Bắc Ninh tăng cường phối hợp, chủ động phòng ngừa mua bán người từ cơ sở

Chủ động triển khai từ sớm, từ cơ sở

Thực hiện Quy chế phối hợp liên ngành trong công tác tiếp nhận, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán, thời gian qua, các cơ quan chức năng của tỉnh Bắc Ninh đã chủ động tham mưu, ban hành nhiều kế hoạch, văn bản chỉ đạo, đồng thời lồng ghép nội dung phòng, chống mua bán người vào các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Cụ thể, các kế hoạch triển khai Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030; các kế hoạch tiếp nhận, xác minh, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân hằng năm… đã được xây dựng và triển khai đồng bộ đến các xã, phường. Nhờ đó, công tác chỉ đạo, điều hành được duy trì thường xuyên, bảo đảm tính thống nhất từ tỉnh đến cơ sở.

Tại cơ sở, UBND và Ban Chỉ đạo phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc các xã, phường đã chủ động xây dựng kế hoạch cụ thể, phù hợp với tình hình địa bàn, góp phần đưa các nhiệm vụ phòng, chống mua bán người đi vào thực chất.

Lồng ghép tuyên truyền về phòng, chống mua bán người trong một chương trình ngoại khóa tại Trường Tiểu học Đồng Sơn (phường Tiền Phong).

Một trong những điểm sáng trong công tác phòng, chống mua bán người tại Bắc Ninh là việc đẩy mạnh tuyên truyền với nhiều hình thức phong phú. Nội dung tuyên truyền đa dạng, từ phổ biến pháp luật đến cảnh báo phương thức, thủ đoạn của tội phạm, đặc biệt là các chiêu trò lừa đảo qua môi giới việc làm, xuất khẩu lao động, du học hay kết hôn có yếu tố nước ngoài.

Các hội thi tìm hiểu pháp luật, các buổi truyền thông trực tiếp, hệ thống loa truyền thanh cơ sở, tài liệu phát tay… được triển khai rộng khắp. Hàng chục nghìn lượt người dân, học sinh, sinh viên được tiếp cận thông tin, góp phần nâng cao nhận thức và kỹ năng phòng ngừa.

Đáng chú ý, công tác tuyên truyền còn gắn với thực tiễn nổi lên hiện nay như tình trạng người dân bị lừa sang nước ngoài làm việc tại các cơ sở cờ bạc trực tuyến, bị cưỡng bức lao động. Những cảnh báo kịp thời đã giúp người dân nâng cao cảnh giác, hạn chế rủi ro.

Bắc Ninh không phải là địa bàn giáp biên, do đó phần lớn nạn nhân là người địa phương được tiếp nhận thông qua trao trả từ các tỉnh biên giới. Công tác hỗ trợ chủ yếu được thực hiện tại Cơ sở Bảo trợ xã hội của tỉnh, bảo đảm các điều kiện thiết yếu cho nạn nhân trong quá trình ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Song song với triển khai các hoạt động chuyên môn, công tác kiểm tra, giám sát cũng được chú trọng. Từ năm 2022 đến nay, 38 cuộc kiểm tra liên ngành được tổ chức tại các địa phương nhằm đánh giá việc thực hiện quy trình tiếp nhận, hỗ trợ nạn nhân. Kết quả cho thấy, phần lớn các địa phương đã thực hiện đúng quy định, bảo đảm sự phối hợp nhịp nhàng giữa các lực lượng. Đây là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống mua bán người trên địa bàn.

Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy vẫn còn một số khó khăn, hạn chế như công tác rà soát, thống kê tại một số nơi chưa kịp thời; một số nạn nhân còn tâm lý e ngại, không hợp tác hoặc không đề nghị hỗ trợ; việc xác minh các vụ việc có yếu tố nước ngoài còn mất nhiều thời gian…

Hướng tới phòng ngừa bền vững

Theo số liệu tổng hợp, tình hình công dân tỉnh Bắc Ninh bị lừa đảo, bắt giữ hoặc cần hỗ trợ từ Campuchia và Myanmar có xu hướng gia tăng. Năm 2025, tỉnh Bắc Ninh đã phối hợp tiếp nhận nhiều đợt công dân từ Campuchia và Myanmar bị lực lượng chức năng sở tại bắt giữ và bàn giao về nước với tổng cộng 158 người. Riêng 3 tháng đầu năm 2026, tỉnh đã tiếp nhận tổng cộng 44 lượt công dân từ 2 quốc gia trên về nước. Con số này cho thấy thủ đoạn lừa đảo, cưỡng bức lao động xuyên biên giới đang diễn biến phức tạp, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường các biện pháp phòng ngừa ngay từ cơ sở.

Năm 2026, các hoạt động hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống mua bán người và Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người (30/7) được xác định là dịp cao điểm để tăng cường truyền thông và hành động.

Theo đó, ngành y tế và các đơn vị liên quan tập trung đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật; cung cấp thông tin về phương thức, thủ đoạn của tội phạm; trang bị kỹ năng phòng ngừa, kỹ năng di cư an toàn và sử dụng không gian mạng an toàn cho người dân. Đối tượng tuyên truyền không chỉ là cộng đồng nói chung mà còn bao gồm cán bộ, viên chức, người lao động, người bệnh và thân nhân người bệnh.

Hình thức tuyên truyền tiếp tục được đa dạng hóa, từ các phương tiện truyền thống đến nền tảng số như cổng thông tin điện tử, mạng xã hội, hệ thống truyền thanh nội bộ… Qua đó, thông tin được lan tỏa rộng rãi, tiếp cận nhiều nhóm đối tượng khác nhau.

Các hoạt động hưởng ứng như tọa đàm, sinh hoạt chuyên đề, treo băng rôn, khẩu hiệu, sản xuất video clip, phóng sự… cũng được khuyến khích triển khai linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế của từng đơn vị, địa phương.

Đặc biệt, việc tuyên truyền các kênh tiếp nhận thông tin, tố giác tội phạm như Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, số khẩn cấp 113 hay ứng dụng VNeID được chú trọng nhằm khuyến khích người dân chủ động cung cấp thông tin, góp phần phát hiện và xử lý kịp thời các vụ việc.

Một điểm nhấn trong định hướng triển khai thời gian tới là việc thực hiện nguyên tắc “lấy nạn nhân làm trung tâm”. Theo đó, các cơ sở y tế có trách nhiệm tiếp nhận, khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe, tư vấn và hỗ trợ nạn nhân hoặc người đang trong quá trình xác định là nạn nhân theo đúng quy định.

Việc bảo đảm bí mật thông tin cá nhân, quyền và lợi ích hợp pháp của nạn nhân được đặt lên hàng đầu. Đồng thời, các cơ quan chức năng tiếp tục tăng cường phối hợp trong xác minh, bảo vệ và hỗ trợ, bảo đảm nạn nhân được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ thiết yếu.

Có thể thấy, công tác phòng, chống mua bán người tại Bắc Ninh thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả tích cực, đặc biệt trong việc duy trì cơ chế phối hợp liên ngành và nâng cao nhận thức cộng đồng. Tuy nhiên, trước diễn biến phức tạp của tội phạm, nhiệm vụ này vẫn cần được thực hiện thường xuyên, liên tục và có sự đổi mới.

Trong đó, việc hoàn thiện cơ chế, chính sách; tăng cường nguồn lực; nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong tuyên truyền, phát hiện, xử lý vụ việc là những yếu tố then chốt.

Quan trọng hơn, mỗi người dân cần nâng cao ý thức cảnh giác, chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng để tự bảo vệ mình và gia đình. Chỉ khi có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, công tác phòng, chống mua bán người mới đạt hiệu quả bền vững, góp phần bảo đảm an ninh trật tự và an sinh xã hội trên địa bàn.