Bắc Ninh: Liên kết sản xuất, linh hoạt cơ cấu cây trồng vụ đông

Bố trí cơ cấu phù hợp

Vụ đông năm nay, toàn thành phố phấn đấu gieo trồng 26.000 ha cây vụ đông, tương đương cùng kỳ năm trước. Các cây trồng chủ lực được xác định gồm: Cây ngô khoảng 4.400 ha; lạc 750 ha; khoai lang 1.700 ha; khoai tây 5.100 ha. Rau các loại phấn đấu sản xuất được 12.750 ha, riêng cà rốt 1.250 ha.

Ông Trần Văn Nhiệm sử dụng giống cà rốt ngắn ngày cho vụ đông sớm.

Theo nhận định của ông Đặng Văn Tặng, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường), thời tiết vụ đông năm nay chịu ảnh hưởng của trạng thái El Nino. Đây là vụ đông ấm, ẩm, mưa nhiều đầu vụ, đất ướt sẽ ảnh hưởng thời vụ gieo trồng, mở rộng diện tích, nhất là vụ đông sớm; nhiệt độ mùa đông ấm sẽ ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển của các cây trồng ưa lạnh. Vì vậy, ngành Nông nghiệp và Môi trường định hướng các địa phương bố trí cơ cấu cây trồng hợp lý, tăng diện tích cây ưa ấm trong vụ sớm, duy trì ổn định nhóm cây ưa lạnh và cây trung tính.

Nắm bắt được tình hình đó, hiện nay, nông dân các khu vực đất bãi ven sông Đuống, sông Thái Bình là vùng sản xuất chuyên màu đang tích cực chuẩn bị vào vụ mới. Trên diện tích 20 mẫu trồng cà rốt ở thôn Đại Lai, xã Đại Lai, ông Trần Văn Nhiệm cẩn thận kiểm tra lại hệ thống béc phun nước, rà soát rãnh thoát tiêu nước ra sông. Theo ông Nhiệm, cà rốt là cây ưa lạnh, chịu hạn kém, ngập úng kéo dài có thể tác động đến sinh trưởng của cây. Hai năm trước, khu vực này chịu ảnh hưởng nặng nề của mưa bão, một số diện tích cà rốt xuống giống sớm bị thiệt hại nặng. Vì vậy, năm nay gia đình đã mở rộng rãnh thoát nước, chủ động mua thêm máy bơm tiêu nhằm hạn chế tình trạng úng cục bộ.

Cùng với đó, ông Nhiệm tìm hiểu tình hình thời tiết, đặc điểm sinh trưởng của cây trồng để bố trí cơ cấu giống phù hợp từng thời điểm. “Với diện tích cà rốt sớm, dự kiến thời gian từ khi trồng đến thu hoạch khoảng 100 ngày, gia đình tôi sử dụng giống Thực Trung của Trung Quốc. Giống này có ưu điểm thời gian sinh trưởng ngắn, khả năng chịu nhiệt tốt, phù hợp với điều kiện đầu vụ. Đến tháng 9, 10, khi bước vào chính vụ, gia đình tiếp tục trồng các giống truyền thống như Ti3, VA”, ông Nhiệm cho biết.

Một số hộ khác ở xã Đại Lai chuyển hướng sản xuất theo phương thức liên kết để giảm áp lực vốn và đầu ra. Ông Trần Văn Thực, thôn Trung Thành, sản xuất khoảng 40 mẫu cà rốt chia sẻ: "Từ năm ngoái, chúng tôi bắt đầu phối hợp với một doanh nghiệp để liên kết sản xuất. Theo đó, doanh nghiệp đã hỗ trợ giá giống và tiền vật tư khoảng 3,5 triệu/sào, ngay sau khi hoàn thành khâu xuống giống. Đây là nguồn lực quan trọng để chúng tôi duy trì sản xuất, đồng thời yên tâm khi đến kỳ thu hoạch đã có đầu mối để tiêu thụ”. Cách làm này mang lại hiệu quả rất tích cực, nhất là trong điều kiện chi phí các loại từ giá giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật cho đến giá nhân công năm nay đều tăng khoảng 10-15%.

Trong khi đó, Hợp tác xã Sao Thần Nông, phường Yên Dũng đang chuẩn bị các khâu để bước vào vụ mới. Theo chị Nguyễn Thị Nhung, Giám đốc Hợp tác xã, phần lớn trong số 300 ha sản xuất khoai tây của đơn vị đều được ký hợp đồng bao tiêu với Công ty trách nhiệm hữu hạn Orion Việt Nam. Do mưa liên tiếp thời gian qua nên diện tích sản xuất vụ đông sớm giảm, các hộ, hợp tác xã trồng liên kết sẽ đồng loạt xuống đồng từ giữa tháng 10. Để giảm chi phí và nâng khả năng chống chịu của cây trồng, Hợp tác xã chuẩn bị lượng lớn chế phẩm sinh học, phân hữu cơ, phân vi sinh đưa vào quy trình canh tác. Các sản phẩm này có thành phần từ các chủng nấm có lợi, góp phần hỗ trợ cây sinh trưởng, tăng sức chống chịu trong quá trình sản xuất.

Chỉ đạo tổ chức sản xuất kịp thời

Thực tế, với nhiều hộ nông dân, vụ đông là vụ canh tác quan trọng, mang lại nguồn thu đáng kể trong năm. Đồng hành cùng nông dân, các địa phương, ngành chức năng có những chỉ đạo kịp thời, định hướng sản xuất theo hướng tập trung, tạo điều kiện đưa cơ giới hóa và tiến bộ kỹ thuật vào đồng ruộng.

Vụ đông năm nay, toàn thành phố phấn đấu gieo trồng 26.000 ha cây vụ đông, tương đương cùng kỳ năm trước. Các cây trồng chủ lực được xác định gồm: Cây ngô khoảng 4.400 ha; lạc 750 ha; khoai lang 1.700 ha; khoai tây 5.100 ha...

Ông Trịnh Đình Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Đại Lai cho biết: “Vụ đông 2026-2027, các hợp tác xã trên địa bàn dự kiến gieo trồng 123 ha. Trong đó cà rốt trên đất bãi chuyên màu khoảng 76 ha, rau màu khác 3,5 ha. Xã định hướng bố trí cây trồng phù hợp với từng khu vực, gắn lịch luân canh, xen canh với đặc điểm đất đai, đồng thời khuyến khích tổ chức, cá nhân thuê, mượn đất để hình thành những khu canh tác quy mô lớn. Tại khu vực đất bãi của địa phương, nhiều hộ, nhóm hộ đã quy vùng sản xuất lớn từ vài ha cho đến 15, 20 ha, thuận lợi cho việc đưa cơ giới vào sản xuất như máy làm đất, máy đánh luống, máy thu hoạch”.

Về phía ngành chuyên môn, lãnh đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho rằng, đối với diện tích trong đồng, các địa phương cần chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ thu hoạch, giải phóng sớm diện tích để làm đất trồng cây trong khung thời vụ. Đối với khu vực đất bãi, khả năng điều tiết nước hạn chế, người dân cần tính toán lịch xuống giống hợp lý, ưu tiên những giống có khả năng thích ứng với điều kiện thời tiết và nhu cầu thị trường. Khi thời tiết mưa nhiều, nông dân có thể áp dụng biện pháp gieo hạt, làm bầu trước để khi có đất xuống giống luôn. Các hộ cần cân nhắc việc rải vụ để giảm thiểu rủi ro, ưu tiên trồng chính vụ để bảo đảm sinh trưởng của cây tốt nhất.

Trên cơ sở bám sát địa bàn, Chi cục sẽ cử cán bộ phối hợp với địa phương hướng dẫn nông dân kỹ thuật từ xuống giống, lựa chọn vật tư, phân bón, phòng trừ sâu bệnh. Chú trọng công tác dự tính, dự báo sâu bệnh theo từng loại cây và từng giai đoạn sinh trưởng để nông dân có biện pháp ứng phó kịp thời. Tăng cường kiểm tra chất lượng giống, các loại vật tư nông nghiệp; khuyến khích sử dụng phân bón chuyên dùng, nguồn gốc sinh học, tăng lượng phân hữu cơ, vi sinh nhằm nâng cao chất lượng đất và nông sản sau thu hoạch.

Đặc biệt, ngành Nông nghiệp và Môi trường sẽ tăng cường kết nối, thu hút doanh nghiệp tham gia liên kết sản xuất, tiêu thụ và chế biến nông sản cho nông dân, hợp tác xã, nhất là đối với cây cà rốt, khoai tây, ớt... Qua đó, từng bước hình thành chuỗi sản xuất ổn định, nâng cao giá trị nông sản, giúp người nông dân tích cực làm giàu từ vụ đông.