Bắc Ninh siết chặt quản lý thu bảo hiểm y tế, bảo đảm quyền lợi người tham gia

Nhân viên thu hướng dẫn người dân cách nộp tiền bảo hiểm y tế tự nguyện trên ứng dụng ngân hàng tại Bảo hiểm xã hội cơ sở Kinh Bắc.

Phát triển đồng bộ, gắn trách nhiệm với kết quả

Những năm qua, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác phát triển bảo hiểm y tế trên địa bàn tỉnh tiếp tục đạt kết quả tích cực, tạo nền tảng quan trọng để mở rộng bao phủ theo hướng bền vững, gắn với bảo đảm quyền lợi thực chất cho người tham gia.

Theo Bảo hiểm xã hội tỉnh, tính đến 31/7/2026, toàn tỉnh có hơn 3.399.000 người tham gia bảo hiểm y tế, đạt hơn 99,7% kế hoạch được giao, tỷ lệ bao phủ đạt trên 96% dân số. Kết quả này cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức của người dân cũng như sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, ngành trong triển khai chính sách an sinh.

Hiện nay, Bảo hiểm xã hội tỉnh đang ký hợp đồng với 3 đơn vị tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng, với 948 điểm thu và gần 1.200 nhân viên thu trên toàn tỉnh. Đây là lực lượng quan trọng trong việc đưa chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện và bảo hiểm y tế đến gần hơn với người dân, nhất là ở cơ sở.

Xác định phát triển bảo hiểm y tế là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, cần triển khai đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, Bảo hiểm xã hội tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với ngành y tế, chính quyền địa phương, đơn vị sử dụng lao động, cơ sở giáo dục và các tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng trong việc rà soát dữ liệu, báo tăng, báo giảm, tuyên truyền, vận động và duy trì người tham gia.

Đồng thời, cơ quan bảo hiểm xã hội tham mưu đưa chỉ tiêu bao phủ bảo hiểm y tế vào chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội, giao cụ thể đến từng xã, phường, từng đơn vị và gắn với trách nhiệm thực hiện. Dữ liệu được sử dụng làm căn cứ quản lý, theo dõi; kết quả gắn với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ. Cách làm này góp phần huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, nâng cao hiệu quả quản lý và từng bước mở rộng diện bao phủ bảo hiểm y tế.

Tăng cường kiểm soát quy trình

Bên cạnh kết quả đạt được, thực tế cho thấy vẫn phát sinh những hạn chế trong quá trình tổ chức thực hiện. Trước phản ánh có trường hợp người dân đã đóng tiền mua thẻ bảo hiểm y tế nhưng chưa ghi nhận gia hạn trên hệ thống, ảnh hưởng đến quyền lợi khám, chữa bệnh, Bảo hiểm xã hội tỉnh đã khẩn trương phối hợp với các đơn vị liên quan và chính quyền địa phương tổ chức rà soát.

Ngày 7/8, Bảo hiểm xã hội tỉnh ban hành văn bản yêu cầu chấn chỉnh toàn diện hoạt động của các tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng. Theo văn bản này, thời gian qua, vẫn còn tình trạng nhân viên thu không thực hiện đúng quy trình: Thu tiền nhưng không xuất biên lai; không nộp tiền kịp thời về đơn vị quản lý để chuyển cơ quan bảo hiểm xã hội; không lập danh sách kịp thời, dẫn đến chậm cấp hoặc gia hạn thẻ.

Công tác quản lý dòng tiền còn tiềm ẩn rủi ro như nộp chậm, nộp thiếu hoặc sai sót thông tin. Một số trường hợp người dân chưa được nhận biên lai sau khi nộp tiền, gây khó khăn trong việc đối chiếu, bảo vệ quyền lợi. Những hạn chế này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người tham gia, nhất là trong trường hợp cần sử dụng thẻ để khám, chữa bệnh.

Để khắc phục, Bảo hiểm xã hội tỉnh yêu cầu tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng chấm dứt hoạt động đối với các nhân viên thu vi phạm quy định; đồng thời buộc các đơn vị liên quan khắc phục hậu quả và bồi thường thiệt hại cho người dân theo quy định. Các tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng phải tổ chức lại hoạt động thu theo đúng quy định; rà soát toàn bộ người tham gia đã hết hạn thẻ để vận động gia hạn kịp thời.

Việc quản lý tiền thu cũng được siết chặt. Theo đó, các đơn vị phải chuyển đầy đủ tiền và hồ sơ về cơ quan bảo hiểm xã hội hằng ngày; sử dụng biên lai điện tử đúng quy định và cấp biên lai ngay khi thu tiền. Hằng tháng, thực hiện đối chiếu dữ liệu giữa biên lai và danh sách người tham gia, bảo đảm thông tin đầy đủ, chính xác. 

Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Thị Mai Hương trao đổi với phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh chiều 10/8.

Hướng tới bao phủ bền vững, lấy người dân làm trung tâm

Theo bà Nguyễn Thị Mai Hương, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh, quan điểm xuyên suốt của Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Ninh là không chạy theo con số bao phủ đơn thuần. “Độ bao phủ chỉ thực sự có ý nghĩa khi dữ liệu chính xác, quyền lợi được giải quyết kịp thời và người dân thực sự yên tâm khi tham gia bảo hiểm xã hội. Chúng tôi luôn lấy sự an tâm, hài lòng của người dân làm thước đo chất lượng phục vụ” - Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh nhấn mạnh.

Với phương châm đó, để hoàn thành mục tiêu vượt chỉ tiêu về bao phủ bảo hiểm y tế được giao, thời gian tới, Bảo hiểm xã hội tỉnh tiếp tục tham mưu cấp ủy, chính quyền tăng cường chỉ đạo, rà soát nhóm chưa tham gia; giao chỉ tiêu gắn trách nhiệm; đẩy mạnh tuyên truyền, chuyển đổi số và quản lý dữ liệu; tăng cường kiểm tra, giám sát thu - nộp, cập nhật dữ liệu và bảo đảm quyền lợi người tham gia.

Cùng với phát triển đối tượng, Bảo hiểm xã hội tỉnh sẽ chú trọng kiểm soát toàn bộ quy trình từ thu - nộp, cập nhật dữ liệu đến giải quyết quyền lợi. Nguyên tắc kiểm soát được xác định rõ: Người dân đóng tiền phải có chứng từ; tiền phải được nộp đúng, đủ, kịp thời; dữ liệu phải được đối soát chính xác trước khi cấp hoặc gia hạn thẻ. Quy trình được kiểm soát theo chuỗi khép kín: Thu tiền - lập chứng từ - chuyển tiền và hồ sơ - đối chiếu - cập nhật dữ liệu - bảo đảm quyền lợi.

Khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan bảo hiểm xã hội thực hiện đối chiếu giữa biên lai, danh sách người tham gia, tờ khai và dữ liệu trên hệ thống, bảo đảm thông tin khớp đúng trước khi giải quyết quyền lợi.

Song song với đó, công tác giám sát được tăng cường thông qua nhiều kênh như báo cáo của các tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng, kiểm tra trực tiếp, đối chiếu dữ liệu và tiếp nhận phản ánh của người dân.

Quan điểm của Bảo hiểm xã hội tỉnh là không để sai sót ở bất kỳ khâu nào ảnh hưởng đến quyền lợi người tham gia. Mọi vi phạm phải được xử lý nghiêm, yêu cầu khắc phục và bồi hoàn thiệt hại theo quy định; trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm sẽ bị chấm dứt hoạt động. Các tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng phải chịu trách nhiệm đến cùng đối với hoạt động của mình, bảo đảm “sai ở đâu, xử lý ở đó”, không để người dân phải gánh chịu hậu quả do lỗi của đơn vị hoặc nhân viên thu.

Cùng với việc tăng cường quản lý, Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Ninh khuyến nghị người dân chủ động kiểm tra thời hạn thẻ, gia hạn kịp thời và lưu giữ đầy đủ chứng từ khi tham gia để bảo vệ quyền lợi của mình.

Về phía cơ quan quản lý, mục tiêu không chỉ dừng ở mở rộng độ bao phủ, mà quan trọng hơn là bảo đảm mỗi người tham gia đều được thụ hưởng đầy đủ, kịp thời quyền lợi. Khi quy trình được kiểm soát chặt chẽ, dữ liệu chính xác và trách nhiệm được xác định rõ ở từng khâu, niềm tin của người dân đối với chính sách bảo hiểm y tế sẽ được củng cố bền vững.