dữ liệu. Tại buổi kiểm tra dự án Nhà máy Nhiệt điện An Khánh - Bắc Giang cuối tháng 6 vừa qua, đồng chí Nguyễn Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các sở, ngành và địa phương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với nhà đầu tư tháo gỡ các vướng mắc về quy hoạch, đất đai, môi trường và giải phóng mặt bằng, bảo đảm dự án triển khai đúng quy định, đúng tiến độ.

Thực hiện tinh thần chỉ đạo đó, các chủ đầu tư cam kết đẩy nhanh tiến độ thực hiện. Nhà máy xử lý rác và phát điện Bắc Giang tại phường Đa Mai đã đạt khoảng 51% khối lượng xây dựng, phấn đấu đưa vào vận hành trong tháng 6/2027. Dự án điện gió Bắc Giang 2 đặt mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng trong năm 2027 và phát điện thương mại vào năm 2028...

Với quyết tâm chính trị cao, Bắc Ninh đang từng bước hình thành hệ thống nguồn điện đa dạng, hiện đại và bền vững. Khi các dự án nguồn và lưới điện trọng điểm hoàn thành không chỉ đáp ứng tốt nhu cầu điện cho sản xuất và đời sống mà còn hiện thực hóa mục tiêu đưa Bắc Ninh trở thành trung tâm năng lượng tự chủ, tạo nền tảng vững chắc để phát triển công nghiệp công nghệ cao, thu hút đầu tư và duy trì tăng trưởng nhanh, bền vững trong những năm tới.