Bắc Ninh kiến tạo nền tảng cho chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu

Diễn đàn Công nghiệp Bắc Ninh 2026 với chủ đề “Kiến tạo trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu”. (Ảnh: NHƯ Ý)

Ngày 4/11, tại thành phố Bắc Ninh, Diễn đàn Công nghiệp Bắc Ninh 2026 với chủ đề “Kiến tạo trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu” đã tập trung thảo luận những cơ hội và giải pháp để địa phương tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất công nghiệp quốc tế, trong bối cảnh các tập đoàn đa quốc gia đẩy mạnh đa dạng hóa chuỗi cung ứng, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hoàng Quang Phòng nhấn mạnh, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng cao, nâng cao năng lực cạnh tranh và đổi mới mô hình tăng trưởng. Sau 40 năm đổi mới, cùng việc tham gia 17 hiệp định thương mại tự do song phương và đa phương, độ mở của nền kinh tế đã đạt mức cao, tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước kết nối sâu hơn với thị trường và chuỗi giá trị toàn cầu.

Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hoàng Quang Phòng. (Ảnh: NHƯ Ý)

Đặc biệt, xu hướng phát triển công nghiệp đang dịch chuyển mạnh sang các ngành chế tạo có hàm lượng công nghệ cao, trong đó trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng được ứng dụng trực tiếp vào sản xuất. Đây vừa là cơ hội, vừa đặt ra yêu cầu Việt Nam phải nâng cao năng lực làm chủ công nghệ, phát triển đồng bộ hạ tầng phần cứng, phần mềm và tự động hóa, qua đó từng bước tiến lên những phân khúc có giá trị gia tăng cao hơn.

“Trong tiến trình này, Bắc Ninh được đánh giá là địa phương có lợi thế nổi bật nhờ nền tảng công nghiệp điện tử, khả năng thu hút đầu tư và hệ thống khu, cụm công nghiệp quy mô lớn”, ông Hoàng Quang Phòng khẳng định.

Theo Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài Vương Thị Minh Hiếu, trong 10 tháng năm 2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt khoảng 55 tỷ USD, vốn giải ngân đạt 24 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ. Trong bối cảnh dòng vốn đầu tư quốc tế đang có sự dịch chuyển, yêu cầu đặt ra không chỉ là thu hút thêm dự án mà còn phải thay đổi cách tiếp cận, từ thu hút nhà đầu tư đến đặt nhà máy lắp ráp sang mô hình “đầu tư cùng Việt Nam”.

Theo đó, trọng tâm là thúc đẩy hợp tác đổi mới sáng tạo trong các ngành công nghiệp chiến lược như AI, bán dẫn, năng lượng mới; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng cao năng lực doanh nghiệp Việt Nam để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài Vương Thị Minh Hiếu.

Bắc Ninh hiện đứng thứ hai cả nước về quy mô thu hút FDI, với hơn 3.700 dự án và tổng vốn đăng ký hơn 52,5 tỷ USD. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh tiếp tục phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo và các ngành công nghệ cao. Tuy nhiên, để chuyển hóa lợi thế thu hút đầu tư thành năng lực cạnh tranh dài hạn, địa phương cần giải quyết đồng bộ các yêu cầu về hạ tầng, năng lượng, logistics và nhân lực.

Làm rõ định hướng này, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh cho biết, địa phương hiện có khoảng 1.000ha đất công nghiệp sạch, đã được chuẩn bị hạ tầng, sẵn sàng bàn giao cho nhà đầu tư. Riêng 9 tháng đầu năm 2026, tỉnh thu hút hơn 4 tỷ USD vốn đầu tư, trong đó có các dự án mới và mở rộng thuộc lĩnh vực bán dẫn, điện tử.

Một trong những lợi thế được tỉnh đặc biệt chú trọng là khả năng bảo đảm nguồn cung năng lượng cho sản xuất công nghệ cao. Công suất tiêu thụ điện trên địa bàn hiện đạt khoảng 3.300MW. Bắc Ninh đang dẫn đầu cả nước về phát triển điện mặt trời mái nhà, với khoảng 400MW đang hoạt động và 50MW hệ thống lưu trữ điện (BESS) đã được lắp đặt. Đến năm 2028, tỉnh phấn đấu nâng công suất điện sạch lên gần 4.000MW, đồng thời đăng ký hệ thống lưu trữ BESS tập trung lên tới 1.000MW.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh.

Cùng với năng lượng, hạ tầng giao thông và logistics đa phương thức được xác định là yếu tố quan trọng giúp giảm chi phí, nâng cao hiệu quả kết nối chuỗi cung ứng. Bắc Ninh đang đẩy nhanh các dự án kết nối với sân bay Gia Bình; phát triển ga đường sắt Yên Phong thành cảng cạn ICD và khai thác lợi thế vận tải đường sắt liên vận quốc tế, đường thủy. Tỉnh hiện vận hành 3 cảng cạn, trong đó Tân Cảng Quế Võ có công suất 300.000 TEU/năm.

Về nhân lực, địa phương triển khai chính sách hỗ trợ học phí cho sinh viên theo học các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ, cơ khí và bán dẫn; đồng thời tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để tổ chức đào tạo chuyên sâu về vận hành máy đúc chip, đóng gói và kiểm thử vi mạch bán dẫn.

Từ những lợi thế hiện có, thông điệp đặt ra tại diễn đàn là Bắc Ninh không chỉ hướng tới mở rộng quy mô sản xuất mà còn phải nâng cao chất lượng tăng trưởng, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước. Cùng với cam kết của chính quyền về phương châm “nói đi đôi với làm”, việc tháo gỡ kịp thời khó khăn cho nhà đầu tư, phát triển môi trường kinh doanh xanh và bền vững sẽ là những yếu tố quan trọng để địa phương hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu.