Bắc Ninh: Ngăn chặn thực phẩm bẩn xâm nhập bếp ăn tập thể

Sau khi có thông tin Công an thành phố Hà Nội khởi tố 8 bị can trong đường dây tiêu thụ, tuồn gần 300 tấn lợn bệnh vào trường học, chợ..., từ cuối tháng 3, số lượng học sinh đăng ký ăn bán trú tại Trường Tiểu học Phú Lâm 1 (xã Tiên Du) giảm từ 591 xuống còn 465 em.

Cô Trần Thị Thu Hòa, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, thực hiện sự chỉ đạo của Sở Giáo dục và Đào tạo, nhà trường đã phối hợp thực hiện rà soát hồ sơ, kiểm tra thực phẩm. Kết quả bước đầu không phát hiện nguồn thực phẩm cung cấp cho trường liên quan đến đường dây tiêu thụ lợn bệnh. Thông tin này được công khai, góp phần ổn định tâm lý phụ huynh và từng bước khôi phục số lượng học sinh ăn bán trú.

Một bữa ăn bán trú của học sinh Trường Tiểu học Phú Lâm 1.

Ông Nguyễn Bá Lừng, Trưởng Ban đại diện cha mẹ học sinh Trường Tiểu học Phú Lâm 1 cho biết, do có con cháu học tại trường, từ trước khi có thông tin vụ việc, cá nhân ông luôn duy trì việc kiểm tra đột xuất bếp ăn mỗi tuần một lần vào thời điểm nhập thực phẩm hoặc lúc nhà bếp đang chế biến. Gần đây, sau khi phối hợp với nhà trường kiểm tra từ hồ sơ đến thực tế, ông nhận thấy các khâu cơ bản bảo đảm nên chủ động thông tin lại cho phụ huynh.

Không chỉ ở trường học, vấn đề an toàn thực phẩm tại bếp ăn trong doanh nghiệp cũng rất đáng quan tâm. Ngày 3/4, suất ăn tại một doanh nghiệp thuộc Khu công nghiệp Tân Hưng bị phát hiện có dị vật. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin về suất ăn có dị vật, lãnh đạo doanh nghiệp đã yêu cầu đơn vị cung cấp đổi suất ăn, đề nghị mang mẫu đi kiểm nghiệm và chấm dứt hợp đồng. Để tăng cường kiểm soát, bảo đảm an toàn thực phẩm, doanh nghiệp này đang cải tạo nhà ăn, tiến hành lựa chọn lại nhà cung cấp đủ năng lực và dự kiến tổ chức nấu ăn tại chỗ từ giữa tháng 4.

Hiện nay, Sở Y tế đang quản lý 1.431 cơ sở thực phẩm, trong đó có 650 bếp ăn tập thể. UBND cấp xã quản lý bếp ăn tại các cơ sở giáo dục mầm non công lập và tư thục, chủ yếu theo hình thức tự nấu.

Thực tế cho thấy, để một suất ăn đến tay người sử dụng, thực phẩm phải đi qua nhiều công đoạn trong chuỗi cung ứng, từ nguồn cung, vận chuyển đến bảo quản, chế biến. Chính vì vậy, chỉ cần một mắt xích lỏng lẻo, nguy cơ mất an toàn thực phẩm luôn hiện hữu, không chỉ đe dọa trực tiếp sức khỏe người tiêu dùng mà còn làm xói mòn niềm tin của xã hội. Thực tế này đặt ra yêu cầu phải kiểm soát chặt chẽ, đồng bộ quy trình với nhiều lớp giám sát, không để kẽ hở cho thực phẩm bẩn xâm nhập các bếp ăn tập thể.

Hiện nay, các biện pháp kiểm soát an toàn thực phẩm tại các bếp ăn tập thể đang được hai ngành Y tế, Giáo dục và Đào tạo triển khai đồng bộ, quyết liệt. Theo ông Nguyễn Quang Huy, Phó Giám đốc Sở Y tế, Sở đang quản lý 1.431 cơ sở thực phẩm, trong đó có 650 bếp ăn tập thể. UBND cấp xã quản lý các bếp ăn tại các cơ sở giáo dục mầm non công lập và tư thục, chủ yếu theo hình thức tự nấu. “Trước những thông tin liên quan đến vụ tiêu thụ thực phẩm bẩn, mới đây, Sở Y tế ban hành kế hoạch kiểm tra đột xuất; Chi cục An toàn thực phẩm tỉnh đã thành lập các đoàn liên ngành để rà soát trên diện rộng các bếp ăn tập thể.

Đoàn liên ngành kiểm tra, hướng dẫn cách lưu mẫu thức ăn đúng quy định tại Trường Tiểu học Đông Thành phân hiệu 2 (phường Bắc Giang).

Đến hết ngày 8/4/2026, hai đoàn kiểm tra liên ngành đã tiến hành kiểm tra đột xuất 9 bếp ăn tập thể trên địa bàn tỉnh. Phần lớn cơ sở chứng minh được nguồn gốc nguyên liệu, tuy nhiên vẫn còn một số đơn vị chưa xuất trình đầy đủ hồ sơ và đã được yêu cầu bổ sung trong thời hạn quy định. Với quan điểm không có vùng cấm, không có ngoại lệ trong xử lý vi phạm an toàn thực phẩm, chúng tôi sẽ xử phạt nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm theo đúng quy định của pháp luật” - ông Huy khẳng định.

Song song với công tác kiểm tra, ngành Y tế cũng đang đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, tích hợp mã truy xuất nguồn gốc và kết nối thông tin liên ngành. Việc ứng dụng công nghệ được kỳ vọng sẽ giúp giảm phụ thuộc vào hồ sơ giấy, tăng khả năng giám sát theo thời gian thực và nâng cao tính minh bạch trong toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm.

Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có 852 cơ sở giáo dục tổ chức bếp ăn bán trú, trong đó 425 trường mầm non, 396 trường tiểu học, 17 trường trung học cơ sở và 14 trường trung học phổ thông.

Ông Nguyễn Vinh Thanh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: “Kiên quyết không để thực phẩm không an toàn, không có nguồn gốc xuất xứ xâm nhập vào bếp ăn trong các cơ sở giáo dục, Sở đã ban hành văn bản hỏa tốc yêu cầu các cơ sở giáo dục rà soát toàn bộ quy trình tổ chức bữa ăn bán trú, từ hợp đồng cung ứng, kiểm soát nguyên liệu đến việc công khai thông tin cho phụ huynh; tăng cường phối hợp với cơ quan y tế, hội cha mẹ học sinh trong việc giám sát thực phẩm cũng như quy trình sơ chế, chế biến thực phẩm, kiểm tra định kỳ và đột xuất để kịp thời phát hiện nguy cơ mất an toàn”.

Những động thái tăng cường kiểm soát từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các nhà trường là rất cần thiết để bảo đảm an toàn tại các bếp ăn tập thể, ngăn ngừa các hành vi trục lợi bất chính. Tuy nhiên, giải pháp cốt lõi là phải xây dựng những chuỗi cung ứng minh bạch, trong các khâu từ trang trại sản xuất đến khay cơm đều có thể truy xuất nguồn gốc thực phẩm, rõ trách nhiệm của nhà cung cấp, bên trung gian vận chuyển và người chế biến. Có như vậy mới bảo đảm sức khỏe lâu dài của lực lượng lao động cũng như sự phát triển của học sinh trong các nhà trường.