Bắc Ninh: Phát huy vai trò cấp ủy trong sắp xếp, sáp nhập trường học
Đến nay, việc sắp xếp, sáp nhập các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh đã cơ bản hoàn thành. Việc thành lập chi bộ, chỉ định cấp ủy, kiện toàn cán bộ quản lý trong các nhà trường được thực hiện đồng bộ với thành lập trường, tạo cơ sở chính trị để các đơn vị nhanh chóng ổn định tổ chức, đi vào hoạt động ngay trong năm học 2026 - 2027.
Sát thực tiễn, phù hợp từng địa bàn
Sắp xếp trường học không đơn thuần là giảm số lượng đầu mối, bởi mỗi trường gắn với một địa bàn dân cư, đội ngũ cán bộ, giáo viên và hàng trăm, hàng nghìn học sinh. Vì vậy, cấp ủy các xã, phường đã lãnh đạo, định hướng chính quyền và ngành chuyên môn đánh giá đúng thực trạng, cân nhắc điều kiện đi lại, quy mô học sinh, cơ sở vật chất, đội ngũ và định hướng phát triển dân cư để lựa chọn mô hình phù hợp. Tinh thần này được thể hiện trong chỉ đạo của Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Hồng Thái: Sắp xếp phải căn cứ điều kiện thực tế, bảo đảm thuận lợi cho người dân, có tầm nhìn dài hạn và hướng tới nâng cao chất lượng giáo dục bền vững.

Các đồng chí Thường trực Đảng ủy phường Bắc Giang trao quyết định thành lập trường, Chi bộ Trường Mầm non Lê Hồng Phong.
Phường Bắc Giang - địa bàn có số lượng trường công lập lớn nhất tỉnh sau khi được thành lập trên cơ sở hợp nhất 9 phường lõi của thành phố Bắc Giang (cũ), với 28 trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở. Quy mô các trường không đồng đều, nhiều cơ sở chưa đạt quy mô tối đa, trong khi tình trạng thiếu giáo viên, mất cân đối cơ cấu đội ngũ vẫn tạo áp lực cho các nhà trường. Trên cơ sở rà soát thực tế, Đảng ủy lãnh đạo tổ chức lại mạng lưới trường học theo hướng tinh gọn đầu mối, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất và đội ngũ. Sau sắp xếp, từ 28 trường giảm còn 10 trường (gồm 3 trường mầm non, 3 trường tiểu học, 4 trường trung học cơ sở, trong đó giữ nguyên Trường Trung học cơ sở chất lượng cao Lê Quý Đôn), giảm 64,3% đầu mối quản lý.
Cấp ủy các xã, phường yêu cầu các chi bộ nhà trường thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, giữ gìn đoàn kết nội bộ, nâng cao chất lượng sinh hoạt. Phát huy vai trò hạt nhân chính trị trong lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, xây dựng môi trường giáo dục kỷ cương, lành mạnh và hiệu quả.
Biển Động là xã miền núi đặc biệt khó khăn, địa hình chia cắt, có tới 65% dân số là người đồng bào dân tộc thiểu số. Vì vậy, cấp ủy xã xác định việc thành lập trường mới phải đồng thời bảo đảm ổn định tổ chức, thuận lợi cho học sinh, giáo viên, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất. Đồng chí Cao Văn Hoàn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã cho biết: Trước khi bố trí nhân sự các trường học, Đảng ủy xã chỉ đạo khảo sát nguyện vọng cán bộ tại các cơ sở giáo dục theo hướng khách quan, bảo mật. Cách làm này vừa thể hiện vai trò lãnh đạo của cấp ủy, vừa tôn trọng tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, giáo viên. Trước sắp xếp, xã Biển Động có 8 trường, nay còn 4 trường (gồm 1 trường mầm non, 2 trường tiểu học và 1 trường trung học cơ sở).
Cùng một chủ trương sáp nhập trường nhưng mỗi địa phương có cách làm khác nhau tùy vào điều kiện thực tế. Xã vùng cao An Lạc là một ví dụ, cấp ủy đã lựa chọn phương án thận trọng hơn do địa bàn rộng, giao thông khó khăn, nhiều khu vực bị chia cắt bởi sông, suối, ngầm tràn. Trên cơ sở rà soát khoảng cách địa lý, điều kiện giao thông và quy mô học sinh, xã giữ nguyên Trường Phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở An Lạc và một trường tiểu học ở khu vực xa trung tâm; hợp nhất một trường tiểu học với một trường trung học cơ sở thành trường liên cấp; hợp nhất hai trường mầm non.
Củng cố tổ chức Đảng trong nhà trường
Sau khi chốt phương án sắp xếp, Đảng ủy các xã, phường đã đồng loạt công bố quyết định thành lập, kiện toàn chi bộ trường học và chỉ định cấp ủy. Việc kiện toàn tổ chức Đảng, cán bộ quản lý được thực hiện đồng bộ với thành lập trường.

Giáo viên Trường Trung học cơ sở Tiền An đón học sinh khối 6 vào năm học 2026-2027. Ảnh: Thanh Tú.
Sau sắp xếp, xã Tiên Du còn 5 trường (gồm 2 trường mầm non, 2 trường tiểu học và 1 trường trung học cơ sở). Đồng chí Trần Văn Vững, Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã thông tin: Sau khi chỉ định cấp ủy, Ban Thường vụ Đảng ủy xã chỉ đạo các chi bộ khẩn trương xây dựng quy chế làm việc, chương trình công tác, chương trình kiểm tra, giám sát; phân công nhiệm vụ theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm. Cấp ủy cũng yêu cầu các chi bộ nhà trường thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, giữ gìn đoàn kết nội bộ, nâng cao chất lượng sinh hoạt. Phát huy vai trò hạt nhân chính trị trong lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, xây dựng môi trường giáo dục kỷ cương, lành mạnh và hiệu quả.
Đặc biệt, trong quá trình chuẩn bị năm học 2026 - 2027, cấp ủy chi bộ phải phối hợp chặt chẽ với ban giám hiệu trong tiếp nhận, quản lý hồ sơ, tài liệu, tài sản, đảng viên và các nội dung liên quan, bảo đảm việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức không ảnh hưởng hoạt động dạy và học. Cùng với củng cố tổ chức Đảng, cấp ủy các phường, xã tiếp tục lãnh đạo đổi mới quản trị nhà trường. Quy mô trường lớn hơn đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hiệu trưởng và đội ngũ quản lý. Vì vậy, việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, phân công nhiệm vụ phù hợp năng lực, nâng cao hiệu quả quản lý đội ngũ và cơ sở vật chất được đặt lên hàng đầu.
Thước đo của sắp xếp không chỉ là giảm đầu mối, mà quan trọng hơn là nhà trường ổn định, đội ngũ đoàn kết, nguồn lực được sử dụng hiệu quả và học sinh có môi trường học tập thuận lợi. Vì vậy, phát huy vai trò cấp ủy, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, bám sát thực tiễn và tạo đồng thuận là yếu tố quyết định để xây dựng một hệ thống giáo dục tinh gọn, hiệu quả và chất lượng hơn.

